Trong bối cảnh TTCK tăng mạnh kể từ đầu năm đến nay, hàng trăm DN niêm yết đã “tranh thủ” lên kế hoạch phát hành thêm CP nhằm tăng huy động vốn.
Theo số liệu từ Fiin Group (tiền thân là StoxPlus) - một công ty hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ tích hợp về dữ liệu tài chính, thông tin kinh doanh, nghiên cứu ngành và các dịch vụ cao cấp khác, hiện có 147 DN niêm yết dự kiến tăng quy mô vốn chủ sở hữu thêm 3,8%, tương đương gần 102.600 tỷ đồng trong năm nay, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh kinh tế đang dần hồi phục dù dịch Covid-19 chưa được kiểm soát. Điều này đồng nghĩa với việc, sẽ có một lượng CP khổng lồ được đẩy lên sàn CK trong thời gian tới.
Theo Fiin Group, hình thức huy động vốn cổ phần được các DN ưa chuộng nhất là chào bán cho cổ đông hiện hữu và phát hành riêng lẻ, trong đó ngân hàng và bất động sản (BĐS) là hai nhóm ngành dự kiến sẽ sử dụng nhiều nhất. Bởi lẽ, các ngân hàng cần đẩy mạnh cho vay khách hàng và tăng vốn để đáp ứng tiêu chuẩn Basel II, trong khi DN BĐS cần nâng cao năng lực tài chính để phát triển các dự án quy mô lớn. Nếu các DN thực hiện thành công kế hoạch phát hành, năm 2021 sẽ là năm kỷ lục về lượng vốn huy động qua phát hành cổ phần của các đơn vị niêm yết.
Thực tế, việc hàng loạt DN huy động vốn trên TTCK được đánh giá là khá tích cực, bởi khi quy mô vốn tăng lên sẽ giúp các kế hoạch kinh doanh được thuận lợi triển khai và cũng là lời khẳng định của những DN làm ăn có lãi.
Tuy nhiên, Fiin Group cho rằng, việc phát hành này sẽ làm cho yếu tố rủi ro pha loãng tăng cao. Cụ thể, việc tăng nguồn cung CP sẽ làm tăng số CP lưu hành, trong khi lợi nhuận tạo ra từ nguồn vốn đó chưa tăng kịp tương ứng, dẫn đến làm giảm tính hấp dẫn của các chỉ số định giá theo lợi nhuận của các DN phát hành trong ngắn hạn. Chưa kể, các cổ đông nội bộ còn có xu hướng bán mạnh, khiến nguồn cung CP tăng lên. Lãi cơ bản trên CP cũng đứng trước nguy cơ giảm khi DN phát hành thêm.
Theo một nhà phân tích, việc phát hành thêm CP trong bối cảnh TT đang thăng hoa là hợp lý và dễ thành công. Tỷ lệ pha loãng CP chắc chắn là có, nhưng sẽ tùy thuộc vào nội lực của DN. Nếu DN nào vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận khoảng 40% trong năm nay sẽ có thể bù đắp phần nào mức độ pha loãng này.
Thực tế cho thấy, đã có khá nhiều phương án phát hành khiến dư luận xôn xao vì sự bất hợp lý, giá CP mãi không trở về vùng giá cũ, như: DXG; AAA hay GIL… Tuy nhiên, cũng có những thương vụ thành công giúp các NĐT lãi lớn. Điển hình như Tập đoàn Hòa Phát.
Các chuyên gia phân tích cho rằng, dù còn nhiều băn khoăn với định hướng sử dụng đồng vốn của Hòa Phát, nhưng HPG vẫn là CP đáng để đầu tư nếu xác định theo đuổi dài hạn và kỳ vọng một tỷ suất sinh lời hợp lý.
Nghĩa là không phải sự pha loãng nào cũng mang lại rủi ro. Điều quan trọng là trước khi xuống tiền, NĐT cần xem xét kỹ kế hoạch phát hành, chia CP mới của từng DN để tránh thiệt hại.
