Vì sao cần tầm soát ung thư đại trực tràng sớm?

Ung thư đại trực tràng là căn bệnh có tỷ lệ di truyền cao nhất trong ung thư. Ung thư đại trực tràng có yếu tố gia đình thường gặp ở người có bệnh lý đa polyp. Và ung thư đại trực tràng không có đa polyp thì thường gặp ở người mắc hội chứng Lynch.
(Ảnh minh họa)
(Ảnh minh họa)

Ung thư đại trực tràng di truyền cao

Tại Bệnh viện K đã ghi nhận nhiều trường hợp cả gia đình cùng mắc ung thư đại trực tràng.

Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó Trưởng khoa Ngoại bụng I, Bệnh viện K cho biết, gần đây, bác sĩ gặp trường hợp 12 tuổi đã mắc ung thư đại trực tràng. Bệnh nhi có tiền sử táo bón từ rất sớm.

Theo mẹ bệnh nhi, từ lúc em khoảng 7-8 tuổi đã xuất hiện đau bụng, siêu âm kết quả bình thường. Tới 12 tuổi, các cơn đau xuất hiện nhiều và bệnh nhi đi ngoài lẫn máu. Bệnh nhi được nội soi, kết quả nghi ngờ ung thư nên đã được chuyển tới Bệnh viện K điều trị.

Tại Bệnh viện K, bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng và có chỉ định phẫu thuật. Sau đó, bệnh nhi phải điều trị hóa chất. Trước đó, cả ông nội và bác bệnh nhi đều mắc bệnh này và mất sớm.

Một trường hợp khác mắc ung thư đại trực tràng khi còn khá trẻ là bệnh nhân nam 16-17 tuổi. Bệnh nhân có triệu chứng đi ngoài ra máu nên được bố mẹ đưa đi khám. Không may cho trường hợp bệnh nhân này, ở thời điểm phát hiện, ung thư đại trực tràng đã di căn gan.

Khối u của bệnh nhân khá lớn, nguy cơ bán tắc ruột. Sau phẫu thuật, bệnh nhân phải truyền hóa chất. Bệnh nhân này cũng có yếu tố gia đình.

Theo bác sĩ Nam, ung thư đại trực tràng có yếu tố gia đình thường gặp ở người có bệnh lý đa polyp. Và ung thư đại trực tràng không có đa polyp thì thường gặp ở người mắc hội chứng Lynch.

Bệnh lý đại trực tràng đa polyp là do đột biến gene APC, gene này có vai trò ức chế sự hình thành của khối u sinh ra ở đại tràng, khi bị đột biến nó có thể diễn biến thành ung thư.

Theo chuyên gia, ung thư đại trực tràng là căn bệnh có tiên lượng tốt hơn so với các căn bệnh ung thư đường tiêu hóa khác.

Bác sĩ Hà Hải Nam.

Bác sĩ Hà Hải Nam.

Một số triệu chứng cảnh báo ung thư đại trực tràng là thay đổi thói quen đại tiện: lúc lỏng, lúc táo bón mà không rõ nguyên nhân, đi ngoài không hết, khuôn dẹt nhỏ, thay đổi hình dạng khuôn... Bệnh nhân có thể đi ngoài có nhầy lẫn máu hoặc đen nếu khối u ở đầu đại tràng.

Khi khối u phát triển, nó có thể lấp kín lòng đại tràng, trực tràng, gây ra tình trạng tắc ruột. Bệnh nhân có thể xuất hiện các triệu chứng như táo bón, đau bụng, đầy bụng…

Một số trường hợp mắc ung thư đại trực tràng có dấu hiệu mệt mỏi, thiếu sắt, da xanh xao, gầy sút, ăn kém, sốt không rõ nguyên nhân.

Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, trong đó có chế độ ăn thiếu lành mạnh như ăn quá nhiều dầu mỡ, muối, thịt động vật, thức ăn lên men, thức ăn xông khói…

Các thức ăn này khiến cho quá trình nhu động của ruột bị cản trở (chậm lại). Quá trình tiêu hóa thức ăn chậm sẽ khiến các chất độc tiếp xúc lâu với niêm mạc, dẫn tới biến đổi cấu trúc tế bào, đặc biệt là biến đổi cấu trúc niêm mạc đại tràng có thể dẫn tới ung thư hóa đại trực tràng.

