Theo Bộ Tài chính, trong số vốn giải ngân nói trên, vốn trong nước là hơn 87.181 tỷ đồng, đạt 25,66% kế hoạch QH giao; vốn trái phiếu Chính phủ (TPCP) hơn 5.285 tỷ đồng, đạt 10,57% kế hoạch QH giao; vốn Chương trình mục tiêu quốc gia hơn 928 tỷ đồng; vốn ngoài nước hơn 6.927 tỷ đồng, đạt 11,55% kế hoạch QH giao.
Bộ Tài chính nhận định, số giải ngân vốn của các bộ, ngành T.Ư và địa phương một vài tháng gần đây đã có những chuyển biến tích cực so các tháng đầu năm và đạt xấp xỉ tỷ lệ giải ngân cùng kỳ năm 2017. Trong đó, vốn trong nước có tỷ lệ giải ngân cao hơn khoảng 2% so cùng kỳ năm 2017. Có tám bộ, ngành T.Ư và 12 địa phương có tỷ lệ giải ngân hơn 40% kế hoạch như: Bộ Công an, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Nội vụ... Có bốn bộ, ngành và hai địa phương có tỷ lệ giải ngân hơn 50% kế hoạch. Đặc biệt, vẫn còn nhiều bộ, ngành T.Ư và địa phương giải ngân thấp. Cụ thể, có 37/56 bộ, ngành T.Ư và 21/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân kế hoạch năm 2018 thấp hơn mức bình quân chung của cả nước.
Thống kê cho thấy, vẫn còn 23 bộ, ngành T.Ư và một địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 10%. Trong đó, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (1,61%), Bộ Kế hoạch và Đầu tư (1,46%), Bộ Y tế (3,47%), tỉnh Cao Bằng (8,22%), đặc biệt, Tổng công ty thuốc lá… vẫn chưa giải ngân đồng vốn nào.
Ngoài ra, nhiều bộ, ngành T.Ư và địa phương vẫn chưa chấp hành nghiêm túc quy định về chế độ báo cáo, gây khó khăn cho Bộ Tài chính trong việc tổng hợp, xử lý những khó khăn, vướng mắc và các kiến nghị nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Giải ngân vốn của các bộ, ngành, địa phương thấp còn do một số khó khăn, vướng mắc như: Một số DA đã giải ngân xong từ năm 2017 nhưng được bố trí kế hoạch vốn năm 2018 một số DA hỗn hợp bao gồm cả cấp phát và cho vay lại chưa giải ngân được... Bên cạnh đó, một số DA như: DA giao thông đô thị bền vững cho tuyến tàu điện ngầm số 2 TP Hồ Chí Minh bị ảnh hưởng bởi một DA khác đang làm thủ tục trình QH để tăng tổng mức đầu tư. Một số DA đang trong quá trình thanh quyết toán ở giai đoạn cuối nên tiến độ giải ngân không đều...
Tại buổi làm việc với ba bộ: Giao thông vận tải (GTVT), Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) về tình hình giải ngân vốn đầu tư công (ĐTC) năm 2018, ngày 16-5, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho biết, đây là các bộ, ngành quan trọng nhưng tiến độ giải ngân vốn ĐTC quá ì ạch. Số vốn ĐTC phải thực hiện trong giai đoạn 2016-2020 của ba bộ phục vụ khối sản xuất là 303.000 tỷ đồng, chiếm tới hơn 25% tổng nguồn vốn ĐTC của cả nước, riêng vốn kế hoạch của năm 2018 chiếm khoảng hơn 10%. Tuy nhiên, trên báo cáo của ba bộ và theo số liệu giải ngân vốn ĐTC của Bộ Tài chính thì tiến độ giải ngân rất thấp, thấp hơn cả mức trung bình của cả nước. Cụ thể, Bộ GTVT được giao vốn kế hoạch năm 2018 là hơn 21.229 tỷ đồng nhưng tới hết tháng 4 mới giải ngân được gần 6.930 tỷ đồng, đạt 32,6%. Bộ NN&PTNT được giao 15.727 tỷ đồng nhưng mới giải ngân được 13,7%. Bộ TN&MT mới giải ngân đạt 16% khối lượng vốn tới ngày 14-5, tương ứng 238 tỷ đồng.
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định, không thể chấp nhận được tiến độ này. Nguyên nhân là do chủ quan, do đó phải luân chuyển cán bộ đi, đừng để cán bộ ngồi lâu một chỗ, và đặc biệt là thiếu tinh thần trách nhiệm, trì trệ, ngâm hồ sơ. Năm 2018, Chính phủ có phương châm hành động 10 chữ thì “Kỷ cương” là đầu tiên mà các bộ lại không tuân thủ kỷ cương, chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ trong giải ngân vốn ĐTC.
Bộ Tài chính cho biết, trước tình hình giải ngân chậm của những tháng đầu năm, cơ quan này đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Kế hoạch và đầu tư chủ trì báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình chậm phân bổ kế hoạch vốn của các bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, chủ trì thu hồi về ngân sách T.Ư đối với phần kế hoạch vốn năm 2018 đến hết thời điểm ngày 31-3-2018 các bộ, ngành, địa phương chưa thực hiện phân bổ chi tiết cho các DA, trình phương án điều chuyển vốn cho DA đang có nhu cầu. Việc này đã góp phần thúc đẩy tiến độ trong tháng 5 vừa qua.
Để đẩy nhanh hơn nữa công tác giải ngân của năm 2018, Bộ Tài chính sẽ đề xuất Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành thường xuyên chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, các chủ đầu tư thực hiện rà soát, đánh giá giải ngân của các DA không có nhu cầu và khả năng giải ngân kế hoạch vốn năm do có khó khăn, vướng mắc về thủ tục đầu tư... Trên cơ sở đó, các bộ, ngành, địa phương chủ động điều chuyển hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền điều chuyển kế hoạch vốn sang các DA khác thuộc danh mục kế hoạch ĐTC trung hạn có nhu cầu, có tiến độ giải ngân tốt. Trường hợp không có khả năng giải ngân hết kế hoạch vốn phải sớm báo cáo cấp có thẩm quyền để có kế hoạch điều chuyển sang các bộ, ngành và địa phương khác đang có nhu cầu.
