Việt Nam sử dụng dữ liệu hộ tịch hoàn chỉnh để phân tích, thống kê sinh, tử và kết hôn trên cả nước

Báo cáo quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch đầu tiên giai đoạn 2021-2024 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) phối hợp với các cơ quan liên quan trong nước và quốc tế đã cung cấp nền tảng hoàn chỉnh để phân tích, thống kê sinh, tử và kết hôn trên phạm vi cả nước.

Nụ cười trẻ em miền núi. (Ảnh: ĐĂNG KHOA, BÁO NHÂN DÂN)
Nụ cười trẻ em miền núi. (Ảnh: ĐĂNG KHOA, BÁO NHÂN DÂN)

Báo cáo này cũng cho thấy Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong đăng ký khai sinh, trong đó tỷ lệ khai sinh đúng hạn (trong vòng 60 ngày tính từ lúc sinh) tăng đều qua từng năm và đạt 84,9% vào năm 2024. Tuy nhiên, tình trạng đăng ký khai sinh muộn vẫn còn phổ biến ở một số nhóm dân tộc thiểu số, lên tới 56%.

Tương tự như khai sinh, tỷ lệ khai tử đúng hạn (trong vòng 15 ngày sau khi mất) chiếm tỷ trọng cao đạt 69,3% vào năm 2024, tình trạng khai tử muộn vẫn phổ biến ở các vùng dân tộc thiểu số, có dân tộc, lên tới gần 80%.

Báo cáo còn đưa ra các phát hiện quan trọng về xu hướng sinh, tử và kết hôn. Tổng tỷ suất sinh đang giảm và thấp hơn mức sinh thay thế là 2,1 con/phụ nữ. Trong khi đó, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn tồn tại và kéo dài trong nhiều năm, vượt xa mức cân bằng là 104-106 bé trai/100 bé gái.

Trao đổi với Báo Nhân Dân, bà Nguyễn Thị Thanh Mai, Phó Trưởng ban Thống kê dân số và lao động, Cục Thống kê cho biết trong giai đoạn 2021-2024, tỷ lệ giới tính khi sinh ở nước ta ở mức 109,8 trẻ trai/100 trẻ gái. Riêng năm 2024, tỷ lệ này 110,7 trẻ trai/100 trẻ gái.

Trong đó, tỷ số giới tính khi sinh ở mức cao diễn ra phổ biến ở một số tỉnh, thành thuộc khu vực phía bắc, Đồng bằng sông Hồng như Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Giang, Hải Dương, Sơn La, Lạng Sơn, Phú Thọ... Thậm chí, có địa phương, tỷ số giới tính khi sinh ở mức gần 120 trẻ trai/100 trẻ gái. Đối với các tỉnh, thành khu vực phía nam, tỷ lệ giới tính khi sinh ở mức từ 105-108 trẻ trai/100 trẻ gái.

bctk.jpg
Ảnh chụp bìa Báo cáo.

Cũng theo bà Mai, tuổi trung bình khi sinh con của phụ nữ Việt Nam đang có xu hướng tăng dần. Có sự khác biệt lớn về tuổi trung bình khi sinh con của người mẹ chia theo dân tộc của mẹ. Cụ thể, phụ nữ dân tộc Hoa và dân tộc Kinh có tuổi trung bình khi sinh con cao nhất, lần lượt là 29,9 tuổi và 29,4 tuổi, cao hơn từ 6 đến 7 tuổi so với phụ nữ ở nhiều dân tộc khác như La Ha (23,2 tuổi), Cơ Lao (23,3 tuổi), La Hủ (23,7 tuổi), Hrê (23,8 tuổi), Xinh Mun (23,9 tuổi).

Về tử vong, tuổi chết trung bình của dân số Việt Nam giai đoạn 2021-2024 là 69,5 tuổi và có sự chênh lệch lớn về giới. Cụ thể, tuổi chết trung bình ở nam giới là 64,6 tuổi và nữ giới là 75,6 tuổi.

Phần lớn các ca tử vong năm 2024 là do bệnh tật hoặc tuổi già (chiếm 95,2% tổng số ca tử vong được ghi nhận). Đặc biệt, trên 3/4 số ca tử vong do tai nạn giao thông và tự tử là nam giới.

ongmatt.jpg
Ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam. (Ảnh: UNFPA)

Cũng chia sẻ với Báo Nhân Dân, ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ dân số Liên hợp quốc (UNFPA) tại Việt Nam cho rằng, việc chia sẻ dữ liệu sẽ giúp chúng ta hiểu được chính sách nào đang phát huy hiệu quả, ai còn đang bị bỏ sót và chúng ta cần làm gì để xây dựng một hệ thống dữ liệu bao trùm hơn cho tất cả mọi người. “Thống kê không chỉ là những con số, mà là những con số biết nói – kể câu chuyện về con người và cuộc sống", ông Matt Jackson, Trưởng Đại diện UNFPA tại Việt Nam nhấn mạnh.

