Xuất siêu kỷ lục sau 4 tháng: Mừng hay lo?

4 tháng đầu năm 2023, cả nước đã xuất siêu 6,35 tỷ USD, cao gần gấp 3 so cùng kỳ và là mức xuất siêu cao kỷ lục những năm gần đây. Tuy nhiên, con số này vẫn còn tiềm ẩn nhiều lo ngại.
Xuất khẩu thủy sản đang gặp nhiều khó khăn.
Xuất khẩu thủy sản đang gặp nhiều khó khăn.

Xuất siêu kỷ lục do đâu?

Theo thống kê của Bộ Công thương, cán cân thương mại của Việt Nam trong tháng 4 tiếp tục xuất siêu khoảng 1,51 tỷ USD, nâng xuất siêu trong 4 tháng đầu năm 2023 là 6,35 tỷ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 2,35 tỷ USD).

Đây là giá trị xuất siêu kỷ lục của kỳ 4 tháng từ trước đến nay và là một trong những điểm sáng của nền kinh tế trong những tháng đầu năm nay, trong bối cảnh tăng trưởng GDP giảm tốc bất ngờ và dòng vốn đầu tư nước ngoài giải ngân suy giảm so với cùng kỳ. Kết quả xuất siêu lớn trong 4 tháng đầu năm nay đã góp phần hạn chế mức giảm tốc của tăng trưởng kinh tế, cũng như hỗ trợ thị trường ngoại hối nhiều hơn nhờ nguồn cung ngoại tệ dồi dào hơn. Thực tế, tiền đồng có xu hướng tăng giá so với đô-la Mỹ từ đầu năm đến nay là minh chứng rõ nhất. Tuy nhiên, kết quả xuất siêu của 4 tháng qua có không ít vấn đề đáng lo ngại.

Thứ nhất, số liệu thống kê của Bộ Công thương cho thấy, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 4 tháng đầu năm nay giảm 13,6% so cùng kỳ năm trước, chỉ đạt 210,8 tỷ USD (trong khi cùng kỳ năm trước tăng 16,6%). Riêng tháng 4 ước đạt 53,57 tỷ USD, giảm 7,7% so tháng trước và giảm 18,8% so cùng kỳ năm trước.

Về xuất khẩu hàng hóa, những khó khăn trong sản xuất và sự sụt giảm đơn hàng xuất khẩu trong quý I/2023 tiếp tục ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng hóa trong tháng 4/2023. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 4/2023 ước đạt 27,54 tỷ USD, giảm 7,3% so tháng trước và giảm 17,1% so cùng kỳ năm trước.

Như vậy, những khó khăn trên thị trường thế giới đã ảnh hưởng mạnh đến hoạt động xuất khẩu hàng hóa của nước ta, khiến cho việc bán hàng hóa ra nước ngoài gặp khó khăn. Trong bối cảnh lạm phát khiến các thị trường thắt chặt chi tiêu, dự kiến, xuất khẩu sẽ tiếp tục còn gặp khó khăn trong thời gian tới.

Về phía các mặt hàng chủ lực, ông Trương Đình Hòe, Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, lạm phát ảnh hưởng nặng nề đến thị trường thế giới khiến nhu cầu nhập khẩu thủy sản chịu tác động sụt giảm từ ngay trong quý 1/2023. Chuỗi cung ứng lương thực, thực phẩm toàn cầu đứt gãy, đặc biệt là suy thoái kinh tế đang ngấm sâu vào đời sống của nhiều quốc gia trên thế giới khiến sức tiêu thụ các mặt hàng thủy sản có nguy cơ giảm sút trong năm 2023 này.

Thứ hai, ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 4/2023 ước đạt 26,03 tỷ USD, giảm 8,1% so tháng trước. Tính chung 4 tháng đầu năm 2023, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa ước đạt 102,22 tỷ USD, giảm 15,4% so cùng kỳ năm trước (cùng kỳ tăng 16,1%). Kim ngạch nhập khẩu của các khối doanh nghiệp đều có sự sụt giảm. Điều này dự báo sẽ ảnh hưởng đến nguồn hàng xuất khẩu trong thời gian tới.

Về cơ cấu hàng hóa nhập khẩu, chiếm 86% tổng kim ngạch hàng hóa nhập khẩu của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2023 là nhóm hàng cần nhập khẩu (nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất trong nước) với kim ngạch ước đạt 88 tỷ USD, giảm đến 18% so cùng kỳ năm 2022 do những khó khăn về đơn hàng xuất khẩu. Bên cạnh đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp cũng khó khăn nên nhu cầu nhập khẩu nguyên phụ liệu để phục vụ sản xuất giảm.

Như vậy, con số xuất siêu kỷ lục của 4 tháng qua là do cả kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu đều giảm, trong đó nhập khẩu giảm sâu hơn. Điều này sẽ còn tiềm ẩn rất nhiều khó khăn với hoạt động xuất nhập khẩu trong thời gian tới.

