Khách du lịch nước ngoài khi đến với nước Đức chắc chắn không thể bỏ qua món xúc xích nổi tiếng. Nhưng nhiều người sẽ phải ngạc nhiên khi xúc xích và thịt lợn còn trở thành yếu tố quan trọng trong ngôn ngữ. Thậm chí có rất nhiều câu thành ngữ dân gian liên quan xúc xích, thí dụ như “Alles hat ein Ende, nur die Wurst hat zwei” (tạm dịch là “Mọi thứ đều có một điểm cuối, nhưng xúc xích có những hai”).
Những thành ngữ như vậy đã thể hiện giá trị văn hóa phi vật thể quan trọng sinh ra từ một sản phẩm văn hóa vật thể như xúc xích. Nhiều tác giả đã dành thời gian nghiên cứu về xúc xích (tiếng Đức là “wurst”), tiêu biểu như nhà văn nổi tiếng người Đức Irina Dumitrescu. Trong tác phẩm “Currywurst” xuất bản năm 2013, bà Irina đã mô tả chi tiết rằng, bất kể trường hợp nào, ngôn ngữ Đức đều có một câu nói thích hợp để áp dụng có liên quan xúc xích. Thí dụ như câu nói “Das ist mir Wurscht”, tạm dịch là “Tôi không quan tâm”. Tác giả Irina lý giải câu nói này sinh ra từ hình ảnh hai đầu xúc xích có hình dạng và mùi vị giống nhau nên không có sự khác biệt, không quan trọng.
Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp & Thực phẩm quốc gia Đức, thịt lợn là thực phẩm phổ biến nhất tại nước này. Trung bình mỗi công dân Đức tiêu thụ 52,1 kg thịt mỗi năm. Việc đóng vai trò quan trọng với ẩm thực trong một thời gian dài là nguyên nhân khiến thịt lợn và xúc xích ăn sâu vào tâm hồn người Đức và ngôn ngữ hằng ngày.
Ông Hendrik Haase, chủ nhà hàng Kumpel & Keule (Đức) và là tác giả một cuốn sách về văn hóa xúc xích cho biết: “Từ rất lâu, chúng tôi đã sử dụng sự hài hước về xúc xích và thịt lợn để nói về các chủ đề nhạy cảm. Đó cũng là cách tiếp cận nhiều khía cạnh khác trong cuộc sống của người Đức”. Ngoài ra, Haasse còn cho rằng, trong quan niệm văn hóa dân gian Đức, việc sở hữu càng nhiều lợn và xúc xích đồng nghĩa với sự giàu có và ổn định.
Bà Ursula Heinzelmann, chuyên gia về thực phẩm và là tác giả của cuốn sách “Xúc xích và hơn thế: Lịch sử thực phẩm ở Đức”, cũng giải thích rằng việc sở hữu nhiều lợn thể hiện sự chuyển mình từ cuộc sống du mục sang sản xuất nông nghiệp. “Nếu bắt đầu có sự chăn nuôi và tích trữ nhiều thịt lợn, đó là một dấu hiệu quan trọng cho thấy người dân đã định cư và từ bỏ cuộc sống du mục. Đây được coi là điểm khác biệt giữa châu Âu với khu vực Bắc Phi hoặc Trung Đông”, bà nói.
Không chỉ đóng vai trò quan trọng trong ngôn ngữ, xúc xích Đức còn tạo nên đặc trưng cho mỗi vùng miền. Người Đức cho rằng việc thưởng thức xúc xích có thể giúp tạo ra một cảm giác thân thiện với khách phương xa. Bởi thế, mỗi nơi đều sản xuất loại xúc xích mang một hương vị khác nhau, trở thành đặc sản của mỗi địa phương. Không một quán ăn nào trên khắp nước Đức thiếu đi xúc xích trong thực đơn của mình.
Ông Neil MacGregor, tác giả của cuốn sách “Ký ức về một đất nước” viết về nước Đức cho biết: “Xúc xích, giống như bia, trở thành món ăn độc đáo của nhiều thành phố và vùng miền ở Đức. Mỗi nơi lại có mỗi loại xúc xích khác nhau với các thành phần riêng và cách làm truyền thống đặc biệt. Nếu thật sự có một tấm bản đồ các loại xúc xích của Đức thì nó sẽ phức tạp, phong phú đến mức không thể tin được”.
Cho tới nay, những thương hiệu xúc xích nổi tiếng như Wiener, Frankfurter... không chỉ là nét đặc sắc trong ngôn ngữ và ẩm thực Đức mà còn nổi tiếng thế giới và trở thành một điển hình của văn hóa ẩm thực hiện đại.
Thịt lợn và xúc xích có một vị trí quan trọng trong văn hóa Đức. Ảnh: FLICKR
