Xem xét trách nhiệm người đứng đầu “hợp thức hóa” lãng phí

Theo đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật quy định khá đầy đủ về trách nhiệm người đứng đầu, song chưa nêu rõ về hình thức xử lý khi người đứng đầu cố tình phê duyệt các dự án, nhiệm vụ vượt định mức, vượt tiêu chuẩn, vượt chế độ để hợp thức hóa lãng phí.

Sáng 27/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Tiết kiệm, chống lãng phí.

Các ý kiến đại biểu tán thành cao với sự cần thiết ban hành Luật Tiết kiệm, chống lãng phí nhằm khắc phục những lỗ hổng thể chế, xử lý nguồn lực phân bổ dàn trải, nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và thúc đẩy văn hóa tiết kiệm trong hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Làm rõ cơ chế công khai địa chỉ lãng phí

Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm tại phiên thảo luận, đó là cung cấp, xử lý thông tin phát hiện lãng phí và bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí (Điều 7).

Tại khoản 2 Điều 7 dự thảo Luật quy định trách nhiệm của người đứng đầu khi nhận được thông tin lãng phí, tuy nhiên đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) chỉ ra, chưa có thời hạn bắt buộc để xử lý.

Để bảo đảm trách nhiệm giải trình và ngăn chặn tình trạng trì hoãn, né tránh, đại biểu Tâm Hùng đề nghị Ban soạn thảo xem xét bổ sung nguyên tắc phải xử lý thông tin phát hiện lãng phí trong thời hạn cụ thể và công khai kết quả xử lý.

“Khi không có mốc thời gian bắt buộc tính cưỡng chế của luật giảm mạnh, làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào nỗ lực phòng, chống lãng phí mà chúng ta đang triển khai thực hiện khi chưa ban hành luật”, đại biểu nêu ý kiến.

z7267116717973-8cec4d6916185f4b14b972954ae638e6-918.jpg
Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh). (Ảnh: DUY LINH)

Về nội dung, hình thức công khai tiết kiệm, chống lãng phí, đại biểu cho hay, dự thảo Luật quy định công khai các nội dung về tiết kiệm, chống lãng phí nhưng chưa yêu cầu công khai dự toán thực chi, mức tiết kiệm theo từng lĩnh vực và theo từng cơ quan. Thực tế nhiều báo cáo hiện nay chỉ nêu tiết kiệm được bao nhiêu trong khi không nêu rõ nguồn gốc tiết kiệm, lĩnh vực tiết kiệm, phần tiết kiệm chủ động hay bị động. Do đó, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo xem xét, làm rõ cơ chế công khai địa chỉ của sự lãng phí và bổ sung yêu cầu công khai dự toán thực chi phần tiết kiệm, phần vượt định mức trách nhiệm tổ chức, cá nhân có liên quan vì chỉ khi công khai đầy đủ, minh bạch, có đối tượng, có số liệu cụ thể thì mới tạo áp lực cải thiện chất lượng điều hành và tăng cường giám sát của nhân dân và cơ quan dân cử.

Theo đại biểu Tô Thị Bích Châu (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh), nội dung công khai về tiết kiệm, chống lãng phí quy định còn quá chung chung.

“Tôi đề nghị cần có quy định về thời hạn và hình thức công khai bắt buộc trên các cổng thông tin điện tử của cơ quan nhà nước gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Bên cạnh đó, việc công khai cần chuẩn hóa về biểu mẫu định kỳ và phải tiếp cận đối với người dân bảo đảm quyền giám sát của xã hội và hạn chế tình trạng công khai chỉ mang tính hình thức”, đại biểu kiến nghị.

Nữ đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về cơ quan đầu mối tiếp nhận, xử lý thông tin và cơ chế ẩn danh cũng như là trách nhiệm của cơ quan Nhà nước trong việc phản hồi kết quả xử lý thông tin.

Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong tiết kiệm, chống lãng phí

Về trách nhiệm của người đứng đầu quy định tại Điều 32, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng nhận định, dự thảo Luật quy định khá đầy đủ, song chưa nêu rõ về hình thức xử lý khi người đứng đầu cố tình phê duyệt các dự án, nhiệm vụ vượt định mức, vượt tiêu chuẩn, vượt chế độ để hợp thức hóa lãng phí.

Theo đại biểu, đây là khe hở lớn nhất hiện nay vì nhiều sai phạm, lãng phí được ngụy trang dưới quyết định hành chính đúng quy trình. Do đó, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo xem xét, bổ sung nguyên tắc mọi phê duyệt trái định mức, tiêu chuẩn, chế độ gây lãng phí đều phải xem xét trách nhiệm của người đứng đầu theo mức tăng nặng.