Doanh nghiệp xuất khẩu xác định phải đa dạng hóa sản phẩm.

Doanh nghiệp xuất khẩu xác định phải đa dạng hóa sản phẩm.

Tăng cường thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa

Khó khăn chung của kinh tế thế giới và nhu cầu nhập khẩu hàng hóa của các nước trên thế giới được dự báo còn tiếp diễn, thậm chí có thể gay gắt hơn trong thời gian tới. Điều này tạo áp lực không nhỏ cho việc thực hiện mục tiêu tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa năm 2023 tăng trưởng khoảng 6% so với năm 2022.

Thực tế, hàng loạt giải pháp khai phá điểm nghẽn đầu ra cho sản xuất và xuất khẩu đã được ngành Công thương tính đến. Trong đó, Bộ Công thương xác định tập trung đổi mới và tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại hướng đến các thị trường mới, thị trường còn tiềm năng như: Ấn Độ, châu Phi, Trung Đông và châu Mỹ La tinh, Đông Âu… và các thị trường ít bị ảnh hưởng bởi lạm phát và tăng trưởng khả quan (ASEAN).

Cùng với đó, quyết liệt đột phá vào các thị trường mới, nơi có tầng lớp trung lưu gia tăng như: các thị trường mới nổi E7 (Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga, Mexico và Indonesia; thị trường Halal (Trung Đông, Malaysia, Brunei).

Bộ Công thương đang tăng cường đàm phán để ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) mới nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu và nhập khẩu. Theo đó, FTA Việt Nam và Israel đã kết thúc đàm phán và dự kiến ký kết trong năm 2023. Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện giữa Việt Nam và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất đã được khởi động đàm phán; FTA với các nước khối MERCOSUR (bao gồm: Brazil, Argentina, Uruguay, Paraguay) cũng đang được thúc đẩy… Khi ký kết được các FTA này sẽ mở ra cơ hội cho không chỉ xuất khẩu hàng hóa mà cả nhập khẩu hàng hóa với mức thuế thấp và cạnh tranh hơn.

Về phía các doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Tuyết Mai - Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) chia sẻ, dù còn nhiều khó khăn, nhưng theo thông tin từ nhiều doanh nghiệp, sau thời gian dài im ắng, gần đây số lượng các đối tác từ: châu Âu, Đông Bắc Á, Đông Nam Á... đến tìm hiểu sản phẩm may mặc có xu hướng tăng nhanh so với các tháng trước, đặc biệt đối với phân khúc thời trang công sở. Do đó, kỳ vọng lượng xuất khẩu nửa cuối năm sẽ tăng so với đầu năm.

Để thắng lợi ở nửa cuối năm, ngành dệt may xác định đẩy mạnh nhiều giải pháp như chuyển đổi số, sản xuất xanh (nguồn nguyên liệu trong nước, thân thiện môi trường...) để đáp ứng yêu cầu của đối tác, đa dạng thị trường, và chủng loại sản phẩm... Nhiều chuyên gia cho rằng Việt Nam đang dần mất lợi thế về nhân công giá rẻ, nên bắt buộc các doanh nghiệp phải nhanh chóng áp dụng công nghệ số, đầu tư máy móc để phát triển, tiết giảm nhân lực, nâng cao sức cạnh tranh.

Có thể bạn quan tâm

Lựa chọn các mô hình hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoạt động hiệu quả để nhân rộng. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Tích hợp kế hoạch phát triển kinh tế tập thể và nhân rộng mô hình hợp tác xã hiệu quả giai đoạn 2026-2030

Chương trình tổng thể về phát triển kinh tế tập thể được xây dựng theo hướng tích hợp các kế hoạch phát triển kinh tế tập thể và phương án nhân rộng mô hình hợp tác xã hoạt động hiệu quả giai đoạn 2026-2030, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Ngư dân Quảng Ngãi vươn khơi bám biển, thực hiện nghiêm quy định chống khai thác IUU. (Ảnh: LƯU HƯƠNG)

Quyết liệt chống khai thác IUU

Để tăng tốc gỡ “thẻ vàng” cho ngành thủy sản, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp, khắc phục dứt điểm các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu (EC), tạo chuyển biến rõ rệt ngay trong thời gian tới.

Hội chợ Triển lãm quốc tế công nghệ năng lượng-môi trường 2026 thu hút nhiều doanh nghiệp trong nước và quốc tế tham gia.

Chuyển dịch năng lượng là yêu cầu cấp thiết

“Chuyển dịch năng lượng không chỉ là một nhiệm vụ quan trọng, mà còn là yếu tố then chốt để bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững” - đây là khẳng định của  lãnh đạo Sở Công thương Hà Nội tại Diễn đàn Chuyển dịch năng lượng Việt Nam tổ chức chiều 24/6 tại Hà Nội.

Công chức thuế hướng dẫn, hỗ trợ tại cơ sở của người nộp thuế.

