Xây dựng và nâng cao sức đề kháng số

Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2, KOL Summit 2026, diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TÙNG ANH)
Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ 2, KOL Summit 2026, diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TÙNG ANH)

Sự kiện KOL Summit 2026 vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh đã đặt ra không ít vấn đề về trách nhiệm và niềm tin trên không gian mạng. Điều đáng bàn là với không ít người sử dụng một phần của niềm tin ấy lại được hình thành từ những con số rất dễ nhìn thấy: Lượt thích, lượt xem, bình luận, chia sẻ, người theo dõi. Phải chăng càng đông, càng ồn, một nội dung càng dễ được xem là đang được nhiều người quan tâm, đồng tình, thậm chí tin tưởng?

Trong truyền thông, những thủ thuật như seeding, buff tương tác, tăng người theo dõi, tạo review hay đẩy hashtag không phải chuyện lạ. Cá nhân, tổ chức sử dụng chúng để tăng độ nhận biết, tạo hiệu ứng ban đầu, hỗ trợ bán hàng hoặc xây dựng hình ảnh thương hiệu. Bản thân seeding vì thế không đồng nghĩa với gian dối. Một doanh nghiệp có thể “thêm chút hương hoa” bằng vài bình luận mở chuyện; một cá nhân có thể “nhấn nhá” thêm lượt thích để kênh mới bớt cảnh “chợ chiều”.

Vấn đề nằm ở mục đích và cách sử dụng. Khi phần “mồi” ban đầu không còn nhằm giúp nội dung được nhìn thấy mà được lợi dụng để “tạo hiện trường”, dựng cảm giác về một “làn sóng dư luận”, bản chất đã khác. Tương tác khi đó có thể trở thành công cụ thao túng nhận thức, bôi nhọ cá nhân, hạ uy tín tổ chức hoặc phục vụ một chiến dịch truyền thông bẩn. “Số đông” có thể bị đánh tráo bằng một “số đông kỹ thuật số”.

Với các vấn đề chính trị, xã hội, thủ đoạn này nguy hiểm hơn. Một hệ sinh thái tài khoản ảo được “chăm, nuôi” kỹ càng cùng xuất hiện, cùng gieo nghi ngờ, cùng đẩy một luận điểm cho một kịch bản có sẵn. Thủ thuật này khai thác trực tiếp một dạng tâm lý học truyền thông - social proof (còn gọi là bằng chứng xã hội). Khi chưa đủ dữ kiện, con người thường nhìn phản ứng của số đông để định hướng nhận thức và hành vi. “Có sao người ta mới nói”, “ai cũng nói thì phải xem lại”... là những phản xạ rất thường gặp.

Người thật sau đó bắt đầu nhập cuộc. Họ tranh luận, chia sẻ, phẫn nộ. Tương tác dàn dựng ban đầu được bồi thêm bằng phản ứng thật; chính phản ứng thật lại làm hiện trường ban đầu trông đáng tin hơn. Một nghi vấn có thể bị thổi thành làn sóng, rồi bị đẩy sang xuyên tạc, đánh tráo khái niệm, kích động dư luận; sâu xa hơn là phục vụ mục đích bào mòn niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Bởi vậy, độ ồn trên mạng không thể mặc nhiên được xem là dư luận xã hội. Đông chưa chắc đã đại diện. Số lượng chỉ cho biết có bao nhiêu lượt tương tác; muốn nói đến dư luận, phải xem những ý kiến ấy có độc lập và đại diện cho ai.

Được nhìn thấy nhiều, được bàn luận nhiều và được nhiều người đồng tình là ba chuyện khác nhau.

Ngay cả khi tất cả đều là người thật, thứ một cá nhân nhìn thấy trên newsfeed cũng không phải toàn xã hội. Đó chỉ là một lát cắt do mạng lưới quan hệ, hành vi người dùng và thuật toán phân phối nội dung tạo nên. “Ảo giác đa số” (majority illusion) cho thấy một quan điểm thuộc thiểu số vẫn có thể xuất hiện dày đặc trong vùng quan sát của nhiều người, khiến họ tưởng nó phổ biến hơn thực tế.

