Việt Nam sử dụng dữ liệu hộ tịch hoàn chỉnh để phân tích, thống kê sinh, tử và kết hôn trên cả nước

Báo cáo quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch đầu tiên giai đoạn 2021-2024 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) phối hợp với các cơ quan liên quan trong nước và quốc tế đã cung cấp nền tảng hoàn chỉnh để phân tích, thống kê sinh, tử và kết hôn trên phạm vi cả nước.

Nụ cười trẻ em miền núi. (Ảnh: ĐĂNG KHOA, BÁO NHÂN DÂN)
Nụ cười trẻ em miền núi. (Ảnh: ĐĂNG KHOA, BÁO NHÂN DÂN)

Báo cáo này cũng cho thấy Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong đăng ký khai sinh, trong đó tỷ lệ khai sinh đúng hạn (trong vòng 60 ngày tính từ lúc sinh) tăng đều qua từng năm và đạt 84,9% vào năm 2024. Tuy nhiên, tình trạng đăng ký khai sinh muộn vẫn còn phổ biến ở một số nhóm dân tộc thiểu số, lên tới 56%.

Tương tự như khai sinh, tỷ lệ khai tử đúng hạn (trong vòng 15 ngày sau khi mất) chiếm tỷ trọng cao đạt 69,3% vào năm 2024, tình trạng khai tử muộn vẫn phổ biến ở các vùng dân tộc thiểu số, có dân tộc, lên tới gần 80%.

Báo cáo còn đưa ra các phát hiện quan trọng về xu hướng sinh, tử và kết hôn. Tổng tỷ suất sinh đang giảm và thấp hơn mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ. Trong khi đó, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn tồn tại và kéo dài trong nhiều năm, vượt xa mức cân bằng là 104-106 bé trai/100 bé gái.

Trao đổi với Báo Nhân Dân, bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Phó Trưởng ban Thống kê dân số và lao động, Cục Thống kê cho biết trong giai đoạn 2021-2024, tỷ lệ giới tính khi sinh ở nước ta ở mức 109,8 trẻ trai/100 trẻ gái. Riêng năm 2024, tỷ lệ này 110,7 trẻ trai/100 trẻ gái.

Trong đó, tỷ số giới tính khi sinh ở mức cao diễn ra phổ biến ở một số tỉnh, thành thuộc khu vực phía bắc, Đồng bằng sông Hồng như Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Giang, Hải Dương, Sơn La, Lạng Sơn, Phú Thọ... Thậm chí, có địa phương, tỷ số giới tính khi sinh ở mức gần 120 trẻ trai/100 trẻ gái. Đối với các tỉnh, thành khu vực phía nam, tỷ lệ giới tính khi sinh ở mức từ 105-108 trẻ trai/100 trẻ gái.

bctk.jpg
Ảnh chụp bìa Báo cáo.

Cũng theo bà Mai, tuổi trung bình khi sinh con của phụ nữ Việt Nam đang có xu hướng tăng dần. Có sự khác biệt lớn về tuổi trung bình khi sinh con của người mẹ chia theo dân tộc của mẹ. Cụ thể, phụ nữ dân tộc Hoa và dân tộc Kinh có tuổi trung bình khi sinh con cao nhất, lần lượt là 29,9 tuổi và 29,4 tuổi, cao hơn từ 6 đến 7 tuổi so với phụ nữ ở nhiều dân tộc khác như La Ha (23,2 tuổi), Cơ Lao (23,3 tuổi), La Hủ (23,7 tuổi), Hrê (23,8 tuổi), Xinh Mun (23,9 tuổi).

Về tử vong, tuổi chết trung bình của dân số Việt Nam giai đoạn 2021-2024 là 69,5 tuổi và có sự chênh lệch lớn về giới. Cụ thể, tuổi chết trung bình ở nam giới là 64,6 tuổi và nữ giới là 75,6 tuổi.

Phần lớn các ca tử vong năm 2024 là do bệnh tật hoặc tuổi già (chiếm 95,2% tổng số ca tử vong được ghi nhận). Đặc biệt, trên 3/4 số ca tử vong do tai nạn giao thông và tự tử là nam giới.

ongmatt.jpg
Ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam. (Ảnh: UNFPA)

Cũng chia sẻ với Báo Nhân Dân, ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam cho rằng, việc chia sẻ dữ liệu sẽ giúp chúng ta hiểu được chính sách nào đang phát huy hiệu quả, ai còn đang bị bỏ sót và chúng ta cần làm gì để xây dựng một hệ thống dữ liệu bao trùm hơn cho tất cả mọi người. “Thống kê không chỉ là những con số, mà là những con số biết nói – kể câu chuyện về con người và cuộc sống", ông Matt Jackson, Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam nhấn mạnh.

Theo bà Gurpreet Kaur Rai, Cố vấn kỹ thuật khu vực của Chương trình Tác động dữ liệu (Tổ chức Y tế công cộng): “Việt Nam đã nêu gương trong khu vực về việc phân tích và sử dụng dữ liệu hộ tịch cho hoạch định chính sách. Dữ liệu chính xác và kịp thời chính là nền tảng của một hệ thống y tế vững mạnh và phát triển bền vững”.

bangoc.jpg
Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê. (Ảnh: CTK)

Trong khi đó, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, lần đầu tiên, nước ta có thể sử dụng dữ liệu hộ tịch hoàn chỉnh và cập nhật để thực hiện phân tích thống kê sinh, tử và kết hôn trên phạm vi cả nước. Đây là một dấu mốc rất quan trọng.

“Dù báo cáo vẫn còn sự chênh lệch giữa các nhóm dân tộc và vùng miền trong công tác đăng ký hộ tịch, nhưng các kết quả phân tích đã đồng thời khẳng định đầu tư của Chính phủ vào chuyển đổi số trong hệ thống đăng ký hộ tịch đang mang lại hiệu quả.” – bà Đỗ Thị Ngọc nói.

