Dù có nhiều mô hình phối hợp hiệu quả tại cơ sở, nhưng quá trình thực hiện còn không ít khó khăn.
Tại xã Xà Phiên, Ủy ban nhân dân xã và Trạm Y tế đã phối hợp cùng Bệnh viện đa khoa số 10 tổ chức đợt 1 khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho hơn 6.700 người dân. Các nhóm đối tượng được ưu tiên bao gồm: 3.176 người cao tuổi, 2.803 người mắc bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường, COPD), 423 người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, 217 người khuyết tật và 144 người có công với cách mạng.
Người dân đến khám được kiểm tra lâm sàng toàn diện đầy đủ các chuyên khoa, làm các xét nghiệm máu, nước tiểu, chụp X-quang tim phổi thẳng. Những trường hợp có dấu hiệu bất thường được tư vấn điều trị hoặc hướng dẫn chuyển tuyến kịp thời.
Tương tự, tại phường Ninh Kiều, nơi có đông người dân sinh sống, Trạm Y tế phường phối hợp Bệnh viện Quân y 121 triển khai khám định kỳ từng đợt, mỗi đợt khoảng 2.000 người trong vòng 2 tuần. Để tránh ùn tắc, địa phương chủ động phân bổ khung giờ và gửi thư mời chi tiết (trung bình 200 người/ngày).
Trong khi đó, tại xã Cờ Đỏ, Bệnh viện đa khoa thành phố Cần Thơ tổ chức chương trình khám cho hơn 10.300 người thuộc diện ưu tiên và đồng bào dân tộc thiểu số kéo dài từ tháng 8 đến hết tháng 10.
Bà Thạch Thị Thanh, 72 tuổi, người dân tộc Khmer ở ấp Thới Đông, xã Cờ Đỏ cho biết: “Tôi bị cao huyết áp, đau nhức xương khớp lâu năm. Biết tin các bác sĩ Bệnh viện đa khoa Cần Thơ đến xã khám bệnh, tôi chủ động đến đăng ký sớm. Các bác sĩ tận tình hướng dẫn cho làm xét nghiệm máu, chụp X-quang, điện tim,... đồng thời hướng dẫn cách phòng bệnh và uống thuốc theo toa để điều trị những bệnh mạn tính của người cao tuổi, tôi cảm thấy an tâm hơn”.
Không chỉ dừng lại ở công tác khám bệnh, Trạm Y tế và các đoàn thể địa phương còn hỗ trợ người dân tích hợp thẻ bảo hiểm y tế và Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID.
Theo khung chính sách chung của ngành y tế, quy trình khám miễn phí từ ngân sách nhà nước tập trung ưu tiên theo thứ tự: Người cao tuổi (từ 60 tuổi); người có công; người khuyết tật; đối tượng bảo trợ xã hội; hộ nghèo, cận nghèo; bệnh nhân mắc bệnh mạn tính không lây và đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn.
Đối với nhóm cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và học sinh, sinh viên, kinh phí do đơn vị tự cân đối nhưng bắt buộc phải cập nhật đầy đủ dữ liệu lên hệ thống để hoàn thiện cơ sở dữ liệu sức khỏe điện tử toàn dân.
Để tạo thuận lợi cho việc triển khai thực hiện, Sở Y tế đã thẩm định và công bố danh sách 57 cơ sở đủ điều kiện khám sức khỏe để Ủy ban nhân dân các xã, phường, thị trấn chủ động lựa chọn, ký kết hợp đồng.
Nhằm tháo gỡ áp lực chi phí cho các địa phương và bám sát hướng dẫn của Bộ Y tế, các chỉ định cận lâm sàng (xét nghiệm, X-quang, siêu âm...) không bắt buộc thực hiện đồng loạt mà chỉ tiến hành khi có chỉ định chuyên môn từ bác sĩ khám lâm sàng.
Đối với sự cố hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu hay nghẽn mạng truy cập vào VNeID, giải pháp linh hoạt trong lúc khám bệnh là ghi chép thủ công trên bản giấy trước, sau đó đồng bộ hóa ngay khi hệ thống ổn định, bảo đảm không gián đoạn quyền lợi của người dân.
Mặc dù có nhiều nỗ lực, kết quả chung toàn thành phố vẫn chưa đạt kỳ vọng. Đến đầu tháng 9, tỷ lệ khám sức khỏe toàn dân của 103 xã, phường ở thành phố Cần Thơ mới đạt hơn 32%; tỷ lệ lập hồ sơ sức khỏe điện tử mức 2 đạt hơn 40%. Tỷ lệ khám giữa các đơn vị có sự chênh lệch lớn, nơi cao nhất đạt khoảng 38%, nhưng nơi thấp nhất chỉ đạt gần 3%.
Theo Sở Y tế, nguyên nhân tỷ lệ khám bệnh cho người dân đạt thấp do hạ tầng y tế cơ sở thiếu và yếu. Hiện cơ sở vật chất nhiều trạm y tế đã xuống cấp, thiếu trang thiết bị cận lâm sàng (máy móc cơ bản). Về nhân lực, một số trạm chỉ có 1 bác sĩ, không đủ năng lực tự tổ chức khám bệnh quy mô lớn.
Việc hợp nhất dữ liệu gặp vướng mắc lớn sau sáp nhập do các địa phương (như Cần Thơ, Hậu Giang, Sóc Trăng trước đây) sử dụng các phần mềm khác nhau, chưa kể hệ thống của Bộ Y tế lại dùng theo chuẩn khác nên khó khăn trong công tác đồng bộ, kết nối. Hiện mới có 43 đơn vị tích cực triển khai chuẩn hóa, đồng bộ dữ liệu.
Ngoài ra, do trạm y tế không gánh nổi khối lượng công việc lớn, các xã, phường đều chọn phương án đặt hàng tuyến trên (bệnh viện công lập, tư nhân, trung tâm y tế).
Tuy nhiên, việc đặt hàng đang vướng mắc ở khâu giá: Cơ sở y tế công lập áp giá bảo hiểm y tế, trong khi cơ sở tư nhân áp khung giá dịch vụ khác. Việc vận động người cao tuổi đi khám khó khăn do hạn chế di chuyển, một bộ phận người dân chưa có điện thoại thông minh hoặc gặp vướng mắc thông tin về định danh điện tử.
Theo bác sĩ Phạm Phú Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Y tế, các địa phương cần tiếp tục rà soát danh sách, không bỏ sót đối tượng thụ hưởng; tăng cường đa dạng hóa hình thức truyền thông.
Đồng thời, ngành y tế tiếp tục phối hợp chính quyền địa phương đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ y tế cơ sở, đẩy mạnh kết nối liên thông dữ liệu giữa Cổng dữ liệu sức khỏe Bộ Y tế, hệ thống bảo hiểm y tế và ứng dụng VNeID, tạo tiền đề quản lý sức khỏe Nhân dân bền vững, lâu dài.
Sở Y tế kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố ban hành mức giá đặt hàng khám, chữa bệnh thống nhất để thuận lợi trong thực hiện, đồng thời đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án nâng cao năng lực y tế cơ sở nhằm bảo đảm các trang thiết bị, máy móc để các trạm y tế xã, phường làm tốt hơn nữa công tác chăm sóc sức khỏe người dân.