Một người vì thế có thể bị cuốn vào đám đông, tham gia bình luận công kích, chia sẻ thông tin sai sự thật, vu khống hoặc kêu gọi tấn công cá nhân, tổ chức chỉ vì tin rằng “mọi người đều đang làm như vậy”. Khi vượt qua ranh giới pháp luật, họ có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Một xã hội thượng tôn pháp luật, sự thật phải được xác lập bằng chứng cứ, đúng sai phải được phân định bằng pháp luật, không thể bằng lượng người xem một buổi livestream, số lượt tương tác hay ý chí, tiếng hô của một đám đông trên mạng.

“Sức đề kháng số” hôm nay không thể chỉ dừng ở việc phân biệt thông tin thật hay giả mà còn phải biết đặt dấu hỏi trước chính cái gọi là “số đông”. Gặp một “đám đông” trên mạng, đừng vội nhập cuộc. Hãy nhìn vào nguồn tài khoản, tốc độ tăng tương tác, thời điểm bình luận xuất hiện, mức độ giống nhau về câu chữ, hashtag và nguồn dẫn. Tương tác tăng bất thường, nhiều tài khoản xuất hiện cùng lúc, hàng loạt bình luận gần như một khuôn đều là dấu hiệu cần thận trọng.

Trong một thế giới mà tương tác có thể được mua bán, huy động, điều phối và khuếch đại, không chỉ mỗi KOL (người có sức ảnh hưởng) mà mỗi “công dân số” cần biết phân biệt đâu là phản ứng xã hội tự nhiên, đâu là “tín hiệu xã hội giả” được tạo ra có chủ đích.

Một xã hội thượng tôn pháp luật, sự thật phải được xác lập bằng chứng cứ, đúng sai phải được phân định bằng pháp luật, không thể bằng lượng người xem một buổi livestream, số lượt tương tác hay ý chí, tiếng hô của một đám đông trên mạng.

Có thể bạn quan tâm

Khắc phục hậu quả mưa lớn gây thiệt hại lên hạ tầng giao thông tại tỉnh Nghệ An. (Ảnh: Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An)

Khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ, bảo đảm an toàn giao thông tại Thanh Hóa và Nghệ An

Do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài, nhiều tuyến Quốc lộ, đường tỉnh trên địa bàn Thanh Hóa và Nghệ An xảy ra ngập lụt, sạt lở, gây ách tắc giao thông. Cục Đường bộ Việt Nam đang phối hợp các địa phương, đơn vị quản lý đường bộ huy động lực lượng, phương tiện khẩn trương khắc phục, bảo đảm an toàn giao thông và sớm thông tuyến.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: TẤN TOÀN)

Phát triển lý luận về đường lối đổi mới của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới

Ngày 18/9 tại Đà Nẵng, Cơ quan Thường trực Tạp chí Cộng sản tại miền trung-Tây Nguyên phối hợp Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Lý luận về đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam: Từ quá trình nhận thức 40 năm đến bước phát triển trong kỷ nguyên mới”.

Khu tái định cư phòng, chống thiên tai ở bản Ban, xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị vừa được xây dựng khang trang, hạ tầng đồng bộ bên đường 20 Quyết Thắng. (Ảnh: HG)

Giai đoạn 2026-2030, Quảng Trị bố trí, ổn định dân cư cho hơn 5.400 hộ dân ảnh hưởng thiên tai

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Quảng Trị phấn đấu bố trí, sắp xếp ổn định dân cư cho 5.439 hộ với 21.420 nhân khẩu tại 31 xã, phường, đặc khu ở các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn và biên giới, hải đảo. Kế hoạch thể hiện sự chủ động phòng ngừa thiên tai, bảo đảm an toàn lâu dài cuộc sống người dân. 

Hiện trường xảy ra vụ cố ý gây thương tích tại tiểu khu 1535 thuộc quản lý của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại-Đầu tư Long Sơn, xã Quảng Trực.

