Trở về địa phương với một quá khứ lầm lỗi, hầu hết những người chấp hành xong án phạt tù đều phải đối mặt với một bức tường tâm lý vô hình nhưng vô cùng kiên cố: nỗi sợ xã hội kỳ thị, sự xa lánh từ cộng đồng và sự mặc cảm của chính bản thân.
Chương trình “Ánh sáng ngày trở về” của tỉnh Vĩnh Long đang lan tỏa mạnh mẽ, giúp hàng trăm mảnh đời hồi sinh, tái hòa nhập cộng đồng và đóng góp có ích cho xã hội.
Điểm tựa nhân văn
Câu chuyện của anh Lê Văn Phong Em, ngụ tại ấp Thiện Lương, xã Vĩnh Thành, tỉnh Vĩnh Long là một minh chứng sống động cho sự vươn lên ngày trở về. Năm 2021, chỉ vì một phút nóng giận và thiếu suy nghĩ, anh đã phải trả giá bằng bản án 2 năm 6 tháng tù giam. Những ngày đầu trở về, áp lực tinh thần đè nặng lên vai người đàn ông này trước những ánh mắt e dè của những người chung quanh.
Với quyết tâm, anh Phong Em bắt tay vào khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng. Nhận thấy tiềm năng kinh tế tại địa phương, anh lựa chọn mô hình trồng mai vàng. Được sự hỗ trợ, anh tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi 90 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội để đầu tư trồng 225 cây mai vàng. Sự cần cù, chịu khó học hỏi kỹ thuật đã mang lại quả ngọt. Chỉ trong năm đầu tiên, vườn mai phát triển tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định và lợi nhuận 50 triệu đồng để anh tiếp tục tái đầu tư mở rộng quy mô.
Tháng 5/2026, anh vinh dự nhận Bằng khen của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long vì những thành tích xuất sắc, trở thành tấm gương sáng về tinh thần vượt khó hoàn lương và có khát vọng mở rộng mô hình để sẵn sàng đón nhận, tạo việc làm cho những người có cùng hoàn cảnh.
Hành trình làm lại cuộc đời của những người lầm lỡ sẽ đơn độc và đầy trắc trở nếu thiếu đi những vòng tay bao dung của cộng đồng. Trong đó, mô hình của ông Kiều Thanh Tâm, chủ một cơ sở sản xuất tại địa phương, đã trở thành mái nhà chung, nâng đỡ cho hàng chục mảnh đời lầm lỗi.
Chứng kiến thực tế nghiệt ngã khi nhiều doanh nghiệp thẳng thừng từ chối hồ sơ của những người có tiền án, tiền sự, ông Tâm trăn trở sâu sắc. Ông cho rằng, một khi họ đã chấp hành xong án phạt của pháp luật, họ là những công dân tự do và hoàn toàn có quyền được lao động để nuôi sống bản thân. Nghĩ là làm, ông chủ động gửi văn bản đến cơ quan Công an các xã, phường để thông báo sẵn sàng tiếp nhận người mãn hạn tù vào làm việc.
Đến nay, cơ sở của ông Tâm đã tạo việc làm và dạy nghề cho khoảng 90 đến 100 người từng có tiền án, tiền sự hoặc lầm lỡ vì ma túy. Từ mái nhà này, nhiều người đã tích lũy được vốn liếng, mua đất, xây nhà, thậm chí tự đứng ra mở các cơ sở sản xuất riêng, trở thành những công dân gương mẫu, có ích cho xã hội.
Bên cạnh các doanh nghiệp, sự sâu sát của các tổ chức đoàn thể cơ sở cũng đóng vai trò quyết định. Ông Nguyễn Hoàng Ân, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Lương Hòa, cùng lực lượng công an địa phương đã trực tiếp giáo dục, cảm hóa và giúp đỡ thành công 9 trường hợp tái hòa nhập cộng đồng, giúp họ có việc làm và không tái phạm.
Ông Ân chia sẻ: “Hạnh phúc lớn nhất của người cán bộ làm công tác này không phải là quản lý chặt chẽ họ, mà là được chứng kiến sự thay đổi tích cực từ nhận thức đến hành động của một con người khi họ nhận được sự lắng nghe và tin tưởng từ xã hội”.
Chung tay thắp sáng niềm tin
Một trong những rào cản lớn nhất đối với người chấp hành xong án phạt tù khi tái hòa nhập cộng đồng là thiếu vốn sản xuất. Nhận thức rõ điều đó, tỉnh Vĩnh Long đã triển khai quyết liệt Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù. Đây được coi là dòng sữa mát lành, kịp thời tiếp sức cho những ước mơ hoàn lương.
Đại diện Chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh Vĩnh Long cho biết, tính đến nay, đơn vị đã giải ngân cho 753 người chấp hành xong án phạt tù vay vốn với tổng số tiền hơn 42 tỷ đồng. Nguồn vốn chính sách đã và đang phát huy hiệu quả to lớn, giúp các đối tượng ổn định sinh kế, hạn chế tối đa nguy cơ tái phạm tội.
Ngoài ra, chính sách cũng mở rộng mức vay lên tới 2 tỷ đồng cho các cơ sở sản xuất kinh doanh sử dụng từ 10% lao động là người chấp hành xong án phạt tù, tạo ra lợi ích kép cho cả doanh nghiệp và người lao động.
![ndo_tr_anh-1-tai-hoa-nhap.jpg](https://cdn.nhandan.vn/images/5tuGf25TfVGy7B3IGHBUkjblHS2Qo30wX2qIyrqRxsHVMB7VE8YI5aj1jGjCI4Y0dBXL47UpcdM3jFJkdkOixQ/ndo_tr_anh-1-tai-hoa-nhap.jpg.avif "Đông đảo đại biểu tham gia Chương trình "Ánh sáng ngày trở về".")
Đánh giá về hiệu quả của phong trào lan tỏa “Ánh sáng ngày trở về” trên địa bàn, đại diện lãnh đạo Công an tỉnh Vĩnh Long khẳng định, công tác quản lý, giáo dục và hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần giữ vững an ninh trật tự tại địa phương. Sự vào cuộc đồng bộ của lực lượng công an từ tỉnh đến cơ sở trong việc làm tốt thủ tục, phối hợp xác minh và bảo lãnh cho người hoàn lương vay vốn đã tạo niềm tin vững chắc cho nhân dân.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thị Bé Mười yêu cầu trong thời gian tới, các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng chính sách tín dụng ưu đãi theo Quyết định số 22; gắn tín dụng với đào tạo nghề; các doanh nghiệp cần cởi mở hơn nữa, chủ động mở rộng vòng tay tiếp nhận người hoàn lương. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nghị lực cá nhân, sự đồng hành của chính sách và tấm lòng bao dung của cộng đồng sẽ tiếp tục là nguồn năng lượng mạnh mẽ lan tỏa “Ánh sáng ngày trở về”, dệt nên những câu chuyện nhân văn tươi đẹp giữa đời thường trên mảnh đất Vĩnh Long giàu tình người.
