Theo Vụ trưởng Chính sách tiền tệ (NHNN) Phạm Thanh Hà, trước đây, những tháng đầu năm TTKT thường ở mức thấp, khoảng 3-3,5%. Tuy nhiên, hai năm qua, tăng trưởng tín dụng (TTTD) duy trì khá đều ngay từ đầu năm. Tính đến hết tháng 4-2018, TTTD đạt hơn 5%, mức tăng này hợp lý so tình hình kinh tế hiện nay. Cơ cấu tín dụng hợp lý, dòng chảy tín dụng chủ yếu đổ vào sản xuất kinh doanh, tạo động lực cho TTKT. NHNN cũng giám sát để đưa ra những cảnh báo các tổ chức tín dụng (TCTD) phải quan tâm bảo đảm chất lượng tín dụng, không rót vốn vào các lĩnh vực rủi ro. Trong năm 2018, NHNN định hướng tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 16%, tín dụng tăng 17%; bảo đảm thanh khoản của TCTD, ổn định thị trường tiền tệ (TTTT), ngoại hối.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (QH) Nguyễn Đức Kiên cho rằng, thời gian qua, NHNN đã xây dựng được ba điểm lớn nhất, then chốt trong điều hành CSTT. Thứ nhất, năm 2017, Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các TCTD Việt Nam đã được QH thông qua. Đây là những văn bản pháp lý cao nhất trong lĩnh vực ngân hàng mà NHNN đã làm được. Thứ hai, trong báo cáo mục tiêu kinh tế hằng năm của Chính phủ bao giờ cũng có chỉ tiêu TTTD, trước đây thường được xem như chỉ tiêu pháp lệnh cho NHNN. Tuy nhiên, từ năm 2017, NHNN đã thay đổi nhận thức, coi đây là mục tiêu phấn đấu. Thứ ba, sau thời hạn thực hiện Đề án tái cơ cấu giai đoạn 1 (năm 2011 - 2015), NHNN đã xây dựng được Đề án giai đoạn 2 (năm 2016 - 2020) và trình Chính phủ phê duyệt. Đây là ba bước đi quan trọng để phát triển TTTT, tạo thuận lợi cho điều hành CSTT.
Để giữ vững sự ổn định, các chuyên gia khuyến cáo, NHNN không nên nới lỏng CSTT, mà tiếp tục duy trì chính sách linh hoạt. Chuyên gia kinh tế Phan Minh Ngọc cho rằng, những năm trước, việc coi trọng TTKT nên buộc phải nới lỏng CSTT. Trong năm 2017, một trong những yếu tố góp phần duy trì thành công môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, tạo điều kiện cho doanh nghiệp chính là việc không còn nhấn mạnh TTKT như những năm trước, NHNN không phải buộc thi hành những chính sách nới lỏng. Thay vào đó là thận trọng, linh hoạt các công cụ CSTT, nhờ đó ổn định được mặt bằng lãi suất, tỷ giá, lạm phát được duy trì ở mức dưới 4%, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.
Cùng quan điểm trên, nhiều chuyên gia cho rằng, việc coi trọng chất lượng tiền tệ hơn số lượng đang mang lại hiệu quả tích cực cho nền kinh tế. Thực tế, quý I-2017, mức tăng trưởng GDP chỉ đạt 5,15% thì tăng trưởng GDP quý I-2018 ở mức 7,38%, cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây.
Về vấn đề này, Giám đốc Phát triển Đại học Fulbright Việt Nam Nguyễn Xuân Thành cho rằng, với những kết quả đạt được thời gian qua, thì việc nới lỏng CSTT không nên là chính sách ưu tiên trong giai đoạn hiện nay. CSTT luôn được đặt ra với cùng lúc nhiều mục tiêu là duy trì ổn định vĩ mô, ổn định lạm phát, ổn định tỷ giá, nhưng đồng thời cũng hỗ trợ TTKT. Năm 2017, đặc biệt là quý I, khi tăng trưởng thấp thì áp lực tăng trưởng đặt gánh nặng rất lớn lên CSTT. Tuy nhiên, tình hình quý I-2018, TTKT tích cực, các quý sau dù không được như vậy thì vẫn trong phạm vi mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm. Do đó, định hướng CSTT hiện nay cũng không nên đặt nặng mục tiêu hỗ trợ TTKT.
Theo ông Phan Minh Ngọc, mức tăng trưởng tốt trong năm 2017 vẫn bảo đảm được giá trị đồng tiền, tỷ giá ổn định và dự trữ ngoại hối tăng cao, vượt con số 50 tỷ USD. Định hướng điều hành tỷ giá ổn định tiếp tục được duy trì trong năm nay là hoàn toàn phù hợp. Tuy nhiên, khi luồng vốn nước ngoài đổ vào, chúng ta sẽ gặp khó khăn như phải trung hòa tiền. Nếu không đủ linh hoạt và chặt chẽ, tiền đồng sẽ lên giá so với USD, thậm chí tăng so các đồng tiền khác trong khu vực, làm ảnh hưởng sức cạnh tranh của hàng hóa.
Nhận định về những thách thức trong điều hành CSTT năm 2018, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Kim Anh thẳng thắn, trong những năm qua, điều hành CSTT của NHNN đã đạt được những thành công nhất định trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ TTKT, kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền và TTTT, tái cơ cấu hệ thống TCTD và xử lý nợ xấu. Nhiều tổ chức quốc tế đánh giá cao sự ổn định của hệ thống ngân hàng Việt Nam, trong đó Moody đã nâng triển vọng xếp hạng tín nhiệm của hệ thống ngân hàng Việt Nam từ ổn định lên tích cực. Bloomberg đánh giá đồng Việt Nam là một trong những đồng tiền ổn định nhất châu Á. Song vẫn còn những rủi ro, thách thức đối với việc thực hiện các nhiệm vụ được giao. Đó là việc ổn định lạm phát trong điều kiện hàng hóa thế giới, giá dầu mỏ, tiêu dùng nội địa, chứng khoán có dấu hiệu tăng. Dòng vốn nước ngoài vào tiếp tục xu hướng tăng nhờ hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp mạnh mẽ, cộng hưởng việc thoái vốn nhà nước đang diễn ra thuận lợi… một mặt giúp Nhà nước tăng dự trữ ngoại hối nhưng mặt khác gây áp lực cho NHNN trong việc trung hòa hiệu quả lượng tiền mặt đưa ra lưu thông.
