Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Biếm họa: PIET
Biếm họa: PIET

Gần ba năm sau khi xung đột bùng nổ, tiến trình hòa bình tại Gaza đứng trước một cơ hội mới vào ngày 31/7, khi Hội đồng Hòa bình do Mỹ bảo trợ công bố lộ trình chấm dứt chiến sự, giải giáp các nhóm vũ trang Palestine và mở đường cho cơ chế quản trị mới tại vùng lãnh thổ này. Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi đây là thỏa thuận lịch sử, phong trào Hamas tuyên bố chấp nhận về nguyên tắc, còn Chính phủ Israel cho rằng, kế hoạch chưa đáp ứng các yêu cầu an ninh của nước này.

Khác với các thỏa thuận từng đạt được chỉ tập trung chấm dứt giao tranh, hay trao đổi con tin, lộ trình 15 điểm hướng tới tái cấu trúc toàn diện Gaza, cả về an ninh, chính trị và kinh tế. Trước hết, mọi hoạt động quân sự sẽ chấm dứt ngay khi kế hoạch có hiệu lực. Các giai đoạn tiếp theo được tiến hành sau khi một cơ chế kiểm chứng quốc tế xác nhận các điều kiện được đáp ứng.

Nguyên tắc một chính quyền, một hệ thống pháp luật và một lực lượng vũ trang được xác định là trọng tâm của kế hoạch. Việc quản trị dân sự tại Gaza sẽ được chuyển giao cho Ủy ban Quốc gia Quản lý Gaza (NCAG) - một cơ quan kỹ trị của Palestine hoạt động độc lập trong giai đoạn chuyển tiếp, có nhiệm vụ điều hành các dịch vụ công, khôi phục hoạt động của các cơ quan dân sự và quản lý tiến trình tái thiết.

Điểm mấu chốt là Hamas và các nhóm vũ trang Palestine sẽ giải giáp theo từng giai đoạn, chấm dứt hoạt động quân sự, niêm phong kho vũ khí hạng nặng, đóng cửa cơ sở sản xuất vũ khí và vô hiệu hóa hệ thống đường hầm, theo lộ trình được quốc tế giám sát. Quân đội Israel rút khỏi Gaza cũng theo từng giai đoạn gắn với tiến độ giải giáp và việc NCAG tiếp nhận quyền kiểm soát trên thực địa. Lực lượng ổn định quốc tế (ISF) được triển khai nhằm giám sát ngừng bắn, hỗ trợ đào tạo cảnh sát Palestine và bảo đảm việc vận chuyển hàng cứu trợ nhân đạo.

Tuy nhiên, điểm mấu chốt nêu trên lại được cho là trở ngại chính với triển vọng thực thi lộ trình. Đồng ý với kế hoạch, song Hamas vẫn khăng khăng chỉ giải giáp nếu Israel chấm dứt hoạt động quân sự, rút hoàn toàn khỏi Gaza và bảo đảm viện trợ nhân đạo được nối lại. Trong khi đó, Israel duy trì yêu cầu trước tiên là Hamas giải giáp hoàn toàn.

Dẫu vậy, kế hoạch hòa bình cho Gaza vẫn được dư chờ đợi sớm triển khai trên thực tế. Tổng Thư ký LHQ nhấn mạnh, tất cả các bên có trách nhiệm tuân theo lộ trình lịch sử hướng tới hòa bình vĩnh viễn cho dải đất ven biển đã trải qua nhiều đau thương vì chiến tranh này.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: OSVAL

Biến tướng khó lường

Hơn 25 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do al-Qaeda tiến hành nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001, mối nguy cơ vẫn hiện hữu khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vừa ra tuyên bố quan ngại sâu sắc về sự gia tăng cường độ, tính chất ngày càng phức tạp và sự biến đổi không ngừng của các vụ tấn công khủng bố.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Chặn nguy cơ bất công mới

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Biếm họa: LAU KA-KUEN

Bảo vệ “lao động số”

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa ra mắt một văn kiện lịch sử: Công ước số 193 về việc làm xứng đáng trong nền kinh tế nền tảng số. Được thông qua tại Hội nghị Lao động quốc tế lần thứ 114 diễn ra ngày 12/6, ở Geneva (Thụy Sĩ), đây là hiệp ước mang tính ràng buộc pháp lý quốc tế đầu tiên trên thế giới được thiết kế chuyên biệt để bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm triệu lao động trong “nền kinh tế việc làm tự do” (GIG) trên toàn cầu.