Lần đầu một ngân hàng phát triển đa phương lớn đưa ra ước tính cụ thể về thiệt hại kinh tế do El Nino gây ra. Dù không công bố mức tác động đối với từng quốc gia, ông Anthony Nyong, Giám đốc Biến đổi khí hậu và Tăng trưởng xanh của Ngân hàng Phát triển châu Phi (AfDB) cảnh báo, những tổn thất này khó có thể chỉ diễn ra trong ngắn hạn. “Chỉ riêng hiện tượng này cũng có thể khiến GDP của các quốc gia chịu ảnh hưởng giảm trung bình từ 1% đến 2%, tương đương mức thiệt hại khoảng 10-20 tỷ USD trên toàn châu Phi”, ông Nyong nhận định.
Ông Nyong cũng cảnh báo nhiều chính phủ đang rơi vào “bẫy tài chính khí hậu”, khi không đủ nguồn lực ứng phó với thiên tai và buộc phải cắt giảm ngân sách dành cho y tế, giáo dục hoặc đầu tư hạ tầng để trang trải chi phí khắc phục hậu quả. Bên cạnh những tổn thất kinh tế, El Nino còn có thể làm gia tăng áp lực nhân đạo. AfDB xác định Sudan, Nam Sudan, Cộng hòa Dân chủ Congo, Somalia, Mali, Burundi và cả Nigeria là những quốc gia có nguy cơ chịu tác động đặc biệt nghiêm trọng.
“Khi đợt El Nino này xảy ra, sẽ xuất hiện một làn sóng di cư quy mô lớn, giá ngô, lương thực thiết yếu tại nhiều quốc gia, được dự báo sẽ tăng gấp đôi. Người dân sẽ không thể tiếp tục ở lại nơi họ sinh sống mà buộc phải di chuyển”, chuyên gia ngân hàng cảnh báo. AfDB ước tính nông dân châu Phi đã mất gần 330 triệu USD thu nhập trong năm nay do tác động của biến đổi khí hậu.
Trong bối cảnh đó, AfDB sẵn sàng điều chỉnh cơ cấu các dự án nhằm hỗ trợ giảm thiểu tác động của El Nino, đồng thời phối hợp với các nước để huy động thêm nguồn lực từ cơ chế tài chính đa phương, trong đó có Quỹ Khí hậu Xanh (Green Climate Fund), quỹ tài chính khí hậu lớn nhất thế giới. Ngoài ra, một số nguồn hỗ trợ khác có thể đến từ Quỹ Thích ứng (Adaptation Fund), Quỹ Đầu tư khí hậu (Climate Investment Funds) và các cơ chế tài chính mới dành cho bồi thường tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu.
Chuyên gia cho rằng với nguy cơ xảy ra một đợt El Nino cường độ mạnh, châu Phi có thể cần tới khoảng 100 tỷ USD trong năm nay để tăng cường khả năng ứng phó. Đầu tư để phòng ngừa luôn ít tốn kém hơn nhiều so việc khắc phục hậu quả. Thay vì chờ người dân rơi xuống vực rồi mới điều xe cứu thương đến, chúng ta nên dựng hàng rào bảo vệ ngay từ đầu", ông Nyong nói.
Việc triển khai các gói hỗ trợ tài khóa ở quy mô hạn chế nhằm hỗ trợ người dân và doanh nghiệp bị ảnh hưởng vẫn nằm trong khả năng kiểm soát. Tuy nhiên, nếu chính phủ áp dụng các biện pháp can thiệp trên diện rộng như trợ cấp quy mô lớn, kiểm soát giá nhiên liệu và giá điện, áp lực lên ngân sách sẽ gia tăng, có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến xếp hạng tín nhiệm quốc gia.