Ung thư đại trực tràng là loại ung thư thường gặp nhất của đường tiêu hóa.

Tại Việt Nam, năm 2020 ung thư đại trực tràng đứng hàng thứ 5 về cả số ca mới mắc và tử vong trong các loại ung thư thường gặp sau ung thư gan, phổi, vú, dạ dày với 16.426 ca mới mắc (chiếm tỷ lệ 9%) và tử vong 8.524 ca (chiếm tỷ lệ 6,9%).

Một số bệnh lý khác cũng làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, thí dụ như viêm loét đại trực tràng mạn tính, bệnh crohn, các u lành tính (polyp kích thước lớn). Ngoài ra, người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng cũng có nguy cơ cao hơn.

Phòng ngừa ung thư đại trực tràng

Để phát hiện ung thư đại trực tràng sớm, việc tầm soát có ý nghĩa rất quan trọng. Trong trường hợp gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng thì người dân cần tầm soát căn bệnh này khi tới tuổi trưởng thành. Với người bình thường, khi còn trẻ tuổi nên tầm soát 3 năm/lần, với người từ 40 tuổi nên tầm soát 1 năm/lần.

Bác sĩ Nam cho biết đối với việc phòng ngừa ung thư đại trực tràng, dinh dưỡng là rất quan trọng. Người dân nên hạn chế ăn mỡ, thịt động vật; tăng cường ăn các loại chất xơ, hoa quả tươi; hạn chế ăn các loại thức ăn nhiều muối, thức ăn lên men, thịt xông khói; tránh lạm dụng rượu bia. Mọi người cũng cần tránh các chất gây đột biến gene nhiễm trong thức ăn.

Để phòng ngừa ung thư, ngoài ăn uống thì mọi người cũng cần phải tăng cường hoạt động thể chất.

Những người có người thân mắc các bệnh có tính di truyền như ung vú (nữ), đại trực tràng (nam), ung thư dạ dày... cần phải được tầm soát từ rất sớm. Tại nước ngoài, khoảng 15 tuổi, nhóm đối tượng này đã được khuyên đi tầm soát ung thư, Việt Nam hiện đang khuyến cáo 18 tuổi nên tầm soát.

Trường hợp bệnh nhân ung thư đại trực tràng có polyp sẽ chẩn đoán rất dễ dàng bằng nội soi. Với trường hợp ung thư đại trực tràng có yếu tố gia đình không có polyp sẽ rất khó sàng lọc. Lúc này, các chuyên gia sẽ phải dựa vào tiền sử bệnh và sàng lọc đột biến gene.

Có thể bạn quan tâm

ELSA 2026 do Hội Phẫu thuật nội soi và nội soi châu Á (ELSA) phối hợp Hội Ngoại khoa và Phẫu thuật nội soi Việt Nam và Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

ELSA 2026 tại Huế: Mở rộng không gian đổi mới phẫu thuật xâm lấn tối thiểu

Hội nghị khoa học Phẫu thuật nội soi và nội soi châu Á thường niên năm 2026 (ELSA 2026) diễn ra tại Huế, quy tụ hơn 800 đại biểu, chuyên gia, phẫu thuật viên trong nước, quốc tế. Hội nghị cập nhật kỹ thuật, mở ra những hướng tiếp cận mới về robot, trí tuệ nhân tạo và phẫu thuật thông minh, hướng tới nâng cao chất lượng điều trị.

Bệnh nhân phải nằm thở máy vì mắc uốn ván. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Đừng đợi cứng hàm, co cứng mới cảnh giác với uốn ván

Chỉ từ một vết xước sau cú ngã và một vết gai hoa giấy đâm vào chân, hai người bệnh 65 và 71 tuổi đã mắc uốn ván, phải trải qua nhiều ngày điều trị tích cực; một trường hợp cần mở khí quản, thở máy. Các bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với những tổn thương da nhỏ, nhất là khi vết thương có nguy cơ nhiễm bẩn.

Kiểm nghiệm viên Công ty cổ phần Traphaco vận hành hệ thống kiểm tra, giám sát chất lượng thuốc.

