Xây dựng và phát triển Tủ sách khoa học, công nghệ

Ngày 9/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo "Giải pháp xây dựng và phát triển Tủ sách khoa học, công nghệ”.

Quang cảnh Hội thảo.
Quang cảnh Hội thảo.

Đây là một trong những hoạt động quan trọng được Liên hiệp Hội Việt Nam chú trọng trong thời gian tới, nhằm đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thông và phổ biến kiến thức về khoa học, công nghệ trong giai đoạn mới.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thạc sĩ Lê Thanh Tùng, Trưởng ban Phổ biến kiến thức, Liên hiệp Hội Việt Nam, nhấn mạnh: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại.

Nghị quyết đặt ra tầm nhìn đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao với nền kinh tế số chiếm tỷ trọng lớn. Để đạt được các mục tiêu này, việc xây dựng hệ thống Tủ sách khoa học, công nghệ vững mạnh là yêu cầu tất yếu, tạo nền tảng, kết nối tri thức cho hoạt động nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng.

anh-tu-sach-2-2460.jpg
Thạc sĩ Lê Thanh Tùng phát biểu khai mạc hội thảo.

Theo Thạc sĩ Nguyễn Hữu Giới, Chủ tịch Hội Thư viện Việt Nam, cần sớm xây dựng và phát triển Tủ sách khoa học, công nghệ. Bởi lẽ, với đặc thù Liên hiệp Hội Việt Nam là tổ chức chính trị-xã hội, với 93 hội ngành toàn quốc; 34 Liên hiệp Hội địa phương và hơn 500 tổ chức khoa học, công nghệ trực thuộc (với tổng số hơn 2 triệu hội viên khoa học, công nghệ trong cả nước).

Vì vậy, khi được thành lập và phát triển, tủ sách sẽ có vai trò quan trọng giúp ích cho các nhà khoa học, các chuyên gia và các hội viên trong toàn hệ thống Liên hiệp Hội Việt Nam trong việc nghiên cứu khoa học, tìm kiếm tri thức và thông tin khoa học, công nghệ qua các thời kỳ phát triển của đất nước.

Tủ sách khoa học, công nghệ khi được hình thành, sẽ bao gồm nhiều cuốn sách, tư liệu quý giá của các nhà khoa học kỹ thuật, khoa học, công nghệ của Việt Nam qua các thời kỳ (có thể là tài liệu in bằng giấy, tài liệu bằng điện tử, sách nói)... Từ đó, chúng ta có thể xây dựng và phát triển tủ sách này ngày một lớn mạnh, gồm hàng vạn cuốn sách, tư liệu quý giá nhằm lan tỏa, kết nối tri thức phục vụ cho sự phát triển khoa học kỹ thuật và khoa học, công nghệ trong tương lai.

Chia sẻ về sự cần thiết xây dựng Tủ sách khoa học, công nghệ, Thạc sĩ Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Nhà xuất bản Tri thức cho rằng, hiện tại, Liên hiệp Hội Việt Nam chưa có tủ sách khoa học kỹ thuật gắn với chức năng, nhiệm vụ cũng như chưa phát huy được những giá trị của các hội thành viên trong nghiên cứu khoa học và xuất bản để công bố, ghi nhận các kết quả nghiên cứu khoa học đối với các lĩnh vực mà hội thành viên đã và đang thực hiện nhiệm vụ trong thời gian qua.

Do đó, phải xây dựng Tủ sách khoa học, công nghệ để ghi nhận, lan tỏa giá trị, đóng góp vào kho tàng nghiên cứu, tham vấn xây dựng và hoạch định chính sách cho Đảng và Nhà nước đối với ngành lĩnh vực mà mình đang thực hiện nhiệm vụ khoa học.

Tại hội thảo, các đại biểu đều hướng đến một nhận định chung: Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực chuyển mình sang nền kinh tế tri thức và hội nhập sâu rộng vào cộng đồng quốc tế, việc xây dựng và phát triển hệ thống tủ sách khoa học, công nghệ vững mạnh không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc.

