Người Dao Đỏ hiện cư trú ở nhiều vùng của Cao Bằng, trong đó cộng đồng tại xã Nguyên Bình vẫn lưu giữ khá đậm nét những phong tục cưới truyền thống. Khi đôi trẻ thống nhất tiến tới hôn nhân, bố mẹ nhà trai trực tiếp sang nhà gái thưa chuyện. Điều người Dao Đỏ coi trọng là tuổi và số mệnh của hai người có hòa hợp hay không.
Lễ ăn hỏi đã cho thấy sự cầu kỳ của tập tục khởi đầu một cuộc hôn nhân truyền thống. Nhà trai mang theo gà, rượu, thịt cùng bạc trắng và trang sức dành cho cô dâu. Tùy từng địa phương, số bạc thách cưới có thể khác nhau. Sau ăn hỏi là khoảng thời gian nhiều tháng để cô gái tự tay thêu thùa, hoàn thiện trang phục cưới của mình. Trang phục và trang sức, vì thế, trở thành điểm nhấn đặc biệt của cô dâu Dao Đỏ. Những vòng cổ, vòng tay bạc trắng, xà tích với chùm hoa bạc không chỉ tạo nên vẻ đẹp rực rỡ mà còn thể hiện sự chuẩn bị chu đáo cho một dấu mốc quan trọng.
Đến ngày cưới, cô dâu mặc bộ trang phục truyền thống, cổ và tay đeo vòng bạc, trên đầu phủ một chiếc khăn lớn màu đỏ che kín mặt. Theo quan niệm xưa, cô dâu không để mặt trời nhìn thấy mặt nhằm tránh mất vía, cầu mong cuộc sống hôn nhân sau này thuận lợi. Đoàn đưa dâu được gọi là đoàn săn cha. Từ người già đến người trẻ đều mặc trang phục dân tộc chỉnh tề. Suốt đường đi, phù dâu cầm ô che cho cô dâu. Người thổi kèn cất lên những làn điệu chào bản và mừng cưới. Gặp miếu, đoàn phải dừng lại làm lễ, qua mương, qua suối có những nghi thức riêng, thể hiện quan niệm về một hành trình sang một cuộc đời mới phải được tổ tiên và thần linh che chở.
Khi đoàn nhà gái gần đến nơi, phía nhà trai dùng tiếng kèn, tiếng trống để đón khách. Hai bên đáp lại nhau bằng những bài kèn chúc tụng. Đáng chú ý, đội kèn nhà trai đi vòng quanh đoàn nhà gái nhưng không khép kín vòng cuối, hàm ý mở đường để khách nhà gái sau lễ cưới vẫn có thể trở về, một chi tiết nhỏ nhưng chứa đựng cách ứng xử tinh tế giữa hai họ. Trước cửa nhà trai là một trong những lớp nghi lễ đặc sắc nhất. Cô dâu chưa được bước vào ngay mà phải đứng quay mặt ra ngoài để thầy cúng thực hiện nghi thức loại bỏ những điều không may có thể bám theo trên đường đi.
Khi những nghi lễ trang trọng khép lại, đám cưới chuyển sang không khí hội vui. Mọi người cùng uống rượu, trò chuyện và hát Páo dung đối đáp giao duyên. Tiếng hát càng về khuya càng da diết và là phần không thể thiếu trong ngày vui của người Dao Đỏ. Vài ngày sau lễ cưới, đôi vợ chồng trẻ trở lại nhà gái làm lễ “nhiểm ngòi cha”, tức lễ lại mặt, để tạ ơn cha mẹ và nhận họ hàng.
Qua một đám cưới, có thể thấy nhiều lớp văn hóa của người Dao Đỏ cùng hiện diện: Quan niệm về tổ tiên, tín ngưỡng, tình cảm gia đình, nghệ thuật trang phục, âm nhạc và cách ứng xử cộng đồng.
