Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump lập tức đảo ngược quyết định của Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin và quyền Giám đốc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) Dave Venturella về vấn đề nhập cư đã phần nào cho thấy sự bất đồng trong bộ máy điều hành.
Lệnh cấm các đặc vụ ICE chặn phương tiện để kiểm tra người nhập cư được hai “ông trùm” an ninh nội địa và cơ quan di trú - hải quan Mỹ đưa ra, sau vụ một thanh niên nhập cư người Colombia bị bắn chết tại bang Maine khi không phải là mục tiêu của chiến dịch truy bắt. Có thể nói đây là quyết định kịp thời trước làn sóng chỉ trích ngày càng gay gắt từ dư luận và các tổ chức bảo vệ nhân quyền về cách thức thực thi chính sách nhập cư. Hai ông Markwayne Mullin và Dave Venturella cùng muốn giảm những cuộc đối đầu trên đường phố, hạn chế những vụ việc đáng tiếc có thể làm tổn hại hình ảnh của chính quyền.
Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu ICE tiếp tục biện pháp chặn xe và kiểm tra lý lịch, coi đây là công cụ hữu hiệu nhất để thực hiện cam kết trấn áp nhập cư bất hợp pháp. Với “ông chủ” Nhà Trắng, việc tạm dừng biện pháp này chẳng khác nào phát đi tín hiệu nhượng bộ, làm suy yếu hình ảnh cứng rắn vốn là dấu ấn chính trị đã giúp ông giành được sự ủng hộ của một bộ phận lớn cử tri.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở nội dung quyết định mà còn ở cách thức ban hành. Việc Bộ trưởng An ninh Nội địa và quyền Giám đốc ICE ra lệnh cấm mà không báo cáo trước với Tổng thống khiến ông Trump chỉ biết thông tin qua báo chí. Điều đó cho thấy sự phối hợp trong bộ máy điều hành đang tồn tại những khoảng trống đáng kể, đặc biệt đối với một vấn đề nhạy cảm như nhập cư.
Thực chất, đây là sự khác biệt trong cách tiếp cận hơn là khác biệt về mục tiêu. Nhà Trắng muốn duy trì sức ép tối đa nhằm thực hiện chỉ tiêu hàng nghìn vụ bắt giữ mỗi ngày, trong khi lãnh đạo Bộ An ninh Nội địa muốn các chiến dịch diễn ra có trọng tâm hơn, tránh tạo ra những hình ảnh gây tranh cãi có thể ảnh hưởng tới cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới. Khi tỷ lệ cử tri Mỹ không hài lòng với chính sách nhập cư vẫn ở mức cao, việc cân bằng giữa hiệu quả thực thi pháp luật và phản ứng của xã hội trở thành bài toán không hề dễ giải.
Qua đây cũng một lần nữa cho thấy chính sách nhập cư vẫn là chương trình nghị sự khó khăn với chính quyền Tổng thống Donald Trump. Việc "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" tương tự nếu tiếp tục lặp lại sẽ không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi chính sách, mà còn tác động đến chỉ số niềm tin của cử tri Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh đang bước vào một giai đoạn nhạy cảm trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới.