Thuế tỉnh Đồng Tháp tăng cường làm sạch mã số thuế

Thực hiện Quyết định số 595/QĐ-CT của Cục Thuế về triển khai Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế-Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, Thuế tỉnh Đồng Tháp đã và đang tăng cường các giải pháp, rà soát, xử lý các trường hợp vi phạm nhằm tạo điều kiện môi trường kinh doanh thuận lợi và minh bạch.

Đoàn công tác của tỉnh Tây Ninh do Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Văn Quyết làm Trưởng đoàn tham quan làm việc với Tập đoàn Intersnack tại tỉnh Gelderland.

Doanh nghiệp Hà Lan đề xuất đầu tư dự án xử lý rác phát điện hơn 125 triệu USD tại Tây Ninh

Trong khuôn khổ chương trình xúc tiến đầu tư tại châu Âu kéo dài đến ngày 27/6, tại thủ đô Amsterdam (Hà Lan), tỉnh Tây Ninh phối hợp Đại sứ quán Việt Nam tại Hà Lan tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư, kết nối giữa tỉnh Tây Ninh với cộng đồng doanh nghiệp Hà Lan nhằm mở rộng cơ hội hợp tác trên các lĩnh vực thế mạnh của hai bên.

Bí thư Đảng ủy, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành phát biểu chỉ đạo tại hội nghị.

Tập trung đổi mới để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách với hiệu suất cao nhất

Ngày 23/6, Đảng ủy Cục Thuế tổ chức Hội nghị sơ kết công tác Đảng 6 tháng đầu năm 2026, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026. Dự hội nghị có tập thể Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ Cục Thuế; Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy Cục Thuế, Bí thư các Đảng bộ/Chi bộ trực thuộc Đảng bộ Cục Thuế.

Nguồn vốn tín dụng xanh đang góp phần hỗ trợ doanh nghiệp và người dân đầu tư vào các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Tín dụng xanh khó đến doanh nghiệp nhỏ nếu thiếu hệ sinh thái hỗ trợ

Tín dụng xanh đang tăng trưởng nhanh, nhưng việc tiếp cận nguồn vốn này vẫn là thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo các chuyên gia, để tiếp cận tín dụng xanh, doanh nghiệp không chỉ cần vốn mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về dữ liệu, ESG và chuyển đổi mô hình sản xuất.

EVNNPC chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định trong mùa nắng nóng năm 2026.

Giữ dòng điện ổn định cho miền bắc giữa áp lực phụ tải tăng cao

Nhu cầu điện tại miền bắc đang gia tăng khi nắng nóng kéo dài và hoạt động sản xuất công nghiệp tiếp tục mở rộng. Chỉ trong các đợt nắng nóng cuối tháng 5 vừa qua, sản lượng điện tiêu thụ đã tăng thêm khoảng 100 triệu kWh/ngày so với thời điểm bình thường, tạo áp lực lớn đối với công tác vận hành hệ thống điện.

Lãnh đạo thành phố Hà Nội và thành phố Busan (Hàn Quốc) tham quan các gian hàng tại Hội chợ.

Hà Nội khai mạc Hội chợ ENTECH năm 2026

Sáng 24/6, tại Trung tâm Triển lãm quốc tế I.C.E Hanoi (91 phố  Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội chủ trì, phối hợp chính quyền thành phố Busan (Hàn Quốc) cùng các đơn vị tổ chức khai mạc Hội chợ triển lãm quốc tế Công nghệ năng lượng-môi trường Hà Nội (ENTECH HANOI) năm 2026.

(Ảnh minh họa: FXEmpire)

Sáng 24/6, giá bạc thế giới giảm về dưới 61 USD/ounce

Sáng 24/6, giá bạc trong nước và thế giới nối dài đà giảm khi đồng USD duy trì ở mức cao nhất trong năm và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất vẫn còn hiện hữu. Giá bạc thế giới đêm qua dao động quanh mức 60,64-65,33 USD/ounce, trong khi giá bạc Phú Quý bán ra từ 63,6-64,5 triệu đồng/kg.

Đắk Lắk có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế biển, logistics, cảng biển, dịch vụ và du lịch biển.

Đắk Lắk “miền đất hứa” của các nhà đầu tư

Hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch và xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk năm 2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn xây dựng quy hoạch sang giai đoạn tổ chức thực hiện quy hoạch; từ xác lập tầm nhìn sang hành động cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu và khát vọng phát triển của tỉnh.

Dự án Nhà ở xã hội tại Khu đô thị Đặng Xá, xã Thuận An, Hà Nội (Ảnh BẢO LONG)

Thúc đẩy mạnh mẽ nhà ở cho thuê

Trong điều kiện hiện nay, việc tiếp cận, sở hữu nhà ở đối với phần đông người dân còn gặp nhiều khó khăn. Do đó, phát triển nhà ở cho thuê được xác định là hướng đi chủ lực trong tương lai, hướng tới mục tiêu bảo đảm quyền có nhà ở cho người dân.