Cơ quan Quản lý thảm họa quốc gia Indonesia (BNPB) hôm 1/12 cho hay, số người chết vì lũ lụt và lở đất ở ba tỉnh trên đảo Sumatra của nước này đã lên 604 người; 464 người được cho là mất tích; khoảng 570.000 người phải di dời; hàng nghìn ngôi nhà bị hư hại, nhiều tuyến đường và cầu bị phá hủy… Theo giới chức Sri Lanka, ít nhất 355 người đã thiệt mạng và 366 người vẫn mất tích. Hơn một triệu người bị ảnh hưởng, trong đó hơn 218.000 người phải sống trong các trung tâm tạm trú. Đây là thảm họa thiên nhiên lớn nhất và thách thức nhất trong lịch sử Sri Lanka.
Tại Thái Lan, mưa lớn kéo dài gây ra một trong những trận lũ nghiêm trọng nhất trong thập niên qua, đến nay khiến 176 người thiệt mạng, hơn 3,9 triệu người tại miền nam nước này chịu ảnh hưởng. Ở Malaysia, mưa lớn cũng gây lũ lụt tại nhiều khu vực ở bang Perlis và khiến ít nhất hai người chết. Kênh tin tức châu Á CNA dẫn nhận định của giới chuyên gia cho rằng, tình trạng mưa lũ lớn vừa qua là hậu quả của sự hội tụ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH) và các hệ thống thời tiết bất thường. BĐKH khiến hiện tượng mưa cực đoan và bão nhiệt đới dữ dội hơn, làm gia tăng rủi ro thiên tai tại các khu vực vốn dễ bị tổn thương trước BĐKH.
Những khu vực này đang trong giai đoạn gió mùa và BĐKH đã khiến mưa cực đoan và bão mạnh hơn. Đặc biệt, một số cơn bão năm nay xuất hiện ở cả những khu vực lâu nay hầu như không có bão. Ngoài ra, xuất phát từ các khu vực đại dương khác nhau, chịu ảnh hưởng của các mô hình hoàn lưu và thời gian mùa khác nhau, song hai hiện tượng La Nina và lưỡng cực âm Ấn Độ Dương lại xuất hiện cùng lúc, khiến lượng mưa tăng vọt. Đây cũng là điều bất thường.
Trong khi đó, bầu khí quyển và đại dương ấm lên nhanh hơn do sự gia tăng khí nhà kính từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch cũng được cho là góp thêm năng lượng cho bão. Khí quyển ẩm hơn khiến mưa cực đoan dễ xảy ra, kéo theo lũ quét, cũng như làm tăng mức độ nguy hiểm.
BĐKH đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan, bất thường không còn là ngoại lệ, mà trở thành xu hướng “bình thường mới” nguy hiểm. Điều này càng nhắc nhớ mục tiêu dần từ bỏ nhiên liệu hóa thạch, vốn đã đạt thỏa thuận, song vẫn không nhiều tiến triển trên thực tế.
