Khủng hoảng sinh kế vì El Nino

Hiện tượng El Nino đang khiến nhiệt độ nước biển tăng cao kỷ lục, làm đảo lộn môi trường sống của các loài thủy sản tại Thái Bình Dương. Trước sự biến đổi môi trường sống vốn ổn định hàng nghìn năm qua này, các dòng cá chủ lực như cá ngừ, cá cơm phải di cư “bất đắc dĩ” đến những vùng biển mát mẻ hơn. Hệ quả là sản lượng đánh bắt thủy sản sụt giảm mạnh, đẩy cộng đồng ngư dân ven biển Mỹ latin vào cảnh chi phí ra khơi leo thang, song thu nhập lại lao dốc.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS
Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Theo nhà hải dương học Jonathan Cedeno thuộc Trường đại học Bách khoa Guayaquil, nhiệt độ bề mặt nước biển ngoài khơi Ecuador trong 10 tuần qua tăng từ 2,5 đến 3oC, trong khi ở độ sâu 40m mức tăng lên tới 6oC. Dữ liệu từ Cơ quan Biến đổi khí hậu Copernicus cũng ghi nhận nhiệt độ trung bình bề mặt đại dương toàn cầu đạt 21,07oC trong tháng 8, ngang mốc kỷ lục hồi tháng 3/2024.

Nhiệt độ nước biển tăng khiến các ngư trường truyền thống trở nên cạn kiệt. Để duy trì sinh kế, ngư dân ở Ecuador, Peru, Panama và Guatemala phải đánh bắt xa bờ, chấp nhận rủi ro và tốn kém hơn. Tại Panama, ngư dân phải đi xa hơn để tìm cá hồng, cá khế. Mỗi chuyến đi tốn 100 USD tiền nhiên liệu nhưng chỉ thu về vỏn vẹn 150 USD. Tại Guatemala, ngư dân Eliseo Ovando cho biết, hiện phải mất ba ngày mới đánh bắt được lượng cá mà trước đây chỉ cần một ngày. Còn tại Peru, vốn nổi tiếng là thủ phủ cá cơm của thế giới, nhiều ngư dân đành ngậm ngùi bỏ biển, chuyển sang làm thợ xây để trang trải cuộc sống.

Nguồn cung thủy sản thiếu hụt khiến các khâu phân phối và chế biến cũng trở nên ảm đạm. Tại Ecuador, quốc gia xuất khẩu cá ngừ lớn thứ hai thế giới, giá các loại cá kiếm và mahi-mahi (còn gọi là cá dũa hay cá nục heo cờ) đã tăng gấp đôi. Tại các chợ đầu mối ở Panama, tiểu thương vừa chật vật vì thiếu hàng, vừa chịu gánh nặng chi phí bảo quản khi tiền đá lạnh đã ngốn tới 600 USD/tháng. Sự ảm đạm này ảnh hưởng đến các hoạt động kinh doanh phụ trợ như hậu cần, buôn bán thực phẩm và sơ chế hải sản.

El Nino không còn là hiện tượng khí tượng đơn thuần mà đã và đang trực tiếp phá vỡ hệ sinh thái đại dương. Những biến động này đang chất thêm gánh nặng lên chuỗi cung ứng thủy sản và đe dọa trực tiếp đến sinh kế của hàng nghìn hộ ngư dân quy mô nhỏ tại khu vực Mỹ latin.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: AHMED RAHMA

Giận cá chém thớt

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Biếm họa: FOREX PORTAL

Đồng khí tương cầu

Việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đề xuất mở cánh cửa để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) được xem như là “sự gặp gỡ” của nhu cầu tự chủ của cả Brussels và Ottawa, mong muốn tăng cường sức mạnh, khả năng chống chịu trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.

Biếm họa: OSVAL

Biến tướng khó lường

Hơn 25 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do al-Qaeda tiến hành nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001, mối nguy cơ vẫn hiện hữu khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vừa ra tuyên bố quan ngại sâu sắc về sự gia tăng cường độ, tính chất ngày càng phức tạp và sự biến đổi không ngừng của các vụ tấn công khủng bố.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Chặn nguy cơ bất công mới

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.