Đại biểu cũng đề nghị Ban soạn thảo xem xét bổ sung quy định về trách nhiệm và xử lý người đứng đầu khi không ban hành, chậm ban hành hoặc chậm triển khai chiến lược theo thời hạn Quốc hội và Chính phủ giao.

“Khâu chiến lược là nền móng của hành động, nếu chiến lược chậm thì toàn bộ việc triển khai thực hiện chính sách chậm theo. Chính vì vậy, rất cần có cơ chế để ràng buộc rõ ràng”, đại biểu nhấn mạnh.

z7267116741109-554fda8ea18d9ce2225bab630dea282b-3695.jpg
Đại biểu Tô Thị Bích Châu (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh). (Ảnh: DUY LINH)

Đại biểu Tô Thị Bích Châu cũng đề xuất cần yêu cầu báo cáo về kết quả thực hiện hàng năm và quy định trách nhiệm người đứng đầu nếu chương trình không đạt mục tiêu. Ngoài ra, cần liên kết những nội dung chương trình kế hoạch tài chính ngân sách và kế hoạch đầu tư công trung hạn để tránh tách rời về mục tiêu và nguồn lực.

“Hiện nay chúng ta vẫn đôn đốc các sở, ngành, các tỉnh, thành, các địa phương giải ngân đầu tư công, tuy nhiên vẫn rất chậm, bởi vì vẫn có những quy định cụ thể trong những hồ sơ rất khó định lượng chỉ mang tính định tính, cho nên sẽ dẫn đến rất khó hoàn thành việc giải ngân, hoàn thành hồ sơ trước hạn và như vậy việc này cũng lãng phí rất lớn trong giải ngân đầu tư công”, đại biểu nêu vấn đề.

Cần thiết quy định Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí

Phát biểu làm rõ các nội dung đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh: Quan điểm xuyên suốt của dự thảo Luật là chỉ quy định điều chỉnh đối với trường hợp các tổ chức, cá nhân trong khu vực Nhà nước và khu vực tư nhân trực tiếp quản lý, sử dụng các nguồn lực công bao gồm tài sản công, tài chính công, tài nguyên,… không điều chỉnh đối với việc quản lý, sử dụng các nguồn lực khác của khối tư nhân để tránh can thiệp quá sâu vào hoạt động của nhóm đối tượng này.

img-1764212657853-1764212731366-2756.jpg
Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu làm rõ các nội dung đại biểu quan tâm. (Ảnh: DUY LINH)

Về Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí, Bộ trưởng cho hay, dự thảo Luật đề xuất lựa chọn ngày 31/5 hàng năm là ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí, lấy theo ngày của bài viết "Thế nào là Kiệm" được đăng trên Báo cứu quốc ngày 31/5/1949 để lan tỏa tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tiết kiệm, chống lãng phí, góp phần xây dựng văn hóa tiết kiệm trong toàn xã hội.

“Việc quy định ngày này không dẫn đến cách hiểu trong cả năm chỉ có một ngày để chúng ta làm việc này. Vì vậy, Bộ Tài chính thấy rằng việc quy định tại dự thảo Luật để phát động và duy trì thường niên Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí là cần thiết, góp phần đưa thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trở thành tự giác, tự nguyện như cơm ăn, nước uống, áo mặc hằng ngày như tại bài viết "Thực hành tiết kiệm" mà đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã đề cập”, Bộ trưởng nói.

Về một số nội dung các đại biểu Quốc hội quan tâm, có ý kiến về việc quy định tại dự thảo Luật chưa rõ ràng, chưa cụ thể, cần bổ sung thêm các quy định chi tiết, Bộ trưởng cho biết, số nội dung hiện nay liên quan đến thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đang được quy định khá cụ thể tại một số luật, đặc biệt là tại Nghị định 84 của Chính phủ, vì vậy Bộ Tài chính không luật hóa các nội dung này vào dự thảo Luật để bảo đảm thực hiện đúng tinh thần là không luật hóa các nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh của văn bản dưới luật theo Kết luận 119 của Bộ Chính trị.

Đối với một số nội dung đã được quy định rất cụ thể và thuộc phạm vi điều chỉnh của một số luật chuyên ngành, Bộ Tài chính không tổng hợp đưa vào dự thảo Luật để tránh chồng chéo và tránh không thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Có thể bạn quan tâm

Phó Thủ tướng Phan Văn Giang phát biểu tại hội nghị.

