Vun đắp thế trận lòng dân nơi biên giới

Nhiều năm qua, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng xác định: Muốn giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới, trước hết phải xây dựng được thế trận lòng dân vững chắc. Với tinh thần “Giúp dân là tự giúp mình”, “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, những người lính mang quân hàm xanh góp phần hỗ trợ đồng bào các dân tộc phát triển bền vững đời sống vật chất và tinh thần.

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Chính ủy Bộ đội Biên phòng đánh giá: Giai đoạn 2015-2025, cùng sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền địa phương, toàn thể cán bộ, chiến sĩ toàn lực lượng bộ đội biên phòng chung tay, góp sức thực hiện hiệu quả nhiều mô hình, chương trình, phong trào xây dựng khu vực biên giới vững mạnh.

Từ chính sách đúng đắn...

Các mô hình, phong trào, chương trình không còn là hoạt động riêng của bộ đội biên phòng mà thành điểm hội tụ trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, sở, ngành, đoàn thể các địa phương, doanh nghiệp, các đơn vị lực lượng vũ trang, nhân dân.

Từ đây, xuất hiện nhiều chương trình sáng tạo có sức lan tỏa, ý nghĩa chính trị, mang lại giá trị nhân văn sâu sắc như: “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, “Ngày hội Biên phòng toàn dân”...

Ở cơ sở, hàng trăm mô hình xuất hiện như: “Mỗi đồn Biên phòng giúp đỡ xây dựng thôn, bản biên giới vững mạnh tiêu biểu”, “Lũy tre biên giới”, “Bản sáng vùng biên”, “Thắp sáng đường tuần tra biên giới”, “Tiết học biên cương”, “Ăn Tết cùng ngư dân”...

Các mô hình tự quản đường biên, cột mốc, kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới đã giúp người dân trở thành chủ thể trực tiếp tham gia bảo vệ chủ quyền, chuyển hóa niềm tin của đồng bào thành thế trận lòng dân vững chắc.

Tại hội nghị tổng kết, tôn vinh các mô hình, chương trình, phong trào bộ đội biên phòng tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh giai đoạn 2015-2025, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng khẳng định: Mỗi ngôi nhà được dựng lên, mỗi mô hình sinh kế được trao, mỗi học sinh được nâng bước tới trường, mỗi “con nuôi đồn Biên phòng” trưởng thành hay lớp học tình thương được duy trì đều là những “viên gạch hồng” bồi đắp “thế trận lòng dân” vững chắc.

Sự thay da đổi thịt từng ngày trên dải đất biên cương Tổ quốc là minh chứng rõ nét. Trong 10 năm, lực lượng bộ đội biên phòng phối hợp xây mới gần 12.300 ngôi nhà, sửa chữa gần 7.500 căn nhà cho người dân khó khăn; trao hơn 44.500 con bò giống sinh kế, 6,5 triệu con giống gia súc, gia cầm tận tay người nghèo; xây dựng gần 11.800 công trình dân sinh; duy trì 1.872 mô hình sinh kế tập trung; khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho hơn 1,7 triệu lượt người; mở 458 lớp xóa mù chữ cho hơn 10.600 học viên...

... Đến thành lũy niềm tin

Một trong những kết quả có ý nghĩa chiến lược, đột phá, thúc đẩy sự ổn định, phát triển của khu vực biên giới giai đoạn 2015-2025 chính là công tác tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở.

Điểm sáng nổi bật là việc đưa cán bộ đồn biên phòng tham gia phát triển kinh tế, xã hội các xã biên giới, tham gia cấp ủy cấp huyện, cấp xã, sinh hoạt tại các chi bộ thôn, bản; phân công đảng viên phụ trách các hộ gia đình ở khu vực biên giới.

Mô hình “Cán bộ tăng cường xã” triển khai từ năm 1995, mỗi năm tăng cường khoảng 300 lượt cán bộ giữ các cương vị khác nhau cho các xã biên giới.

