Các lĩnh vực sản xuất được định hướng phát triển theo hướng an toàn, hữu cơ; các sản phẩm OCOP được chú trọng phát triển gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn bền vững.
Trong bối cảnh yêu cầu của thị trường ngày càng cao, việc nâng cao giá trị nông sản không chỉ phụ thuộc vào năng lực sản xuất mà còn đòi hỏi sự gắn kết chặt chẽ giữa các khâu từ chế biến, xây dựng thương hiệu đến tiêu thụ sản phẩm. Đây cũng là định hướng mà tỉnh Ninh Bình đang tập trung triển khai nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng của nền nông nghiệp địa phương, tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm và nâng cao thu nhập cho người sản xuất.
Liên kết sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trường
Từ những vùng sản xuất manh mún, nhiều hợp tác xã, hộ nông dân ở Ninh Bình đã mạnh dạn tham gia các chuỗi liên kết với doanh nghiệp và các đơn vị tiêu thụ, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo đầu ra ổn định. Cách làm này giúp người dân chủ động xây dựng kế hoạch gieo trồng các sản phẩm nông nghiệp phù hợp nhu cầu của thị trường, đồng thời chú trọng cải thiện chất lượng các mặt hàng nông sản nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế.
Nhiều năm nay, Hợp tác xã Nông sản sạch Bảo An (xã Vĩnh Trụ) sản xuất rau, củ, quả theo tiêu chuẩn an toàn trên diện tích 5 ha đất bãi ven sông Châu. Hợp tác xã liên kết với Công ty TNHH Đầu tư sản xuất phát triển nông nghiệp Win Eco, đưa sản phẩm tiêu thụ trên hệ thống siêu thị Win Mart, Go! và các cửa hàng nông sản an toàn, bếp ăn tập thể trên địa bàn. Để đáp ứng yêu cầu về chủng loại và sản lượng của các đầu mối tiêu thụ, hợp tác xã tổ chức liên kết với các hộ dân, hình thành các vùng sản xuất nông sản an toàn tập trung, với tổng diện tích hơn 100 ha.
Bằng phương thức liên kết phù hợp, hợp tác xã và người sản xuất thống nhất: Chất lượng các nông sản được kiểm duyệt bảo đảm đạt tiêu chuẩn an toàn cho người sử dụng thì hợp tác xã mới ký hợp đồng thu mua với mức giá nông sản được duy trì cao hơn thị trường tự do khoảng 3-5%. Bởi vậy, phần lớn sản phẩm được hợp tác xã thu mua, giúp người sản xuất khắc phục tình trạng khó tiêu thụ vào thời điểm chính vụ.
Ông Nguyễn Viết Hùng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Hạ Vỹ (xã Vĩnh Trụ) cho biết, hợp tác xã duy trì gần 10 ha sản xuất liên kết với Hợp tác xã Nông sản sạch Bảo An. Tham gia liên kết đã giúp bên ông duy trì sản xuất ổn định, tạo điều kiện để xã viên chủ động xây dựng kế hoạch gieo trồng, bảo đảm sản lượng, chất lượng nông sản theo yêu cầu. Đồng thời, nông dân không còn phải loay hoay tìm đầu ra hay thấp thỏm về giá cả như trước, mà yên tâm sản xuất theo hợp đồng đã ký kết.
Ông Trần Ngọc Hiếu, Giám đốc Hợp tác xã Nông sản sạch Bảo An cho biết, hợp tác xã xác định xây dựng và phát triển chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ với các địa phương, vùng sản xuất là hướng đi lâu dài, nhằm bảo đảm lợi ích hài hòa giữa hợp tác xã và người sản xuất.
Hiện mỗi ngày, hợp tác xã cung cấp 2-4 tấn nông sản các loại cho hệ thống siêu thị Win Mart, Go! và các bếp ăn tập thể, cửa hàng nông sản an toàn trong tỉnh. Thời gian tới, hợp tác xã sẽ mở rộng vùng liên kết, nâng cao chất lượng sản phẩm và tìm kiếm thêm các kênh tiêu thụ ổn định, qua đó nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người sản xuất.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, thời gian qua, tổ chức sản xuất nông nghiệp từng bước được đổi mới theo hướng tăng cường hợp tác và liên kết. Các mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm được hình thành và mở rộng, góp phần thúc đẩy phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị.
Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng và phát triển 123 chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ; tỷ lệ giá trị sản phẩm nông, lâm nghiệp và thủy sản được sản xuất dưới các hình thức hợp tác và liên kết đạt 25%.
Xây dựng nền kinh tế nông nghiệp
Đồng chí Trần Anh Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình cho biết, sau khi hợp nhất, tỉnh có tiềm năng, lợi thế phát triển toàn diện trên các lĩnh vực, trong đó lấy phát triển kinh tế nông nghiệp hàng hóa làm trọng tâm, chuyển đổi tư duy mạnh mẽ từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp” theo chuỗi giá trị.
Tỉnh tập trung xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, an toàn, tuần hoàn, đa giá trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, công nghệ cao và chuyển đổi số trong nông nghiệp.
Tỉnh ưu tiên phát triển các sản phẩm nông nghiệp chủ lực có lợi thế cạnh tranh, đồng thời chú trọng phát triển các sản phẩm đặc sản, đặc hữu, đặc trưng gắn với xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý, nhằm nâng cao giá trị gia tăng, năng lực cạnh tranh trên thị trường trong nước và xuất khẩu.
Thực hiện Đề án cơ cấu lại ngành nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, tỉnh Ninh Bình xác định quan điểm tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng chuyên môn hóa, hiện đại hóa và sản xuất lớn, lấy liên kết chuỗi giá trị làm trục xuyên suốt; thu hút các doanh nghiệp nông nghiệp đầu tàu để dẫn dắt nông dân tham gia chuỗi giá trị, xác lập vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp trong tổ chức sản xuất và thị trường; phát triển mô hình hợp tác xã kiểu mới.
Tỉnh đặt mục tiêu, đến năm 2030, tỷ lệ giá trị sản phẩm nông, lâm nghiệp và thủy sản được sản xuất dưới hình thức hợp tác và liên kết đạt 30-40%.
Để đạt mục tiêu đề ra, bên cạnh chuyển đổi tư duy, tỉnh tổ chức lại sản xuất theo nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chất lượng và khả năng tiêu thụ sản phẩm. Tỉnh tiếp tục củng cố, phát triển và nhân rộng mô hình hợp tác xã kiểu mới gắn với sản xuất nông nghiệp an toàn, nông nghiệp hữu cơ và phát triển các chuỗi giá trị sản phẩm, hàng hóa chủ lực; thúc đẩy liên kết giữa các chủ thể trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản.
Tỉnh cũng tập trung hỗ trợ nông dân sản xuất hiệu quả tiếp cận thị trường, nguồn vốn và ứng dụng công nghệ để phát triển theo hướng chuyên nghiệp hóa, tăng quy mô sản xuất và tham gia hợp tác xã, liên kết với doanh nghiệp.
Các hợp tác xã được định hướng trở thành tác nhân kinh tế quan trọng trong sản xuất và tiêu thụ, kết nối các thành phần trong chuỗi giá trị.
Ninh Bình phấn đấu đến năm 2030, toàn tỉnh có 143 chuỗi tiêu biểu với sự liên kết chặt chẽ trong các khâu sản xuất, chế biến, tiêu thụ; sản phẩm có thương hiệu, giá trị gia tăng cao, sức cạnh tranh tốt trên thị trường trong nước và đáp ứng yêu cầu mở rộng xuất khẩu.
