Cách tiếp cận mới trong ứng phó gánh nặng kép sức khỏe và già hóa dân số nhanh

Trong bối cảnh gánh nặng kép từ bệnh truyền nhiễm, bệnh không lây nhiễm và già hóa dân số nhanh, việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng cần được nhìn nhận theo hướng toàn diện hơn, có việc kết hợp giữa chủ động phòng bệnh, bảo vệ theo vòng đời và tối ưu điều trị cho từng nhóm bệnh nhân.

 Phó giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Thanh Huyền báo cáo về tình trạng già hóa dân số và bệnh lý mạn tính tại Việt Nam. (Ảnh: ANH THƯ)
Phó giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Thanh Huyền báo cáo về tình trạng già hóa dân số và bệnh lý mạn tính tại Việt Nam. (Ảnh: ANH THƯ)

Ứng phó với xu hướng gánh nặng kép và già hóa dân số, các chuyên gia y tế cho rằng tiêm chủng cần được xem là một trong những giải pháp y tế quan trọng nhằm tăng khả năng phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm ở mọi lứa tuổi, giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Tại hội nghị khoa học “Nghiên cứu và ứng dụng trong y học” do Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức, các chuyên gia chỉ rõ, đối với nhóm thanh thiếu niên cần lưu ý đến bệnh não mô cầu xâm lấn. Bệnh do vi khuẩn não mô cầu gây ra với biểu hiện lâm sàng thường gặp là viêm màng não mủ và hoặc nhiễm khuẩn huyết. Vi khuẩn này được chia thành 12 nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó các nhóm A, B, C, X, Y và W là phổ biến và nguy hiểm nhất. Bệnh có thể tiến triển rất nhanh, gây tử vong trong vòng 24 giờ với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50% nếu không được điều trị kịp thời.

Dựa trên số liệu từ phần mềm giám sát bệnh truyền nhiễm cho thấy, tính từ đầu năm đến ngày 30/7/2026, cả nước đã ghi nhận 53 ca nhiễm não mô cầu, trong đó Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận 20 ca (chiếm 37,7% số ca bệnh). Kết quả xét nghiệm mẫu bệnh phẩm tại Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy các ca bệnh não mô cầu tại khu vực phía nam năm 2025 là nhóm B.

Các nghiên cứu cũng chỉ rõ: tất cả nhóm tuổi đều có nguy cơ mắc não mô cầu, riêng thanh thiếu niên có nguy cơ mắc bệnh não mô cầu cao, với tỷ lệ mang trùng lên đến 25%. Do vậy, cần phải phòng ngừa đủ các nhóm huyết thanh A, B, C, W, Y để dự phòng toàn diện… trong đó, não mô cầu nhóm B hiện là tác nhân gây bệnh của hơn 90% các ca bệnh ở Việt Nam.

Đáng chú ý, trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh thì tiếp cận dự phòng trong chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đóng vai trò quan trọng. Theo Phó giáo sư, Tiến sĩ Vũ Thị Thanh Huyền, Trưởng khoa Nội tiết-Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Lão khoa Trung ương, gần 2/3 người trên 60 tuổi có ít nhất một bệnh lý nền mạn tính, trong đó tỷ lệ có nhiều bệnh nền cùng lúc là khá cao. Khi mắc bệnh nền thì nguy cơ cao làm gia tăng các bệnh lý truyền nhiễm, nhiễm trùng như RSV, Zona thần kinh, cúm hay phế cầu.

Già hóa dân số và gánh nặng bệnh mạn tính đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp dự phòng cho người cao tuổi và người có bệnh nền. Trong đó, tiêm chủng chủ động là một phần quan trọng trong chiến lược chăm sóc toàn diện sức khỏe cho người có bệnh mạn tính.

anh-3.jpg
Phó giáo sư, Tiến sĩ Phan Thu Phương. (Ảnh: ANH THƯ)

Bên cạnh phòng ngừa, thì những liệu pháp mới cũng là hướng đi cần được đẩy mạnh. Liệu pháp hít tiếp tục được xem là nền tảng trong điều trị hen và viêm phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nhằm giảm đợt cấp, duy trì kiểm soát bệnh ổn định và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Phó giáo sư, Tiến sĩ Phan Thu Phương, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội Tổng hợp, Trường đại học Y Hà Nội, Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai khẳng định: Đối với bệnh nhân hen nặng chưa đáp ứng với điều trị tiêu chuẩn thì xu hướng điều trị là cá thể hóa bằng liệu pháp sinh học. Thuốc sinh học là phương pháp điều trị trúng đích có thể làm giảm nguy cơ cơn hen cấp, giảm nhu cầu sử dụng corticoid đường uống, cải thiện hoạt động thể chất và xã hội nói chung cũng như tiến tới hen thoái lui.

Có thể bạn quan tâm

Ê-kíp của Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị tiến hành phẫu thuật cấp cứu, điều trị tổn thương nặng bàn tay cháu bé (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Xử trí kịp thời, bảo tồn chức năng bàn tay cho bé trai 34 tháng tuổi sau tai nạn

Ngày 17/9, Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Quảng Trị thông tin, một bé trai 34 tháng tuổi vừa được các bác sĩ Khoa Ngoại tổng hợp phẫu thuật cấp cứu, điều trị tổn thương nặng bàn tay phải sau tai nạn. Nhờ được xử trí kịp thời, bàn tay của trẻ được bảo tồn, khả năng vận động đang từng bước phục hồi. 

Gia đình hạnh phúc đón 2 em bé. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Hai “chiến binh nhỏ” vượt qua hội chứng truyền máu song thai

Phát hiện hội chứng truyền máu song thai ở tuần 19, một thai gần như cạn nước ối và có nguy cơ chậm phát triển, sản phụ 19 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Phụ sản Hà Nội can thiệp bào thai bằng laser. Hai thai nhi tiếp tục đối mặt với biến chứng TAPS và sinh non ở tuần 32, nhưng cuối cùng đều khỏe mạnh được trở về với gia đình.

Khoa cấp cứu của bệnh viện luôn sáng đèn, những nhân viên y tế luôn bảo đảm công tác khám, chữa bệnh. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Những thầy thuốc ở khoa cấp cứu

Có những gian phòng luôn sáng đèn về đêm, những bước chân vội vã, tất bật… Đó là phòng cấp cứu, nơi lằn ranh sinh tử được tính bằng giây. Các thầy thuốc áo trắng miệt mài với sứ mệnh cứu người, bất kể ngày đêm...

Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long ký kết hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Vĩnh Long ký kết hợp tác nâng cao năng lực y tế với Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 15/9, Sở Y tế tỉnh Vĩnh Long đã tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận nguyên tắc hợp tác với Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn đến năm 2030. Đây là sự kiện quan trọng nhằm nâng cao năng lực khám, chữa bệnh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và từng bước hiện đại hóa hệ thống y tế địa phương.

Bác sĩ chuyên khoa I Tôn Nữ Phương Duyên thực hiện phẫu thuật cho người bệnh. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Đừng chủ quan với bướu giáp khi còn trẻ

Ung thư tuyến giáp có thể xuất hiện ở người trẻ và trong một số trường hợp được phát hiện khi chưa có biểu hiện rõ ràng. Vì vậy, khi có bất thường ở vùng cổ hoặc phát hiện nhân tuyến giáp, người bệnh nên thăm khám để được đánh giá đúng tình trạng, thay vì chủ quan vì tuổi còn trẻ hoặc quá lo lắng trước mọi tổn thương.

Cán bộ y tế, giáo viên Trường mầm non Tân Ước (xã Dân Hòa, Thành phố Hà Nội) thực hiện vệ sinh đồ chơi trước khi đón trẻ trên địa bàn bước vào năm học mới 2026-2027. Ảnh: VÂN SƠN

Phòng bệnh tay chân miệng trong trường học

Bệnh tay chân miệng lưu hành quanh năm, nhưng có xu hướng tăng cao vào tháng 9, tháng 10. Đây cũng là thời điểm trẻ bắt đầu bước vào năm học mới, gia tăng tiếp xúc trực tiếp giữa các học sinh, làm tăng nguy cơ lây lan bệnh nếu không thực hiện tốt các biện pháp vệ sinh cũng như chậm phát hiện sớm trẻ mắc bệnh.

Các chuyên gia hàng đầu từ tuyến Trung ương đã trực tiếp phối hợp cùng ê-kíp địa phương thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi kéo dài 2 giờ. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Chuyển giao kỹ thuật Ngoại lồng ngực, thêm cơ hội điều trị bệnh phổi ngay tại tuyến tỉnh

Bệnh viện Phổi Trung ương vừa chuyển giao kỹ thuật Ngoại lồng ngực cho Bệnh viện Phổi Nghệ An theo định hướng phát triển mạng lưới bệnh viện vệ tinh giai đoạn 2026-2030. Ngay tại phòng mổ, các chuyên gia cùng ê-kíp địa phương thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi cắt khâu kén khí cho người bệnh tràn khí màng phổi.