Đắk Lắk công bố điều chỉnh quy hoạch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và danh mục 257 dự án kêu gọi đầu tư

Hội nghị công bố điều chỉnh quy hoạch và xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk năm 2026 không chỉ giới thiệu tiềm năng, lợi thế và cơ hội đầu tư của tỉnh mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng một chính quyền kiến tạo, hành động, minh bạch và luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư trên chặng đường phát triển lâu dài, bền vững.

Máy bay của hãng Emirates tại sân bay quốc tế Nội Bài. (Ảnh: HUÂN TRẦN)

Chính phủ ban hành quy định mới về hoạt động bay

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 222/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động bay, quy định rõ nguyên tắc hoạt động bay tại sân bay; quy chế bay, phương thức bay và phương thức hoạt động trong khu vực sân bay dùng chung; thẩm quyền cấp, sửa đổi, hủy bỏ phép bay...

Chăm sóc vườn sầu riêng thông qua thiết bị cảm biến tại xã Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: MINH ANH)

Bảo đảm mục tiêu tăng trưởng trước nguy cơ El Nino

Năm 2026, ngành nông nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ 3,7-4%; kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt khoảng 74 tỷ USD. Tuy nhiên, những diễn biến mới của hiện tượng El Nino đang tạo ra thách thức lớn đối với sản xuất và xuất khẩu những tháng cuối năm - giai đoạn quyết định kết quả tăng trưởng toàn ngành.

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk cắt băng khai mạc hội chợ.

Khai mạc hội chợ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, OCOP tỉnh Đắk Lắk và các tỉnh, thành phố năm 2026

Ngày 26/6, tại Quảng trường Phú Yên, phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk đã diễn ra lễ khai mạc Hội chợ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, OCOP tỉnh Đắk Lắk và các tỉnh, thành phố năm 2026. Đây là hoạt động trong chuỗi sự kiện hội nghị công bố quy hoạch và xúc tiến đầu tư tỉnh Đắk Lắk năm 2026.

Quang cảnh Hội thảo.

Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao - cơ hội và hướng đi chiến lược cho doanh nghiệp đầu tư vào Đắk Lắk

Việc đẩy mạnh phát triển nông nghiệp công nghệ cao không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm mà còn là giải pháp quan trọng để thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao thu nhập cho người dân và xây dựng nền nông nghiệp của tỉnh Đắk Lắk hiện đại, xanh, bền vững.

Ông Adam Kendrick, Chuyên gia thuế của ADB.

Tổng kết đợt khảo sát hỗ trợ kỹ thuật của ADB về khảo sát hoàn thuế giá trị gia tăng

Sau bốn ngày làm việc, ngày 26/6, Cục Thuế phối hợp với Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tổ chức cuộc họp tổng kết nhằm thống nhất các định hướng hỗ trợ kỹ thuật. Cuộc họp có sự tham gia của Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn, đại diện các đơn vị nghiệp vụ thuộc Cục Thuế cùng đoàn chuyên gia của ADB.

Lãnh đạo Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên ký biên bản ghi nhớ hợp tác với Tập đoàn Zhong Yi Feng (Trung Quốc).

Thái Nguyên tiếp tục đứng đầu thu hút vốn FDI

Sáu tháng đầu năm nay, các khu công nghiệp tỉnh Thái Nguyên thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 8,05 tỷ USD, không chỉ là địa phương đứng đầu mà còn chiếm 42% tổng vốn FDI đầu tư vào Việt Nam và gần 8,5 nghìn tỷ đồng; thu hút vốn FDI sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh thời gian tới. 

Hiệp hội Taxi Hà Nội đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, đánh giá kỹ tác động của từng phương án chính sách để không làm phát sinh bất lợi đối với doanh nghiệp.

Gỡ vướng cho doanh nghiệp vận tải về thuế xăng dầu và hóa đơn điện tử

Ngày 26/6, Hiệp hội Taxi Hà Nội đã có văn bản kiến nghị Bộ Tài chính về chính sách thuế đối với xăng dầu và một số quy định về hóa đơn điện tử nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp kinh doanh vận tải. Những kiến nghị này được tổng hợp từ ý kiến của các doanh nghiệp hội viên hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vận tải.

Ngư dân sửa lại lồng bè sau thiên tai.

Xây dựng "luật chơi" mới cho nuôi biển công nghiệp

Lần đầu tiên, Việt Nam xây dựng Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) dành riêng cho cơ sở nuôi biển công nghiệp. Bộ tiêu chuẩn không chỉ tạo hành lang kỹ thuật thống nhất cho đầu tư, quản lý mà còn được kỳ vọng trở thành nền tảng để chuyển đổi từ nuôi biển truyền thống sang sản xuất công nghiệp, hiện đại và hội nhập quốc tế.