Báo cáo khuyến nghị tiếp tục đầu tư vào công nghệ cho hệ thống hộ tịch điện tử, tăng cường tập huấn cho cán bộ cơ sở và đẩy mạnh tiếp cận với các nhóm yếu thế. Việc tích hợp sâu với các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân số, y tế và giáo dục cũng được nhấn mạnh như một giải pháp tối ưu hóa giá trị dữ liệu.

Khi Việt Nam tăng tốc chuyển đổi số và chuẩn bị cho những biến động dân số trong tương lai, hệ thống đăng ký và thống kê hộ tịch được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trụ cột trong nền quản trị hiệu quả, bảo vệ quyền con người và thúc đẩy phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Công nhân Nhà máy Vietfoods (Khu công nghiệp Hapro, Hà Nội) trong xưởng sản xuất.

Chủ động các giải pháp ổn định nguồn nhân lực

Dịp sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thường được xem là giai đoạn nhạy cảm của thị trường lao động, khi nhiều người cân nhắc thay đổi công việc. Sự dịch chuyển này cần những giải pháp lâu dài để không tạo ra khoảng trống nhân lực trong doanh nghiệp, tác động đến tiến độ sản xuất và kế hoạch kinh doanh đã đề ra.

Tin nổi bật ngày 15/3: Gần 71,4 triệu cử tri cả nước đã tham gia bầu cử, Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Tin nổi bật ngày 15/3: Gần 71,4 triệu cử tri cả nước đã tham gia bầu cử, Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Gần 71,4 triệu cử tri cả nước đã tham gia bầu cử; Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm; Bắt 9 nghi can lập 60 công ty "ma" mua bán trái phép hóa đơn hơn 6.000 tỷ đồng ... là một số tin tức nổi bật ngày 15/3.

Bầu cử là trách nhiệm và quyền của tất cả mọi cử tri.

Điểm tựa niềm tin của những lá phiếu đặc biệt

Trong không khí nô nức của ngày hội toàn dân, có những cử tri đặc biệt đi bỏ phiếu. Với họ, lá phiếu không chỉ là quyền công dân mà còn gửi gắm niềm tin sắt son vào một nhiệm kỳ mới với những chính sách đột phá và hiệu quả.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (mũ cối, ngoài cùng bên phải) kiểm tra tiến độ thi công dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với nhiều dự án hạ tầng giao thông về nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung nhiên liệu gián đoạn, các doanh nghiệp thi công đang xoay xở mọi cách nhằm duy trì hoạt động công trường và hạn chế tác động đến tiến độ dự án.

Các đại biểu trang nghiêm trong lễ chào cờ trước giờ bỏ phiếu.

Xã đảo Minh Châu rộn ràng trong ngày hội lớn

Minh Châu là xã đảo duy nhất của Hà Nội. Xã nằm trên bãi bồi giữa sông Hồng, gần ngã ba Bạch Hạc, nơi hợp lưu của sông Hồng, sông Đà và sông Lô. Từ sáng sớm 15/3, người dân xã đảo đã khẩn trương đến các điểm bỏ phiếu thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân.

[Video] Chìm thuyền đánh cá ở Quảng Trị, 1 ngư dân mất tích

[Video] Chìm thuyền đánh cá ở Quảng Trị, 1 ngư dân mất tích

Chiều 14/3, một thuyền đánh cá của ngư dân khi đang trên đường vào khu vực cửa Gianh, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị bất ngờ bị sóng đánh chìm. Lực lượng chức năng đã kịp thời cứu được 1 ngư dân, hiện còn 1 người mất tích đang được khẩn trương tìm kiếm.

Đá lăn từ từ sườn ta-luy xuống km768+875 thuộc khu gian Hải Vân-Hải Vân Nam.

Đá tiếp tục rơi tại khu gian Hải Vân-Hải Vân Nam, đường sắt tạm dừng một số chuyến tàu

Tối 14/3, Công ty cổ phần Vận tải Đường sắt cho biết, do tiếp tục xảy ra hiện tượng đá lăn, đá rơi tại Km768+875 thuộc khu gian Hải Vân-Hải Vân Nam trên tuyến đường sắt bắc-nam, ngành đường sắt quyết định tạm dừng chạy một số đoàn tàu và tổ chức chuyển tải hành khách qua khu vực bị ảnh hưởng.

Đoàn xe đạp, xe mô-tô chạy diễu hành qua nhiều tuyến phố, lộ nông thôn phường Cao Lãnh.

Đồng Tháp rộn ràng hướng tới Ngày hội non sông

Những ngày này, nhiều địa phương tại tỉnh Đồng Tháp triển khai đa dạng hoạt động hướng về Ngày bầu cử - Ngày hội non sông. Các đoàn xe cổ động, từng tờ rơi tuyên truyền tích hợp mã QR được phát trực tiếp đến người dân… đã tạo nên không khí nhộn nhịp, lan tỏa tinh thần, trách nhiệm của chính quyền địa phương và cử tri toàn tỉnh.

Cán bộ quân y Đồn biên phòng Nậm Nhừ cấp thuốc cho bà con người dân tộc thiểu số ở xã Nà Hỳ.

Khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí cho người dân xã biên giới Nà Hỳ

Chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp; đồng thời góp phần chăm lo sức khỏe cho nhân dân khu vực biên giới, ngày 14/3, Đồn Biên phòng Nậm Nhừ chủ trì, phối hợp tổ chức khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người dân tại bản Huổi Lụ 2, nhóm dân cư Chăn Nuôi thuộc xã biên giới Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên.