Với tài nguyên rừng phong phú, bản sắc văn hóa dân tộc đặc sắc và hệ sinh thái nguyên sơ, Kỳ Thượng đang định hướng phát triển theo mô hình kinh tế lâm nghiệp bền vững gắn với du lịch cộng đồng.
Về Kỳ Thượng hôm nay, chúng tôi cảm nhận rõ nét những đổi thay từ kết cấu hạ tầng, đường giao thông khang trang, những cây cầu mới nối liền thôn xóm cho đến các công trình dân sinh thiết yếu đang được đầu tư xây dựng.
Thăm mô hình trồng cây ba kích tím ở thôn Làng Dạ, giờ đây, xe ô-tô đã bon bon trên những con đường vừa mới được thảm nhựa uốn lượn quanh sườn núi và chạy qua những thôn bản rực rỡ sắc cờ đỏ sao vàng, anh Trần Văn Quảng, cán bộ Trung tâm Cung ứng dịch vụ xã Kỳ Thượng cho biết, mặc dù còn gặp khó khăn trong thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, nhưng lãnh đạo xã đã quyết liệt chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung triển khai hoàn thành các dự án hạ tầng giao thông trong thời gian sớm nhất để làm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.
Đến nay, nhiều hộ gia đình ở xã Kỳ Thượng đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế rừng, trồng dược liệu, cây ăn quả, chăn nuôi gia súc, gia cầm theo hướng hàng hóa.
Các mô hình kinh tế tập thể, sản phẩm OCOP từng bước hình thành, góp phần nâng cao thu nhập, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương. Đời sống vật chất được cải thiện, đời sống tinh thần của nhân dân cũng ngày càng phong phú với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao được tổ chức thường xuyên tại các thôn, bản.
Anh La Văn Thành ở thôn Làng Dạ, xã Kỳ Thượng là người tiên phong trong việc đưa cây ba kích về trồng từ năm 2008. Anh Thành cho biết: Ban đầu, do quy trình kỹ thuật chưa đạt cho nên năng suất, chất lượng thấp.
Đến năm 2022, hợp tác xã Thương mại dịch vụ Thành Nam Hải được thành lập, bắt đầu xây dựng quy hoạch và liên kết với các hộ dân trong xã để trồng vùng nguyên liệu ba kích tím.
Hiện nay, vùng trồng của hợp tác xã đạt 12 ha và củ ba kích bắt đầu cho khai thác sau gần 5 năm trồng. Anh La Văn Thành chia sẻ: “Hiện giá trị kinh tế của cây ba kích rất cao, so sánh trên cùng 1 diện tích với cây keo thì cao gấp từ 5 đến 7 lần.
Hợp tác xã cũng đã hợp đồng với Công ty TNHH thương mại dịch vụ và du lịch Vung Viêng để bao tiêu đầu ra cho người dân, mở ra hướng đi thuận lợi cho vùng trồng, góp phần nâng cao đời sống, cải thiện thu nhập cho các hộ trồng ba kích.
Để tiếp tục phát triển vùng trồng ba kích, chúng tôi mong muốn địa phương sớm quy hoạch vùng trồng dược liệu đối với cây ba kích để làm cơ sở xây dựng các nội dung liên quan đến xây dựng cơ chế hỗ trợ.
Đồng thời, tỉnh quan tâm hỗ trợ cơ chế, chính sách đối với các hộ trồng mới, tạo động lực cho người dân tham gia trồng và mở rộng diện tích để tạo sản phẩm đặc hữu, có giá trị kinh tế cao của địa phương”. Những năm gần đây, xã Kỳ Thượng đang trở thành điểm sáng mới trong ngành “công nghiệp không khói” của tỉnh Quảng Ninh.
Sự xuất hiện của các mô hình du lịch cộng đồng, trong đó mô hình du lịch cộng đồng Am Váp Farm chính là “hạt nhân”, tạo đà thu hút lượng du khách đến xã hằng năm tăng mạnh. Giám đốc Khu du lịch cộng đồng Kỳ Thượng Am Váp Farm Nguyễn Trung Kiên chia sẻ: “Du khách rất thích tận hưởng bầu không khí tại Kỳ Thượng, chèo thuyền và ngắm rừng cây, đây như một cách thư giãn sau những ngày làm việc căng thẳng.
Họ được chào đón bởi chính những người dân tộc Dao thân thiện, mến khách, được tham quan nhà cộng đồng, nơi trưng bày trang phục, nông cụ sản xuất, nghe giới thiệu về văn hóa bản địa, được trải nghiệm kỹ thuật thêu thổ cẩm cùng người dân địa phương”.
Trong tháng 1, lượng khách du lịch đến xã tăng so với cùng kỳ năm trước, ước đạt 500 lượt người, doanh thu từ du lịch đạt hơn 430 triệu đồng. Khách du lịch chủ yếu đến tìm hiểu bản sắc văn hóa các dân tộc Tày, Dao, Sán Chay, thưởng thức ẩm thực truyền thống, tham quan danh thắng Am Váp - rừng nguyên sinh Kỳ Thượng và trải nghiệm cuộc sống cộng đồng tại các homestay ở các thôn, bản. Hoạt động du lịch tiếp tục được tăng cường, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và tăng thu nhập cho người dân.
Với hệ sinh thái rừng phong phú, bản sắc văn hóa dân tộc đặc trưng và các sản phẩm OCOP, dược liệu bản địa, xã Kỳ Thượng đang định hướng phát triển kinh tế hài hòa với bảo vệ rừng, phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa dân tộc, từng bước nâng cao đời sống của nhân dân. Đến nay, toàn xã không có hộ nghèo, còn 3 hộ cận nghèo.
Bí thư Đảng ủy xã Kỳ Thượng Hoàng Trường Sơn cho biết: Xã không chỉ đặt mục tiêu phát triển kinh tế nhanh, bền vững, mà còn quyết tâm xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc”.
Những con đường mới, những công trình mới đang ngày càng nhiều lên ở Kỳ Thượng không chỉ làm thay đổi diện mạo làng quê, mà còn khơi dậy niềm tin, tạo động lực để người dân nơi đây đoàn kết, chung sức, đồng lòng xây dựng nông thôn mới, xây dựng quê hương ngày càng phát triển bền vững.
