Từ nhiều năm nay, thành phố Hà Nội sử dụng công nghệ chôn lấp để xử lý rác thải sinh hoạt. Sau khi thu gom, phần lớn lượng rác thải được vận chuyển về chôn lấp hợp vệ sinh tại Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn, xã Trung Giã và Khu liên hợp xử lý chất thải Xuân Sơn, phường Tùng Thiện. Tuy nhiên, do số lượng rác thải sinh hoạt ngày càng tăng, các khu chôn lấp rác bị quá tải.
Nhiều ô chôn lấp xảy ra các sự cố như tràn, vỡ bờ bao, tràn nước rỉ rác gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cuộc sống người dân chung quanh. Thậm chí, không ít lần người dân đã “chặn” không cho các phương tiện vận chuyển rác vào khu xử lý, khiến rác thải ùn ứ khắp thành phố trong vài ngày, gây nhếch nhác đô thị và ô nhiễm môi trường.
Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hiện nay trung bình mỗi ngày toàn thành phố phát sinh khoảng 7.600 đến 8.000 tấn rác sinh hoạt, trong đó khu vực nội thành chiếm hơn 60%. Đáng chú ý, lượng rác thải sinh hoạt ngày càng tăng do quá trình đô thị hóa nhanh, di dân cơ học lớn gây quá tải hạ tầng đô thị và xã hội. Việc chôn lấp rác thải kéo dài không chỉ chiếm diện tích đất lớn mà còn gây nguy cơ ô nhiễm nước ngầm, phát tán mùi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân khu vực chung quanh.
Trước sức ép đó, thành phố Hà Nội đã quyết tâm hiện đại hóa công tác xử lý rác thải bằng công nghệ đốt rác phát điện. Sau thời gian chuẩn bị và đầu tư xây dựng, trong vòng một tháng qua, thành phố đưa vào vận hành hai nhà máy đốt rác phát điện hiện đại, quy mô lớn, gồm Nhà máy điện rác Sê-raphin tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Xuân Sơn, khánh thành giữa tháng 9, với công suất xử lý 2.250 tấn/ngày, phát điện 37 MW/h và Nhà máy điện rác Sóc Sơn tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nam Sơn, khánh thành ngày 13/10, với công suất xử lý 5.000 tấn/ngày, phát điện 90 MW/h.
Tổng công suất xử lý rác của hai nhà máy lên tới 7.250 tấn/ngày, được người dân vui mừng đón nhận. Anh Nguyễn Văn Thảo, sinh sống tại xã Trung Giã phấn khởi cho biết, từ ngày nhà máy đốt rác phát điện hoạt động, mùi hôi phát tán ra môi trường khu vực chung quanh bãi rác đã giảm nhiều. Trong đợt mưa lớn vừa qua người dân không phải chịu cảnh nước rỉ rác tràn ra môi trường theo nước mưa. Mọi người rất mong nhà máy sớm đưa toàn bộ lượng rác đã được chôn lấp ra đốt, biến bãi rác thành công viên, khu sinh thái.
Mặc dù đạt kết quả ấn tượng, nhưng đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Hà Nội thừa nhận, công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải trên địa bàn thành phố còn hạn chế, thiếu đồng bộ. Tình trạng rác thải vứt bừa bãi, tồn đọng trên các tuyến phố gây mất mỹ quan đô thị vẫn thường xuyên xảy ra. Các điểm tập kết rác tạm thời trên các tuyến phố chưa bố trí hợp lý, gây phát tán mùi hôi, nước rỉ rác. Phương tiện thu gom, vận chuyển xuống cấp… Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt, kiểm soát ô nhiễm, cải thiện chất lượng môi trường.
Đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt đô thị được phân loại tại nguồn, thu gom, xử lý theo tiêu chuẩn, quy chuẩn 100%, trong đó xử lý bằng phương pháp chôn lấp chỉ còn dưới 10%. Tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt nông thôn được phân loại tại nguồn 100%, trong đó được thu gom, xử lý theo tiêu chuẩn, quy chuẩn hơn 98%. Mới đây, phát biểu tại lễ khánh thành Nhà máy điện rác Sóc Sơn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh, đây không chỉ là một dự án kinh tế, kỹ thuật quy mô lớn, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Hà Nội trong công tác bảo vệ môi trường, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế; là một dấu mốc lịch sử trong hành trình phát triển Thủ đô xanh-sạch-đẹpvăn minh.
Nhà máy đốt rác phát điện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt, hiện thực hóa mục tiêu biến rác thải thành tài nguyên, góp phần xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn. Hà Nội sẽ tiếp tục triển khai việc phân loại rác thải tại nguồn, phát triển hệ thống thu gom, vận chuyển rác thải đồng bộ, hiện đại và tiếp tục đầu tư mở rộng, xây dựng mới các nhà máy đốt rác phát điện hiện đại.
