Đồng Tháp có gần 135.000 ha cây ăn trái, sản lượng hơn 2,4 triệu tấn/năm, với nhiều loại đặc sản được thị trường ưa chuộng như: sầu riêng, thanh long, mít, xoài...
Xây dựng vùng nguyên liệu
Những năm gần đây, diện tích và sản lượng cây ăn trái tại tỉnh Đồng Tháp tăng nhanh. Địa phương đang tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm. Mới đây, tỉnh đã xuất khẩu lô bưởi đầu tiên sang thị trường Australia. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng của ngành trái cây Việt Nam nói chung và Đồng Tháp nói riêng khi tiếp cận một trong những thị trường có tiêu chuẩn cao và khắt khe hàng đầu thế giới. Giám đốc Hợp tác xã Mỹ Phong, phường Mỹ Phong (tỉnh Đồng Tháp) Trần Thanh Phong cho biết: “Hợp tác xã đã liên kết với Hội quán nông dân Mỹ Phú (phường Mỹ Phong) để xuất khẩu lô bưởi da xanh đầu tiên sang thị trường Australia. Để đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường này, nông dân phải sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm và tham gia mã số vùng trồng. Tùy theo từng thị trường, hợp tác xã sẽ hướng dẫn hội viên điều chỉnh quy trình sản xuất cho phù hợp, bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu. Hiện nay, doanh nghiệp đối tác đã trao đổi với hợp tác xã để xuất những lô hàng bưởi da xanh tiếp theo”.
Thời gian qua, Hợp tác xã nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát, xã Tân Thuận Bình (tỉnh Đồng Tháp) tập trung xây dựng vùng trồng, nâng cao chất lượng sản phẩm và xuất khẩu sang các thị trường khó tính. Hiện, hợp tác xã có tám tổ liên kết, với hơn 130 ha và được chứng nhận mã số vùng trồng sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn để xuất khẩu sang một số thị trường như: Trung Quốc, châu Âu, Hoa Kỳ... Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát Nguyễn Trung Quý cho biết, mỗi tháng, hợp tác xã sơ chế từ 60-100 tấn thanh long để xuất khẩu và cung ứng cho các trung tâm thương mại trên cả nước. Hợp tác xã tiếp tục đồng hành cùng nông dân để sản xuất sạch, bảo đảm tiêu chuẩn xuất khẩu; tích cực tìm kiếm khách hàng để tạo đầu ra ổn định cho trái thanh long.
Để mở rộng thị trường tiêu thụ, hướng đến phát triển bền vững cây ăn trái, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp Lê Hà Luân cho biết: Địa phương đã phát triển vùng nguyên liệu tập trung, quy hoạch vùng sản xuất chuyên canh, hỗ trợ nông dân tiếp cận vốn, giống chất lượng cao và hạ tầng phục vụ sản xuất; đẩy mạnh chuyển giao, ứng dụng khoa học-kỹ thuật, công nghệ cao trong sản xuất cây ăn trái gồm: hệ thống tưới tiêu tự động, áp dụng cơ giới hóa, điều khiển ra hoa rải vụ, áp dụng bao trái, quy trình canh tác an toàn, hữu cơ, ứng dụng chế phẩm vi sinh, sinh học; giảm phát thải, nông nghiệp tuần hoàn, thích ứng biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. Ngành nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp còn mở rộng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói cho các loại cây ăn trái tiềm năng như: sầu riêng, dừa, thanh long; nâng cao tỷ lệ vùng trồng đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP và số hóa dữ liệu vùng trồng và cơ sở đóng gói để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc, giúp minh bạch thông tin sản phẩm và nâng cao uy tín thương hiệu trái cây của địa phương.
Nâng cao chất lượng sản phẩm
Đồng Tháp đang thực hiện đồng bộ các giải pháp để thu hút đầu tư chế biến sâu. Hiện, địa phương có hơn 800 doanh nghiệp chế biến nông, lâm, thủy sản và lương thực. Trong đó, khoảng 25 doanh nghiệp chế biến trái cây, với tổng công suất khoảng 700.000 tấn/năm.
Công ty cổ phần công nghiệp thực phẩm Thabico Tiền Giang, xã Bình Ninh (tỉnh Đồng Tháp) đã tập trung chế biến nông sản tại vùng nguyên liệu đem lại hiệu ứng rất tích cực cho cả khâu sản xuất và tiêu thụ nông sản. Giám đốc công ty Nguyễn Minh Tuấn cho biết: “Hiện nay, tổng công suất chế biến nông sản của công ty đạt khoảng 60.000 tấn/năm; trong đó, chế biến rau củ và trái cây sấy lạnh hơn 4.500 tấn/năm, chế biến nước ép trái cây cô đặc khoảng 10.000 tấn/năm... Để có vùng nguyên liệu ổn định, công ty triển khai mô hình liên kết theo chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp-nông dân-hợp tác xã. Khi thực hiện, nông dân được cán bộ của doanh nghiệp hướng dẫn kỹ thuật trồng trọt hiện đại, đổi mới về tư duy; giúp định hướng về quy mô, chất lượng, quy cách nông sản theo tiêu chuẩn quốc tế. Qua đó, thu nhập của nông dân tăng thêm 20-30%”.
Đồng chí Lê Hà Luân cho biết: Thời gian tới, Đồng Tháp sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh giai đoạn 2021-2030 với mục tiêu đưa Đồng Tháp trở thành một trong những trung tâm chế biến nông sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong đó, ngành nông nghiệp sẽ phối hợp cùng các sở, ngành liên quan tập trung thực hiện đề án Phát triển công nghiệp chế biến chuyên sâu đến 2030 mà Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp đã ban hành, coi chế biến nông sản là mũi nhọn và phát triển các chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến, tiêu thụ.
Tỉnh Đồng Tháp có vùng nguyên liệu trái cây rất lớn. Vì vậy, ngành chuyên môn đang tập trung chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp để nâng cao thu nhập cho nông dân, phát triển theo hướng hiệu quả, bền vững. Tỉnh sẽ rà soát, hoàn thiện các chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư như: thuế, đất đai, tín dụng; đẩy mạnh xúc tiến đầu tư và cải cách thủ tục hành chính nhằm rút ngắn thời gian cấp phép dự án cho các doanh nghiệp chế biến nông sản. Theo đồng chí Lê Hà Luân, Đồng Tháp cũng chuẩn bị sẵn quỹ đất sạch tại các khu, cụm công nghiệp để thu hút nhà đầu tư xây dựng nhà máy chế biến nông sản. Trong đó, địa phương ưu tiên mời gọi các dự án chế biến sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường nhằm tạo ra sản phẩm giá trị gia tăng cao từ những nông sản chủ lực.
Tỉnh Đồng Tháp tập trung quy hoạch và phát triển các vùng nguyên liệu tập trung quy mô lớn theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ... gắn kết chặt chẽ với các nhà máy chế biến; thúc đẩy mô hình liên kết bao tiêu giữa doanh nghiệp và nông dân để bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định, chất lượng cao cho chế biến; hỗ trợ nông dân ứng dụng quy trình canh tác tiên tiến, đồng bộ để nguyên liệu đáp ứng yêu cầu thị trường xuất khẩu.