Nhất là trong kỷ nguyên số hóa và trí tuệ nhân tạo mà Nghị quyết 57-NQ/TW đặc biệt nhấn mạnh, việc ứng dụng công nghệ tiên tiến vào xây dựng và vận hành Tủ sách khoa học, công nghệ là xu hướng tất yếu và mang lại những cơ hội đột phá, đóng góp trí tuệ của các nhà khoa học và truyền bá kiến thức về khoa học, công nghệ đến với người dân.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu tại hội thảo. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Hình thành nền tảng dữ liệu lõi cho hệ thống khoa học, công nghệ Vusta

Theo ông Nguyễn Quyết Chiến, Tổng Thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam, việc xây dựng nền tảng dữ liệu số tập trung không chỉ đáp ứng yêu cầu cấp thiết mà còn mở ra khả năng khai thác hiệu quả “tài nguyên số”, hướng tới hình thành kho dữ liệu dùng chung, phục vụ quản trị, điều hành và tạo thêm động lực phát triển cho toàn hệ thống.

Tiến sĩ Bùi Đình Thạch (ngoài cùng bên trái) trao đổi với nhóm nghiên cứu về tác dụng của cây ngải trắng. (Ảnh: VAST)

Tiềm năng dược liệu từ cây ngải trắng

Từ một cây thuốc dân gian quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn, ngải trắng (Curcuma aromatica Salisb, họ Gừng - Zingiberaceae) được các nhà khoa học nghiên cứu bài bản nhằm khai thác giá trị dược liệu và phát triển thành các sản phẩm chăm sóc sức khỏe theo tiêu chuẩn hiện đại.

Đề án “Chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030”. (Ảnh: TL)

Thúc đẩy chuyển đổi số khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định phê duyệt Đề án “Chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026-2030” (Đề án). Đây là một bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy chuyển đổi số khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhằm nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thiết bị hạ tầng 5G Advanced do Viettel High Tech phát triển.

Doanh nghiệp nỗ lực làm chủ công nghệ lõi

Các doanh nghiệp Việt Nam đang nỗ lực để từng bước làm chủ công nghệ sản xuất trong một số ngành công nghiệp mới nổi, tiến tới vươn lên nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị.

Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel vận hành hệ thống siêu máy tính, phát triển mô hình AI Việt Nam. (Ảnh: TL)

Phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số

Hoàn thiện và phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia là nhiệm vụ then chốt trong tiến trình chuyển đổi số. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, kết nối và khai thác hiệu quả sẽ trở thành nền tảng quan trọng cho quản trị hiện đại, phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trạm sạc xe điện thông minh được triển khai tại Trường đại học VinUni.

Tối ưu hạ tầng sạc cho xe điện

Khi phương tiện điện phát triển nhanh nhưng hạ tầng sạc còn hạn chế, bài toán tối ưu vận hành, giảm chi phí và tránh quá tải lưới điện đang đặt ra cấp thiết. 

Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm công nghệ phát triển an toàn, bền vững

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển, lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi khi deepfake (một công nghệ mô phỏng hình ảnh khuôn mặt con người, được đặt tên theo cụm từ kết hợp giữa “deep learning” (máy học) và “fake” (giả); bị lợi dụng để giả mạo người thân, tổ chức, doanh nghiệp nhằm chiếm đoạt tài sản.

Hệ thống pin điện mặt trời áp mái tại Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất.

Thép Hòa Phát Dung Quất nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện sạch cho sản xuất

Nhằm nâng cao khả năng tự chủ nguồn điện sạch cho sản xuất, tiết kiệm chi phí, góp phần bảo vệ môi trường, giảm phát thải CO2, Công ty cổ phần thép Hòa Phát Dung Quất đóng tại Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi) vừa phối hợp Công ty cổ phần năng lượng Horus Power khởi công phân kỳ 2 dự án hệ thống điện mặt trời áp mái.

Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: TL)

Rút ngắn thủ tục, thời gian dự án thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

Nêu rõ tính cấp bách trong bối cảnh thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho rằng, cần đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian triển khai các dự án rút ngắn thời gian triển khai các dự án trong lĩnh vực này.