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Thị trường dược phẩm Việt Nam đã đạt quy mô khoảng 7 tỷ USD và có mức tăng trưởng khoảng từ 12 đến 15% mỗi năm. Cùng với nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, phân phối và sử dụng thuốc… từ đó giúp giảm thủ tục, tăng minh bạch và khả năng kiểm soát thị trường.

Nhiều nghiên cứu cũng như kỹ thuật mới được cập nhật tại Hội nghị nội soi tiêu hóa can thiệp toàn quốc lần thứ II (Ảnh: Lê Việt)

Nội soi tiêu hóa đang phát triển nhanh, trở thành một lĩnh vực điều trị ít xâm lấn chuyên sâu

Ngày 19/9, tại TP Hồ Chí Minh, Hội Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam (VIGES) tổ chức Hội nghị nội soi tiêu hóa can thiệp toàn quốc lần thứ II – VIGES 2026 với chủ đề: “Chuẩn hóa-Đổi mới-An toàn người bệnh” thu hút sự tham dự của hơn 1.500 đại biểu, trong đó có nhiều chuyên gia đến từ các trung tâm nội soi lớn trong khu vực.

Giáo sư Shinya Tane, chuyên gia phẫu thuật lồng ngực của Bệnh viện Đại học Kobe, trao đổi kinh nghiệm về điều trị ung thư phổi, phẫu thuật hiện đại và ghép phổi. (Ảnh: BVCC)

Bệnh viện Phổi Trung ương thúc đẩy hợp tác chuyên môn với chuyên gia phẫu thuật lồng ngực Nhật Bản

Trong khuôn khổ hợp tác giữa Hội Phổi Việt Nam và Hiệp hội Phẫu thuật lồng ngực Nhật Bản, Bệnh viện Phổi Trung ương đã làm việc với Giáo sư Shinya Tane, chuyên gia phẫu thuật lồng ngực của Bệnh viện Đại học Kobe, trao đổi kinh nghiệm về điều trị ung thư phổi, phẫu thuật hiện đại và ghép phổi.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: MẠNH DƯƠNG)

Xét nghiệm đang tạo ra thay đổi lớn trong phát hiện bệnh, phân tầng nguy cơ và cá thể hóa điều trị

Trong y học hiện đại, xét nghiệm không còn là một bộ phận kỹ thuật đứng sau lâm sàng. Xét nghiệm hiện diện ở hầu hết các điểm quyết định quan trọng: phát hiện nguy cơ, chẩn đoán, phân tầng bệnh, lựa chọn điều trị, theo dõi đáp ứng, tiên lượng, giám sát dịch bệnh và đánh giá kết quả chăm sóc.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quốc Phương, Trưởng khoa Kiểm soát Nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khám cho người bệnh. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Sau mưa ngập, nhiều bệnh có thể phát sinh

Sau ngập úng, nhiều nguy cơ sức khỏe vẫn âm thầm tồn tại từ nguồn nước, bùn đất, thực phẩm và môi trường. Chủ động phòng bệnh ngay khi nước rút giúp hạn chế mắc bệnh và biến chứng.

Hợp tác y tế Việt Nam và Pháp: VNVC phối hợp Sanofi sản xuất ba loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu

Hợp tác y tế Việt Nam và Pháp: VNVC phối hợp Sanofi sản xuất ba loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu

Ngày 11/9, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đã thăm và làm việc tại Nhà máy sản xuất vắc-xin hiện đại hàng đầu thế giới của Tập đoàn dược phẩm Sanofi tại Neuville-sur-Saône (Pháp), đơn vị vừa công bố hợp tác sản xuất 3 loại vắc-xin thế hệ mới quan trọng hàng đầu với Công ty Vắc-xin Việt Nam (VNVC).

Ê-kíp của Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị tiến hành phẫu thuật cấp cứu, điều trị tổn thương nặng bàn tay cháu bé (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Xử trí kịp thời, bảo tồn chức năng bàn tay cho bé trai 34 tháng tuổi sau tai nạn

Ngày 17/9, Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị thông tin, một bé trai 34 tháng tuổi vừa được các bác sĩ Khoa Ngoại tổng hợp phẫu thuật cấp cứu, điều trị tổn thương nặng bàn tay phải sau tai nạn. Nhờ được xử trí kịp thời, bàn tay của trẻ được bảo tồn, khả năng vận động đang từng bước phục hồi.