Thành lập Hội đồng Trẻ em từ sớm, tại Lào Cai, các hoạt động lấy ý kiến trẻ em được tổ chức khá thường xuyên và có chiều sâu hơn trong vài năm gần đây. Vào tháng 5, diễn đàn lấy ý kiến trẻ em của tỉnh quy tụ khoảng 100 đội viên, thiếu nhi tham gia, trong đó nhiều em là thành viên Hội đồng trẻ em cấp tỉnh. Chương trình không chỉ là sân chơi giao lưu mà tập trung vào nâng cao kỹ năng tham gia cho trẻ em, giúp các em mạnh dạn bày tỏ quan điểm về những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình và cũng được các cơ quan chuyên môn giải đáp trực tiếp.
Điều đáng nói, những nội dung được trẻ em phản ánh đều rất gần với nhu cầu thực tế như mong muốn có thêm không gian vui chơi, được bảo vệ an toàn trên môi trường mạng, giảm bạo lực học đường, học sinh hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ hay tăng hoạt động trải nghiệm ngoài lớp học. Bà Nguyễn Phạm Duy Trang, đại biểu Quốc hội khóa XVI, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em Việt Nam, cho biết: “Mô hình “Hội đồng Trẻ em” đã ghi nhận nhiều kiến nghị cụ thể liên quan kiểm soát nội dung độc hại, bảo vệ dữ liệu cá nhân trẻ em và đã được một số địa phương tiếp thu, triển khai là một trong những vấn đề rất nóng liên quan trẻ em hiện nay!”.
Tại Tuyên Quang, Hội đồng Trẻ em tỉnh chính thức ra mắt với 23 thành viên từ 9 đến 15 tuổi từ cuối năm 2024, trong đó có nhiều em đến từ vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Song song với hội đồng là Ban tham vấn gồm đại diện các sở, ngành, tổ chức Đoàn - Đội nhằm hỗ trợ kỹ năng và tiếp nhận kiến nghị của trẻ em.
Theo định hướng, Hội đồng Trẻ em được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa trẻ em với cơ quan quản lý nhà nước. Các thành viên được tập huấn kỹ năng phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em; kỹ năng trình bày vấn đề, làm việc nhóm và tham gia đối thoại.
Tuy mới thành lập, nhưng ở nhiều nơi trẻ em dân tộc thiểu số còn tâm lý e dè, khó chia sẻ với người lớn về các nguy cơ như bạo lực học đường, bỏ học, tảo hôn hay xâm hại thì hoạt động của Hội đồng Trẻ em tỉnh Tuyên Quang, với mô hình hộp thư "Điều em muốn nói" đã phát huy hiệu quả rõ rệt.
Thực tế cho thấy, khi được trao cơ hội và trang bị kỹ năng, trẻ em hoàn toàn có thể trở thành “tai mắt” của cộng đồng trong công tác bảo vệ trẻ em, giúp nhận diện sớm nguy cơ bạo lực học đường, xâm hại, bỏ học hay tảo hôn trong nhóm bạn cùng trang lứa.
Tuy nhiên, để Hội đồng Trẻ em thật sự phát huy vai trò, bà Nguyễn Phạm Duy Trang nhấn mạnh: "Cần vượt khỏi tư duy tổ chức phong trào, điều cốt lõi là xây dựng năng lực thực chất cho trẻ em: kỹ năng đối thoại, phản biện, tư duy xã hội, kỹ năng tự bảo vệ và khả năng kết nối cộng đồng. Nếu chỉ dừng ở các cuộc họp hay phát biểu theo kịch bản, tiếng nói trẻ em sẽ khó đi vào chính sách".
Hội đồng Trẻ em là mô hình do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, cùng Trung ương Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, phối hợp các cơ quan chức năng triển khai nhằm tạo không gian để trẻ em bày tỏ ý kiến, nguyện vọng về những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình. Thành viên hội đồng thường là đội viên, thiếu nhi tiêu biểu đại diện cho các địa phương, trường học.