Từ tháng 7/2025, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều địa phương vẫn tin tưởng, tín nhiệm đề nghị tiếp tục tăng cường cán bộ cho địa phương. Các đồn biên phòng phân công hàng chục nghìn lượt đảng viên phụ trách hơn 40.000 hộ gia đình trực tiếp hướng dẫn, giúp nhân dân lao động, sản xuất, phát triển kinh tế gắn với giữ gìn an ninh trật tự.

Trên các tuyến biên giới, hàng trăm đồn biên phòng, hàng nghìn tổ, đội công tác với hàng chục nghìn cán bộ, chiến sĩ biên phòng trực tiếp tham mưu, tham gia, phối hợp, đồng hành cấp ủy, chính quyền địa phương và nhân dân vừa triển khai các chương trình, dự án phát triển kinh tế-xã hội của Trung ương, vừa nghiên cứu, khảo sát, xây dựng các mô hình giúp dân phát triển kinh tế, chăm lo, nâng cao đời sống, trở thành “hạt nhân đoàn kết”, là “người trong cuộc” cùng gánh vác trách nhiệm.

Theo Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Cao Thị Xuân, giá trị của các mô hình do bộ đội biên phòng triển khai thể hiện ở ba nhóm kết quả chính: Đưa chủ trương, chính sách, pháp luật đến với đồng bào, củng cố hệ thống chính trị cơ sở vùng biên; góp phần thực hiện các mục tiêu cốt lõi về giảm nghèo bền vững, giáo dục, y tế và phát triển nguồn nhân lực. Lãnh đạo Hội đồng Dân tộc cũng cho rằng giáo dục chính là con đường nhanh, căn bản nhất để giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số. Mỗi học sinh vùng biên được đến trường đi học sẽ đóng góp trực tiếp vào chất lượng nguồn nhân lực của cả vùng.

Từ năm 2016 đến nay, triển khai chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, toàn lực lượng đỡ đầu hơn 28 nghìn lượt em; nhận nuôi gần 3.000 lượt em tại đồn biên phòng, bảo đảm cơ hội học tập cho trẻ em dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn, giảm nguy cơ tái nghèo lâu dài.

Chương trình được Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh bình chọn là “Công trình thanh niên tiêu biểu toàn quốc” năm 2016; Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và Tổ chức Liên hợp quốc tại Việt Nam bình chọn là một trong tám giải thưởng “Tình nguyện quốc gia” năm 2017; đạt giải xuất sắc Giải thưởng hành động vì cộng đồng năm 2024 do Báo Nhân Dân tổ chức.

Gần đây nhất, chương trình “Bộ đội Biên phòng - Đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới” ra đời với mục tiêu phổ cập kiến thức cơ bản về chuyển đổi số, kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân khu vực biên giới. 744 tổ chuyển đổi số nhanh chóng được thành lập với sự tham gia của hơn 3.500 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp đến từng hộ gia đình, lên tận nương rẫy kiên trì cầm tay, chỉ việc, đồng hành lâu dài cùng nhân dân trong tiếp cận, ứng dụng khoa học gắn với sinh hoạt, lao động, sản xuất. Nhờ đó, gần 133.000 lượt người được tiếp cận.

Thời gian tới, các mô hình, chương trình, phong trào giúp nhân dân khu vực biên giới của bộ đội biên phòng sẽ chuyển mạnh từ phương thức “hỗ trợ trước mắt, mang tính từ thiện” sang “tạo sinh kế tự chủ, gắn với chuỗi giá trị và thị trường”.

Với phương châm “Sát nhiệm vụ, sát địa bàn, sát nhu cầu của dân và sát khả năng của đơn vị”, mỗi đoạn biên giới, cột mốc, mỗi bản làng, mỗi con tàu cá vươn khơi bám biển sẽ xây nên thành lũy niềm tin của nhân dân để đất nước tự tin bước vào kỷ nguyên mới.