Tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên 2018, Tổng giám đốc SHB Nguyễn Văn Lê cho biết, kế hoạch năm 2018, vốn điều lệ NH sẽ tăng lên 13.240 tỷ đồng (18,25%) nhằm nâng cao năng lực tài chính, năng lực cạnh tranh, bảo đảm tuân thủ tỷ lệ an toàn vốn đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô tăng trưởng tín dụng, tăng trưởng hoạt động đầu tư.
Mới đây, Ban lãnh đạo BIDV cũng đã trình và được ĐHĐCĐ thông qua kế hoạch tăng vốn khá mạnh trong năm nay. Cụ thể, NH dự kiến tăng vốn từ mức 34.187 tỷ đồng lên 43.638 tỷ đồng, tương đương mức tăng 28%.
Cũng có mức tăng vốn điều lệ mạnh trong năm 2018 là TPBank với tỷ lệ tăng 46%, ở mức 8.566 tỷ đồng. Tại ĐHCĐ VPBank, HĐQT trình ĐHĐCĐ thông qua kế hoạch phát hành tăng vốn “khủng” tới 77% ngay trong năm 2018, lên mức 27.799,87 tỷ đồng.
Thực tế, nhiều NH đã đẩy mạnh tăng vốn điều lệ từ cuối năm 2017. Dẫu vậy, theo Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, tính đến cuối năm 2017, hệ số CAR của toàn hệ thống cũng chỉ đạt 11,1%, còn thấp hơn năm 2016 là 11,6%.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho biết, sau giai đoạn tái cơ cấu, xử lý nợ xấu, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, các NHTM đang bước vào giai đoạn phát triển mới. Trong bối cảnh nền kinh tế vẫn đang phụ thuộc nguồn vốn ngân hàng, để có đủ năng lực cho vay, các NH buộc phải tăng vốn điều lệ. Tốc độ tăng vốn tự có của các NH đang chậm hơn so tốc độ tăng của tổng tài sản trong năm 2017 nên áp lực tăng vốn sẽ cao hơn trong năm 2018, nhất là khi thời hạn áp dụng Basel II đến gần.
Cụ thể, theo Chủ tịch HĐQT VPBank Ngô Chí Dũng, đến cuối năm 2017, vốn chủ sở hữu của NH đã lên tới 29.000 tỷ đồng. Nếu phát hành thêm cổ phần thì hệ số CAR mới đạt 18%. Còn trong năm 2017, sau khi ngân hàng tăng vốn lên 15.700 tỷ đồng thì CAR mới đạt 14,6% và tính theo Basel II thì CAR đạt 12,6%, đáp ứng khoảng cách an toàn so mức quy định tối thiểu 8% của Thông tư 41. Mặc dù Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chưa yêu cầu VPBank phải áp dụng Basel II nhưng NH đã chủ động thực hiện trước việc tăng vốn để đáp ứng Basel II.
Ngay từ đầu năm 2018, một số NHTM đã rục rịch chuẩn bị tăng vốn và trình ĐHĐCĐ thực hiện kế hoạch M&A. Mùa họp ĐHĐCĐ ngành NH đang vào những ngày cuối và đây cũng là thời điểm các thương vụ M&A trong lĩnh vực này lộ diện. Trong đó, phương án nhận sáp nhập PGBank đã được 100% cổ đông HDBank thông qua tại ĐHĐCĐ tổ chức ngày 21-4, với tỷ lệ hoán đổi 1:0,621 (tức 1 cổ phiếu PGBank sẽ được chuyển đổi thành 0,621 cổ phiếu HDB). Sau nhận sáp nhập PGBank, HDBank sẽ có vốn điều lệ 15.345 tỷ đồng, sở hữu gần 370 chi nhánh và phòng giao dịch, hơn 15.000 điểm giao dịch tài chính và giới thiệu dịch vụ phủ khắp 63/63 tỉnh, thành phố.
Trong khi đó, tại ĐHĐCĐ của MBBank, ông Lưu Trung Thái, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc MBBank cho hay, MBBank đang nghiên cứu khả năng M&A với một số NH. Tuy nhiên, hiện tại chưa có một thỏa thuận cuối cùng nào và NH vẫn đang trong quá trình tìm hiểu, đàm phán, đánh giá.
Chủ tịch HĐQT VPBank Ngô Chí Dũng cho biết, một trong những lý do VPBank muốn tăng mạnh vốn điều lệ là để chuẩn bị cho kế hoạch M&A trong năm 2018. Tại ĐHĐCĐ tổ chức đầu tháng 3-2018, VPBank đã công bố kế hoạch tăng vốn điều lệ lên 27.000 tỷ đồng, gần gấp đôi so mức 15.000 tỷ đồng hiện tại. Tương tự, LienVietPostBank cũng cho biết, NH sẽ nghiên cứu phương án tăng vốn và M&A. Nhưng LienVietPostBank đặt ra mục tiêu rõ ràng là tham gia tái cơ cấu các TCTD theo phê duyệt của NHNN.
Hiện các TCTD nằm trong mục tiêu M&A của những NH lớn có thể là Dong A Bank, GPBank, Ocean Bank (những NH nằm trong diện tái cơ cấu). Bên cạnh đó, những NH nhỏ, yếu kém không thể tăng vốn cũng được đánh giá khó có thể tồn tại, nếu không sớm tìm đối tác để sáp nhập, bán lại.
M&A trên thị trường tài chính hứa hẹn sẽ tiếp tục sôi động. TS Trần Du Lịch, chuyên gia kinh tế - tài chính, cho rằng, để có thể xóa được tình trạng cổ đông lớn thao túng NH cũng như giảm tỷ lệ sở hữu cổ phần tại một NH, trước hết cần tăng cường M&A cũng như đẩy mạnh thoái vốn trong hệ thống các TCTD, thoái vốn ngoài ngành. Quá trình tái cơ cấu của ngành NH Việt Nam đã có bước tiến tích cực. Hiện các NH cũng đã có sự phân hóa mạnh mẽ về mặt chất lượng tài sản, năng lực tài chính và sức cạnh tranh trên thị trường. Một số NH lớn sẽ vươn lên tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi các NH nhỏ, yếu kém vẫn khó khăn. Chất lượng tài sản của những NH yếu kém chưa thể cải thiện, nên M&A trong thời gian tới là khó tránh.