Theo bà Gurpreet Kaur Rai, Cố vấn kỹ thuật khu vực của Chương trình Tác động dữ liệu (Tổ chức Y tế công cộng): “Việt Nam đã nêu gương trong khu vực về việc phân tích và sử dụng dữ liệu hộ tịch cho hoạch định chính sách. Dữ liệu chính xác và kịp thời chính là nền tảng của một hệ thống y tế vững mạnh và phát triển bền vững”.

bangoc.jpg
Bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê. (Ảnh: CTK)

Trong khi đó, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, lần đầu tiên, nước ta có thể sử dụng dữ liệu hộ tịch hoàn chỉnh và cập nhật để thực hiện phân tích thống kê sinh, tử và kết hôn trên phạm vi cả nước. Đây là một dấu mốc rất quan trọng.

“Dù báo cáo vẫn còn sự chênh lệch giữa các nhóm dân tộc và vùng miền trong công tác đăng ký hộ tịch, nhưng các kết quả phân tích đã đồng thời khẳng định đầu tư của Chính phủ vào chuyển đổi số trong hệ thống đăng ký hộ tịch đang mang lại hiệu quả.” – bà Đỗ Thị Ngọc nói.

Báo cáo khuyến nghị tiếp tục đầu tư vào công nghệ cho hệ thống hộ tịch điện tử, tăng cường tập huấn cho cán bộ cơ sở và đẩy mạnh tiếp cận với các nhóm yếu thế. Việc tích hợp sâu với các cơ sở dữ liệu quốc gia về dân số, y tế và giáo dục cũng được nhấn mạnh như một giải pháp tối ưu hóa giá trị dữ liệu.

Khi Việt Nam tăng tốc chuyển đổi số và chuẩn bị cho những biến động dân số trong tương lai, hệ thống đăng ký và thống kê hộ tịch được kỳ vọng sẽ đóng vai trò trụ cột trong nền quản trị hiệu quả, bảo vệ quyền con người và thúc đẩy phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Công trường thi công cầu Ngọc Hồi. (Ảnh: HÙNG THÁI)

Thi công các dự án trọng điểm trong kỳ nghỉ lễ

Dù đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, nhưng tại nhiều xã, phường của Hà Nội, không khí làm việc vẫn rất khẩn trương để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng những dự án trọng điểm. Trên các công trường, nhịp độ thi công cũng được duy trì liên tục nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu năm 2026.

Lãnh đạo Trung ương Đoàn trao Bằng khen và Huy hiệu “Tuổi trẻ dũng cảm” tặng Nguyễn Lê Tú. (Ảnh: TUẤN VŨ)

Rèn bản lĩnh, kỹ năng cho người trẻ

Thời gian qua, nhiều tấm gương người trẻ Việt Nam xả thân cứu người, tạo nên những câu chuyện đẹp trong cộng đồng. Để lan tỏa tinh thần thanh niên, rèn luyện bản lĩnh cho thanh, thiếu niên, các cấp bộ đoàn đã thực hiện các chương trình, đề án tăng cường kỹ năng, khơi gợi tinh thần xung kích.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt thực hiện in liễn làng Chuồn trong không gian Ngự Hà Viên, Huế. (Ảnh: MẠNH HÀO)

Những di sản sống của làng nghề

Có những làng nghề không mất đi hẳn nhưng lặng lẽ rút khỏi đời sống, chỉ còn lại trong ký ức của một vài người già hay trong những dấu vết mờ nhạt đâu đó.

Công tác dự báo và cảnh báo sớm chính là “tuyến phòng thủ” đầu tiên, giữ vai trò quyết định trong bảo vệ tính mạng người dân và tài sản. (Ảnh: TRỌNG TÙNG)

Rút ngắn thời gian phản ứng với thiên tai

Việc cảnh báo thiên tai sẽ chỉ thật sự hiệu quả khi thông tin nguy hiểm đến đúng người, đúng nơi và đúng thời điểm. Các mô hình tháp báo lũ thông minh và mạng quan trắc tự động đang giúp việc đưa dữ liệu về ngập lụt tới cộng đồng nhanh hơn, rút ngắn thời gian phản ứng của người dân khi thiên tai xảy ra.

Tin nổi bật ngày 2/5: Các nhà lãnh đạo cấp cao Việt Nam tiếp, hội đàm, hội kiến Thủ tướng Nhật Bản; Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự với Iran

Tin nổi bật ngày 2/5: Các nhà lãnh đạo cấp cao Việt Nam tiếp, hội đàm, hội kiến Thủ tướng Nhật Bản; Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự với Iran

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tiếp, hội đàm, hội kiến Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae; Tổng thống Mỹ tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự với Iran; Giá vàng, bạc đồng loạt giảm… là một số tin tức đáng chú ý trong ngày 2/5.