Lâm Đồng: Tranh chấp đất đai tại xã Quảng Trực có dấu hiệu gây mất an ninh, trật tự

Trước diễn biến phức tạp của vụ việc cố ý gây thương tích và hủy hoại tài sản xảy ra tại tiểu khu 1535 thuộc quản lý của Công ty Long Sơn, xã Quảng Trực kiến nghị Thường trực Tỉnh ủy Lâm Đồng chỉ đạo Công an tỉnh tiếp tục điều động lực lượng hỗ trợ xử lý dứt điểm vụ việc, không để phát sinh điểm nóng.

Lãnh đạo thành phố Huế kiểm tra, cho ý kiến xử lý những việc còn tồn đọng tại các dự án trọng điểm. (Ảnh: N. Hiếu)

Huế tập trung xử lý các tồn đọng tại dự án Kinh thành, Cồn Hến và Khu đô thị Đại học

Sáng 18/9, ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế yêu cầu các đơn vị tập trung xử lý những tồn đọng liên quan đến mặt bằng, tái định cư và quy hoạch tại các dự án Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế, Cầu qua Cồn Hến và đường dẫn hai đầu cầu, cùng quy hoạch Khu đô thị Đại học Huế.

Tác giả dự án thuyết trình trước Ban giám khảo cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" năm 2026. (Ảnh: Trung ương Đoàn cung cấp)

29 dự án tranh tài tại chung kết cuộc thi "Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn" 2026

Nội dung vòng đấu cuối cùng của cuộc thi xoay quanh nhiều lĩnh vực: phát triển nông nghiệp ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ bảo quản, bảo tồn văn hóa dân tộc gắn với phát triển làng nghề, khai thác du lịch cộng đồng... Các tác giả, nhóm tác giả tranh tài theo hình thức vấn đáp trực tiếp với Ban giám khảo.

Tài sản, hàng hóa tồn đọng lưu giữ tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ngãi.

Quảng Ngãi: Tồn đọng hàng hóa, phương tiện vi phạm

Cùng với công tác đấu tranh, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và các hành vi vi phạm pháp luật, việc xử lý tang vật, phương tiện bị tịch thu cũng là vấn đề đặt ra đối với cơ quan chức năng. Không ít hàng hóa sau khi được thu giữ, tịch thu phải lưu kho trong thời gian dài mới hoàn tất các thủ tục xử lý.

Quang cảnh lễ bàn giao nhà tại ấp 1 xã Vị Thanh 1, thành phố Cần Thơ. (Ảnh: VĂN ÚT)

Cần Thơ triển khai hiệu quả chương trình xóa nhà tạm cho con người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học

Theo kế hoạch, từ ngày 7 đến 17/9/2026, thành phố Cần Thơ triển khai hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 125 căn nhà cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học tại 47 xã, phường. Trong đó, 65 căn được xây mới và 60 căn sửa chữa, với tổng kinh phí 9,5 tỷ đồng.

Lực lượng chức năng và người dân xã Trần Phú (Hà Nội) đắp đê chống tràn.

Dồn sức chống úng ngập sau mưa lớn

Những ngày qua, mưa lớn liên tục diễn ra trên diện rộng cùng với mực nước các sông chảy qua địa bàn Thành phố Hà Nội dâng cao đã làm ngập nhiều tuyến đường nội thành, nước tràn qua đê gây ngập úng nhiều khu dân cư vùng ngoại thành. Thành phố đang tích cực triển khai các giải pháp ứng phó mưa lũ, giảm thiệt hại do thiên tai.

Tin nổi bật ngày 17/9: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Giá xăng dầu đồng loạt tăng

Tin nổi bật ngày 17/9: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Giá xăng dầu đồng loạt tăng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Thông qua kết quả kiểm tra, giám sát đối với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội; Giá xăng dầu đồng loạt tăng... là một số tin tức nổi bật trong ngày 17/9/2026.