Từ cây lục bình mọc ven sông đến các loại dược liệu trong vườn nhà, những nguồn nguyên liệu tưởng chừng bình dị đã được biến thành sản phẩm hàng hóa có giá trị, mang lại việc làm và thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động địa phương.
Trong căn nhà rộng tại ấp 10, tiếng chuyện trò xen lẫn tiếng đan lát tạo nên không khí lao động nhộn nhịp. Những sợi lục bình khô qua đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ miền tây dần trở thành giỏ xách, khay trang trí, thảm trải hay các sản phẩm thủ công mỹ nghệ phục vụ thị trường trong và ngoài nước.
Đó là mô hình của Hợp tác xã Thanh Tú do chị Lê Thị Ngọc Thu làm giám đốc. Hơn 20 năm trước, khi nguồn thu từ vài công ruộng không đủ trang trải cuộc sống, chị Thu quyết định học nghề đan lát để kiếm thêm thu nhập.
Từ những đơn hàng gia công nhỏ lẻ tại nhà, năm 2006 chị thành lập tổ hợp tác, sau đó phát triển thành hợp tác xã vào năm 2008.
Đến nay, Hợp tác xã Thanh Tú đã trở thành địa chỉ tạo việc làm quen thuộc của phụ nữ nông thôn. Mỗi tháng, đơn vị cung cấp khoảng 5.000 sản phẩm với hơn 20 mẫu mã khác nhau từ lục bình. Doanh thu bình quân đạt từ 500-550 triệu đồng/tháng.
Không chỉ tạo việc làm cho 40 thành viên chính thức, hợp tác xã còn liên kết gần 200 lao động nhận sản phẩm về gia công tại nhà. Mức thu nhập bình quân dao động từ 3-3,5 triệu đồng/tháng, cao điểm có thể đạt 4-4,5 triệu đồng.
Với nhiều phụ nữ nông thôn, đây là nguồn thu nhập đáng kể bên cạnh sản xuất nông nghiệp. Quan trọng hơn, công việc linh hoạt giúp họ vừa chăm sóc gia đình vừa có thêm nguồn thu ổn định ngay tại địa phương.
Theo ông Trương Trần Trọng Hiếu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vị Thủy, mô hình này cho thấy hiệu quả của việc tận dụng thời gian nhàn rỗi và nguồn nguyên liệu sẵn có để tạo sinh kế bền vững cho người dân, đặc biệt là phụ nữ và người lớn tuổi.
Nếu Hợp tác xã Thanh Tú thành công với nghề thủ công truyền thống thì một mô hình khác tại cùng địa phương lại chọn hướng đi mới từ lĩnh vực dược liệu.
Tại cơ sở sản xuất của Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Tân Phước Thành, hương thơm từ lá trầu, hoa bưởi và nhiều loại thảo dược địa phương lan tỏa khắp khu nhà xưởng. Đây là nơi chị Đặng Thị Kim Ngọc hiện thực hóa giấc mơ đưa cây cỏ quê nhà trở thành sản phẩm chăm sóc sức khỏe có giá trị thương mại.
Sau hơn hai thập kỷ nghiên cứu và thử nghiệm, chị Ngọc đã xây dựng thành công thương hiệu N22 với hơn 20 dòng sản phẩm phục vụ nhu cầu chăm sóc tóc, sức khỏe và vệ sinh cá nhân. Trong đó, dầu gội dược liệu N22 là sản phẩm nổi bật, hiện được phân phối tại hệ thống nhà thuốc và đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận OCOP 4 sao.
Hành trình khởi nghiệp của nữ doanh nhân này không hề dễ dàng. Ngoài bài toán vốn đầu tư, thách thức lớn nhất là xây dựng vùng nguyên liệu ổn định để phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, nhờ sự đồng hành của chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia liên kết sản xuất, doanh nghiệp từng bước tháo gỡ khó khăn và mở rộng quy mô.
Từ những đơn hàng đầu tiên trị giá vài chục triệu đồng, sản phẩm của công ty hiện đã tiếp cận nhiều thị trường với những hợp đồng có giá trị lên tới hàng tỷ đồng. Thành công đó cũng giúp chị Ngọc giành nhiều giải thưởng tại các cuộc thi phụ nữ khởi nghiệp cấp khu vực và toàn quốc.
Hai mô hình với hai hướng đi khác nhau nhưng cùng cho thấy một điểm chung: Phụ nữ nông thôn hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tiên phong trong phát triển kinh tế địa phương khi được tạo điều kiện tiếp cận kiến thức, vốn và thị trường.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vị Thủy Trương Trần Trọng Hiếu cho biết thêm, địa phương đang tập trung triển khai các chương trình hỗ trợ hợp tác xã và tổ hợp tác do phụ nữ tham gia quản lý, đồng thời chú trọng đào tạo kỹ thuật chế biến, đóng gói, xây dựng thương hiệu và nâng cao chất lượng sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP.
Định hướng phát triển của xã không chỉ dừng lại ở việc khai thác những gì sẵn có mà còn hướng đến nhu cầu thực tế của thị trường. Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ các hợp tác xã ứng dụng công nghệ cao, xây dựng mã số vùng trồng và kết nối doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm.
Nhờ những giải pháp đồng bộ, toàn bộ 10 hợp tác xã trên địa bàn đều duy trì hoạt động hiệu quả. Xã hiện sở hữu 10 sản phẩm OCOP, trong đó có 3 sản phẩm đạt 4 sao và 7 sản phẩm đạt 3 sao.
Những kết quả này đang góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống người dân và mở ra nhiều cơ hội khởi nghiệp mới cho phụ nữ trên chính quê hương mình.