Cảnh sát giao thông tăng cường kiểm soát, phân luồng cao tốc, hạn chế ùn tắc. (Ảnh: Công an Hà Nội cung cấp)

Cảnh sát giao thông phân luồng đón người dân quay lại Thủ đô sau kỳ nghỉ lễ

Chiều 2/5, lưu lượng phương tiện từ các tỉnh, thành phố đổ về Hà Nội tăng mạnh sau kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, khiến nhiều tuyến cao tốc và trục giao thông cửa ngõ đứng trước nguy cơ ùn tắc. Lực lượng chức năng đã chủ động triển khai các phương án phân luồng, điều tiết giao thông, bảo đảm đi lại an toàn, thông suốt cho người dân.

Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội trực 100% quân số, tăng cường tuần tra, kiểm soát trên toàn địa bàn.

Giữ vững trật tự an toàn giao thông địa bàn Thủ đô

Trong dịp nghỉ lễ 30/4-1/5, bám sát chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an thành phố, Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội đã huy động tối đa lực lượng, phương tiện, tổ chức trực 100% quân số, tăng cường tuần tra, kiểm soát trên toàn địa bàn.

Thành phố Đồng Nai hiện có khoảng 1,4 triệu công nhân.

Đồng Nai nỗ lực để “không ai bị bỏ lại phía sau”

Bảo đảm an sinh xã hội để mỗi người dân đều được thụ hưởng thành quả là một trong những nhiệm vụ hàng đầu được cả hệ thống chính trị thành phố Đồng Nai ưu tiên thực hiện. Trong đó, với một thành phố “thủ phủ” công nghiệp thì việc nâng cao đời sống vật chất, tinh thần công nhân, góp phần quan trọng để phát triển nhanh, bền vững.

Một gia đình sẵn sàng cho chuyến du lịch trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 lựa chọn tàu hỏa chất lượng cao làm phương tiện di chuyển.

Hành khách “đổi gu” di chuyển: Tàu trải nghiệm lên ngôi dịp lễ

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, ngành đường sắt chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt trong thói quen đi lại của người dân. Không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận tải, những đoàn tàu chất lượng cao như "Hoa Phượng Đỏ" trên tuyến Hà Nội-Hải Phòng trở thành lựa chọn ưu tiên, mang lại hành trình trải nghiệm cho mọi lứa tuổi.

Đường phố được trang hoàng băng-rôn, cờ hoa cho ngày lễ lớn của dân tộc.

Hà Nội rực rỡ sắc màu văn hóa trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5

Hòa chung không khí vui tươi, tự hào của cả nước, Thủ đô Hà Nội những ngày này hiện lên như một bức tranh văn hóa sống động, nơi mà di sản ngàn năm và nghệ thuật đương đại cùng hòa nhịp, tạo nên trải nghiệm khó quên cho người dân lẫn du khách thập phương.

Tin nổi bật ngày 1/5: Thủ tướng Nhật Bản thăm chính thức Việt Nam; Cháy ô-tô tại cây xăng ở Đà Nẵng, 2 người tử vong

Tin nổi bật ngày 1/5: Thủ tướng Nhật Bản thăm chính thức Việt Nam; Cháy ô-tô tại cây xăng ở Đà Nẵng, 2 người tử vong

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thăm chính thức Việt Nam; Đa dạng trải nghiệm cho du khách dịp nghỉ lễ 30/4-1/5; Cháy ô-tô tại cây xăng ở Đà Nẵng, 2 người tử vong; Ngày 1/5, toàn quốc xảy ra 48 vụ tai nạn giao thông; Vàng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng từ đầu tháng 4...là một số tin tức nổi bật trong ngày 1/5.

Con trai của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ và ký ức những ngày chiến đấu ở rừng

Con trai của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ và ký ức những ngày chiến đấu ở rừng

Là con trai cả của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông Nguyễn Hữu Châu có hơn 13 năm hoạt động và chiến đấu ở Căn cứ Trung ương Cục miền nam. Hòa vào không khí của những ngày tháng Tư lịch sử, ông chia sẻ với chúng tôi về hồi ức của những tháng ngày không quên ở chiến khu ngày đó.

Lãnh đạo thành phố Đồng Nai khảo sát để quy hoạch lại, tạo không gian phát triển cho phường Trảng Dài.

Đồng Nai tái thiết nơi “làng không ra làng, phường không ra phường”

Trong ngày thứ hai sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, lãnh đạo thành phố Đồng Nai đã khảo sát thực tế, tìm giải pháp để tái thiết không gian phát triển cho phường Trảng Dài, nơi từng xảy ra điểm nóng xây dựng trái phép, gây nên nhiều hệ lụy dai dẳng, được ví như “làng không ra làng, phường không ra phường”.