Nét đẹp của “Đà Lạt miền tây”
Núi Cấm trước đây thuộc xã An Hảo, thị xã Tịnh Biên cũ, tỉnh An Giang. Sau này, xã An Hảo và xã Tân Lập sáp nhập thành xã Núi Cấm, tên xã gắn liền với tên núi. Ngọn núi một thời là nơi “rừng rú” của vùng sơn địa Bảy Núi, theo thời gian thay đổi thành điểm du lịch nổi tiếng của tỉnh. Sau tháng giêng, khách hành hương, khách du lịch tấp nập về đây ngắm cảnh đẹp thiên nhiên, thưởng ngoạn khí trời se se lạnh của nơi từng được mệnh danh “Đà Lạt miền tây”.
Để lên đỉnh non cao, có thể chọn nhiều cách: Đi cáp treo, xe lữ hành hoặc xe ôm. Còn nếu muốn tìm hiểu đời sống của cư dân vùng cao, du khách có thể đi bộ theo lối mòn. Lúc mỏi chân, khách nằm quán võng nghỉ, nghe tiếng chim, tiếng suối, cảm nhận những cơn gió lạnh và hơi mát từ đá núi tỏa ra. Chị Nguyễn Thị Quyên, ngụ phường Long Xuyên, tỉnh An Giang chia sẻ: Thỉnh thoảng khi có bạn từ miền trung, miền bắc vào An Giang chơi, chị hay đưa họ lên núi Cấm du lịch "bụi", ngủ đêm trên núi trải nghiệm cuộc sống về đêm giữa chốn núi rừng, sáng sớm đi săn mây trời ôm quanh núi. Ở độ cao chót vót so với đồng bằng, núi có những sản vật riêng như cua đá, ốc đá, su su non. Theo chị, điểm du khách thích là hàng quán trên núi bán luôn đúng giá, không bao giờ "chặt chém".
Sức hấp dẫn của Núi Cấm còn đến từ sự hội tụ của nhiều giá trị. Trên đỉnh có hồ Thủy Liêm, vườn thuốc nam, các hang động gắn với nhiều truyền thuyết dân gian cùng quần thể chùa chiền nổi tiếng. Đáng chú ý, pho tượng Phật Di Lặc uy nghi tọa lạc trên đỉnh núi đã trở thành biểu tượng của vùng đất này. Tất cả hợp thành một quần thể kiến trúc, văn hóa và sinh thái độc đáo, tạo nên nét riêng cho núi Cấm. Đứng ở Vồ Bồ Hong - điểm cao nhất của núi Cấm, du khách có thể phóng tầm mắt bao quát cả vùng Bảy Núi với những cánh đồng trải dài bất tận, những ngọn núi nhấp nhô và xa xa là biển trời Hà Tiên mờ ảo.
Tại khu vực Vồ Bà, một vườn quýt hồng mọc trên đồi cao. Đây là loại cây ăn trái kén đất trồng, nổi tiếng ở vùng Lai Vung (tỉnh Đồng Tháp). Chủ nhân vườn quýt là ông Trần Thanh Tùng, 78 tuổi, gắn bó gần như cả cuộc đời với chốn non xanh. Đưa cây quýt hồng lên núi sinh trưởng và cho trái ngọt là cả một chặng đường nhọc nhằn chống chọi với sự khắc nghiệt của tự nhiên.
Trong cơn mưa lành lạnh, ông Tùng cười: “Ngày xưa trên núi lạnh hơn nhiều. Mùa khô mà sương mù vẫn phủ kín, có những ngày buổi trưa nằm ngủ phải đốt lửa sưởi mới chịu nổi”. Theo ông, chính khí hậu mát mẻ quanh năm đã khiến nơi đây được nhiều người ví như “Đà Lạt của miền Tây”. “Ngày trước đường sá khó đi, khách lên núi không nhiều. Bây giờ hạ tầng được đầu tư tốt hơn, đời sống người dân cũng khởi sắc. Khách đến đây thường rất thích không khí trong lành, cảnh quan đẹp và sự thân thiện của người dân”, ông Tùng nói.
Đưa núi Cấm phát triển đúng tầm vóc
Theo thống kê của Sở Du lịch tỉnh An Giang, năm 2025, núi Cấm đón 1,2 triệu lượt khách; sáu tháng đầu năm 2026 đón hơn 700.000 lượt khách. Với những lợi thế nổi bật về thiên nhiên, văn hóa và tâm linh, núi Cấm được xác định là một trong những khu phát triển du lịch của tỉnh trong giai đoạn tới. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Núi Cấm nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra mục tiêu: Phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch; không chỉ thu hút du khách mà còn xây dựng núi Cấm thành khu du lịch sinh thái, văn hóa trọng điểm của tỉnh An Giang và vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Đảng ủy xã Núi Cấm cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế như: Chưa có quy hoạch tổng thể gắn kết giữa các điểm du lịch, dịch vụ; phát triển du lịch thời gian qua còn mang tính manh mún, tự phát và thiếu tính liên kết lâu dài. Hạ tầng kỹ thuật và dịch vụ du lịch chưa đáp ứng kịp nhu cầu, sản phẩm du lịch nghèo nàn, thiếu sản phẩm trải nghiệm sâu, khám phá thiên nhiên hay nghỉ dưỡng chất lượng cao. Mặt khác, khách quốc tế đến với địa phương còn hạn chế.
Thường trực Tỉnh ủy và lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã có những chỉ đạo quyết liệt, mang tính định hình tương lai cho toàn vùng Bảy Núi. Tại buổi khảo sát thực tế gần đây tại núi Cấm, đồng chí Nguyễn Tiến Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang biểu dương Ủy ban nhân dân tỉnh kịp thời chỉ đạo lập quy hoạch liên quan núi Cấm nhằm phát huy tối đa giá trị, tiềm năng và lợi thế của vùng. Đồng chí nhấn mạnh: Quy hoạch cần phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quân sự để bảo đảm mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội gắn chặt với quốc phòng, an ninh. Đồng thời, tỉnh cần mở rộng đối tượng lấy ý kiến từ các chuyên gia du lịch, các tập đoàn lớn để sớm hoàn thiện quy hoạch, công bố công khai, minh bạch nhằm mời gọi các doanh nghiệp đầu tư tập trung, quy mô lớn với lộ trình rõ ràng.
Trước đó trong tháng 4/2026, khảo sát thực tế hạ tầng giao thông và hoạt động du lịch tại núi Cấm, đồng chí Hồ Văn Mừng, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo: Trong tháng 6/2026, xã Núi Cấm và các địa phương lân cận phải phối hợp Sở Xây dựng khẩn trương hoàn thành nhiệm vụ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu. Du lịch núi Cấm sẽ lấy tâm linh và chăm sóc sức khỏe làm trục cốt lõi để thu hút khách; các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan khảo sát, thống kê, báo cáo đầy đủ diện tích rừng ở núi Cấm để mời gọi đầu tư.
Tuy nhiên, trong quy hoạch, xây dựng phải hạn chế tác động đến rừng để giữ gìn khí hậu của vùng, nguồn nước và giá trị của các cây dược liệu. Đi đôi với phát triển, lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu địa phương quản lý chặt chẽ, xử lý nghiêm các trường hợp xây dựng trái phép, sai mục đích, kiên quyết bài trừ nạn mê tín dị đoan trên núi.
