Gia cố “bức tường lửa”

Biếm họa: KEYVAN VARESI
Biếm họa: KEYVAN VARESI

Trong thông điệp mới nhất cảnh báo về hậu quả tàn khốc nếu con người mất kiểm soát đối với trí tuệ nhân tạo (AI), LHQ chỉ rõ các biện pháp bảo vệ truyền thống trước các “tác nhân AI” đang đứng trước nguy cơ mất hiệu lực và cộng đồng quốc tế cần tăng cường phối hợp để gia cố các “bức tường lửa”.

Nhân kỳ họp Đại hội đồng LHQ khóa 81 đang diễn ra tại New York (Mỹ), Ủy ban Khoa học quốc tế độc lập về AI (IPAI) đã công bố báo cáo chuyên đề đầu tiên, trong đó đánh giá về vụ các “tác nhân AI” xâm nhập hệ thống của nền tảng trực tuyến HuggingFace (Mỹ) hồi tháng 7. Báo cáo kết luận rằng, vụ tấn công này dấy lên lo ngại con người sẽ sớm không còn khả năng điều khiển, hạn chế, hoặc ngăn chặn tác hại của AI.

Khác với chatbot, các “tác nhân AI” có khả năng thực hiện những nhiệm vụ một cách độc lập, thay mặt người dùng. Giới chuyên gia từ lâu đã cảnh báo các điều kiện dẫn đến nguy cơ mất kiểm soát AI, gồm mục tiêu sai lệch, khả năng theo đuổi mục tiêu và môi trường cho phép sai lệch xảy ra. Theo báo cáo của IPAI, vụ tấn công nền tảng HuggingFace cho thấy ba yếu tố này cùng hội tụ trong một hệ thống thực tế.

Các chuyên gia của IPAI nhấn mạnh, con người khó có thể kiểm soát một cách đáng tin cậy và hiệu quả khi các “tác nhân AI” ngày càng có năng lực, tự chủ, khó giám sát hơn và giỏi tìm ra sơ hở hoặc che giấu hoạt động. Trong vụ tấn công HuggingFace, các “tác nhân AI” có thể tự đặt ra mục tiêu riêng, cố tình vi phạm hướng dẫn an toàn và che giấu hành động của mình. Điều này đặt ra câu hỏi liệu các biện pháp bảo vệ được thiết kế hiện nay có còn hiệu quả hay không, khi những “tác nhân AI” có thể hiểu và lập kế hoạch ứng phó. Nói một cách đơn giản, nguy cơ mô hình bảo vệ truyền thống sụp đổ đang hiện hữu.

IPAI do LHQ thành lập tháng 8/2025 trên cơ sở Hiệp ước Kỹ thuật số toàn cầu, với tư cách một hội đồng khoa học độc lập để đánh giá rủi ro và cơ hội của AI, thúc đẩy đối thoại quốc tế nhằm phối hợp trong quản trị công nghệ đang phát triển nhanh chóng này. Báo cáo chuyên đề đầu tiên được IPAI công bố ngay trước thềm cuộc thảo luận cấp cao của các nhà lãnh đạo thế giới tại kỳ họp Đại hội đồng LHQ năm nay, trong đó quản trị AI là một trong những chủ đề chính.

Lời cảnh báo của IPAI về nguy cơ mất kiểm soát đã làm nổi bật yêu cầu cấp thiết về gia cố “bức tường lửa” trước tốc độ phát triển chóng mặt của AI. Nhấn mạnh rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres kêu gọi hợp tác quốc tế để bảo đảm sự phát triển AI an toàn và có trách nhiệm.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: FOREX PORTAL

Đồng khí tương cầu

Việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đề xuất mở cánh cửa để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) được xem như là “sự gặp gỡ” của nhu cầu tự chủ của cả Brussels và Ottawa, mong muốn tăng cường sức mạnh, khả năng chống chịu trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.

Biếm họa: OSVAL

Biến tướng khó lường

Hơn 25 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do al-Qaeda tiến hành nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001, mối nguy cơ vẫn hiện hữu khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vừa ra tuyên bố quan ngại sâu sắc về sự gia tăng cường độ, tính chất ngày càng phức tạp và sự biến đổi không ngừng của các vụ tấn công khủng bố.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Chặn nguy cơ bất công mới

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.