Sau sự cố, nhiều gia đình di dời đi nơi khác; những người ở lại thì thấp thỏm lo âu bởi dòng sông mỗi ngày một ngoạm sâu vào đất liền, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản.
Ám ảnh sạt lở bờ sông
Đứng nhìn ra bến sông rộng mênh mông, ông Nguyễn Tấn Phát, 80 tuổi nghẹn ngào. Mấy ngày trước, nơi lòng sông đục ngầu ấy còn là tuyến đường dân sinh phục vụ đi lại cho các hộ dân nằm ở đầu cồn.
Thế rồi mùa nước nổi tràn về, từng đợt sóng cuồn cuộn vỗ liên hồi vào bờ làm đất mềm đi. Phát hiện các vết nứt ngày một rộng, người dân hô nhau di dời nhà cửa, tài sản. Đến ngày 25/8 và 9/9/2026, dòng nước dữ đã nuốt chửng cả khu đất, nhấn chìm con đường nhỏ cùng nhiều cây ăn quả xuống lòng sông...
Vào nơi lở đất, chúng tôi gặp ông Lê Văn Hòa đang cùng người thân hối hả dỡ căn nhà gỗ mái tôn. Tiếng búa đập, tiếng xà-beng nạy vách vang lên chát chúa giữa tiếng sóng đang vỗ bờ.
“Đây là lần thứ hai gia đình tôi phải tháo dỡ nhà chạy lở”, ông Hòa ngậm ngùi chỉ tay ra mé sông. Căn nhà cũ từng nằm tuốt ngoài xa, nhưng sóng lớn đã ngoạm sạch đất. Ba anh em ông phải dỡ nhà dời vào trong, dựng 3 căn nhà gỗ trên phần đất hương hỏa của tổ tiên.
Đáng buồn thay, ở chưa trọn vài năm lại chạy lở, mà lần này gia đình ông đã hoàn toàn sạch đất. Bây giờ dỡ nhà xong chưa biết đi đâu về đâu, đành gửi tạm đồ đạc rồi xin ở nhờ nhà người thân. Ông Hòa chỉ có ước mơ duy nhất: Một nền đất tái định cư an toàn để không còn phải sống trong phấp phỏng, lo âu.
Xóm ven sông đầm ấm ngày nào nay trở nên đìu hiu, căn nhà của ông Nguyễn Văn Hữu chỉ còn lại chiếc chòi tạm sát mép nước, hàng cây trứng cá gãy đôi, một nửa thân cố bám rễ vào đất. Ở tuổi 49, với hơn nửa đời người gắn bó bằng nghề đánh bắt thủy sản, ông Hữu chưa bao giờ nghĩ mình rơi vào cảnh phải rời xa dòng sông.
Đó cũng là nỗi đau chung của cụ Nguyễn Tấn Phát. Dành trọn đời mình gắn liền với khúc sông này từ khi tóc còn xanh đến lúc bạc đầu, cụ ngậm ngùi chứng kiến mảnh đất của cha ông bị con sông gặm nhấm từng ngày. Cụ nhớ lại: “Trước kia xóm này đông đúc lắm, từ mép sông vào đến chỗ sạt lở này xa hơn 2 km. Vậy mà lần hồi lở đất mất hết, tôi chứng kiến biết bao xóm giềng phải dỡ nhà ra đi”...
Chính cụ Phát cũng đã 3 lần dời nhà. Khoảnh đất trống cuối cùng, cụ chia cho con trai Nguyễn Phú Thuận và con rể Võ Đức Lại. Hai căn nhà nằm cách bờ sông hàng chục mét, vậy mà giờ đây sáng mở mắt ra đã thấy dòng nước gần bên. Để bảo đảm an toàn, anh Thuận và anh Lại buộc phải tháo dỡ nhà cửa, đêm đêm xin ngủ nhờ nhà người quen.
Nguy cơ tiếp tục sạt lở sâu vào đất liền
Chúng tôi trở lại ấp Mỹ Thuận, nơi từ tháng 9-11/2025 xảy ra sạt lở với chiều dài hơn 400m, gây thiệt hại hơn 2,4 tỷ đồng. Sau một năm, hiểm họa tạm thời lắng xuống, địa phương gia cố lại tuyến đường dân sinh và trồng lục bình chắn sóng. Dẫu vậy, người dân sống quanh khu vực vẫn chưa hết hoang mang bởi khoảng cách an toàn từ nhà ra bờ sông đã bị thu hẹp đáng kể.
Ông Nguyễn Văn Tri, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân xã Mỹ Hòa Hưng phân tích, các điểm sạt lở nặng thường tập trung ở khu vực đầu cồn do phải gánh áp lực nước rất lớn từ dòng sông Hậu. Trước đây, hai nhánh sông đổ về phía tây (đối diện phường Bình Đức) và phía đông (đối diện xã Long Kiến) rất nhỏ, nhưng do sạt lở liên tục nên lòng sông ngày càng rộng ra.
Ông Tri trăn trở: “Tôi rất mong tỉnh và Trung ương xem xét xây dựng kè chắn hoặc có giải pháp kỹ thuật hữu hiệu để ngăn chặn dòng chảy, nếu không sạt lở sẽ lấn sâu vào đầu cồn”.
Theo ông Đặng Tấn Lộc, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Hòa Hưng: Ngày 25/8, điểm sạt lở tại tổ 1, ấp Mỹ Khánh 1 kéo dài khoảng 50m, ngoạm sâu vào bờ 7m. Đến ngày 9/9, vị trí này tiếp tục bị sạt thêm 50m chiều dài và ăn sâu vào đất liền 5m.
Ngay khi nhận tin báo, Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc xã cử lực lượng xuống hiện trường chỉ đạo ứng cứu, hỗ trợ di dời tài sản cho dân. Địa phương đã vận động 6 hộ dân tháo dỡ hoàn toàn nhà cửa để di dời đến nơi an toàn; sạt lở không thiệt hại về người, nhưng về tài sản thiệt hại ước tính hơn 400 triệu đồng.
Theo đánh giá ban đầu từ ngành chức năng, khu vực này thuộc phạm vi cảnh báo sạt lở của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh An Giang. Do nằm ngay đầu cồn, dòng chảy xiết áp sát bờ kết hợp với tải trọng lớn trên bờ (nhà ở, công trình giao thông) nên dẫn đến hiện tượng sụt lún nghiêm trọng.
Hiện chính quyền xã đang tiếp tục vận động người dân chặt mé cây xanh, phát quang bụi rậm, di dời các vật kiến trúc để giảm tải trọng lên bờ sông. Đồng thời, lực lượng chức năng đã giăng dây khoanh vùng nguy hiểm, lắp rào chắn, biển báo và đèn cảnh báo ban đêm nhằm bảo đảm an toàn giao thông, theo dõi sát diễn biến để kịp thời sơ tán các hộ dân có nguy cơ.
Dự báo khu vực này vẫn có thể tiếp tục sạt lở sâu vào đất liền, Ủy ban nhân dân xã Mỹ Hòa Hưng vận động các hộ trong vùng nguy hiểm di dời nhằm bảo vệ người và tài sản.
Bên cạnh đó, xã cũng đã gửi kiến nghị đến các ngành chuyên môn cấp tỉnh sớm khảo sát, đánh giá thực địa đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh có chính sách hỗ trợ kinh phí cho các hộ bị ảnh hưởng, đồng thời sớm triển khai phương án khắc phục, sửa chữa các đoạn đường giao thông bị sạt lở tại ấp Mỹ Khánh 1.
