Hơn nửa thế kỷ qua, nơi đây không chỉ là công trình tưởng niệm Bác Hồ kính yêu mà còn là biểu tượng của lòng son sắt, niềm kính yêu vô hạn của nhân dân đối với vị lãnh tụ của dân tộc.
Từ nỗi đau đến nguyện vọng dựng đền thờ
Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tọa lạc tại ấp 3, xã Lương Tâm, thành phố Cần Thơ, trên vùng đất nơi hai tuyến kinh Long Mỹ II và Năm Căn giao nhau. Đây hiện là Di tích lịch sử cấp quốc gia, mỗi năm đón hàng chục nghìn lượt người đến dâng hương, tưởng niệm Bác Hồ.
Với người dân Lương Tâm nói riêng và đồng bào miền nam nói chung, dù chưa một lần được gặp Bác nhưng hình ảnh Người luôn hiện diện trong trái tim như nguồn động viên tinh thần to lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Theo lịch sử Đảng bộ, ngay sau Lễ quốc tang, Đảng bộ xã Lương Tâm quyết định lập bàn thờ Bác tại Văn phòng Đảng ủy xã để nhân dân có nơi tưởng niệm. Đồng chí Lê Văn Thống, lúc ấy là Ủy viên Thư ký của xã, được giao nhiệm vụ phóng ảnh Bác, may băng tang và tổ chức Lễ truy điệu Bác Hồ. Buổi lễ được tổ chức trang trọng với sự tham dự của cán bộ, chiến sĩ và đông đảo nhân dân địa phương. Trong không khí nghẹn ngào, mọi người cùng hứa trước anh linh của Người quyết tâm chiến đấu đến thắng lợi cuối cùng.
Hưởng ứng lời kêu gọi “biến đau thương thành hành động cách mạng”, quân dân Cần Thơ liên tiếp mở nhiều đợt tiến công địch. Riêng tại xã Lương Tâm, nhiều đồn bốt bị đánh thiệt hại nặng, hàng chục tên địch bị tiêu diệt. Tình cảm dành cho Bác đã trở thành động lực tinh thần mạnh mẽ để quân dân nơi đây kiên cường chiến đấu.
Nhắc đến Đền thờ Bác Hồ ở Lương Tâm, nhiều người nhớ ngay đến ông Lê Văn Thống, hay còn gọi thân mật là bác Tư Thống. Hơn 50 năm qua, người cán bộ lão thành cách mạng này vẫn lặng lẽ gắn bó với việc chăm sóc, gìn giữ ngôi đền bằng tất cả lòng thành kính đối với Bác Hồ.
Nay đã ngoài 80 tuổi, nhưng bác Tư Thống vẫn nhớ như in những ngày cuối đời của Bác. Ông kể, năm 1969, giữa điều kiện chiến tranh ác liệt, không có ảnh chân dung lớn của Bác, ông phải dùng kính lúp phóng lại hình Bác từ tờ tiền cũ để làm ảnh thờ. Bức chân dung ấy vốn được ông giữ gìn cho các buổi mít-tinh quan trọng, không ngờ lại trở thành di ảnh dùng trong Lễ truy điệu Bác Hồ.
Trong giai đoạn chiến sự căng thẳng, việc thờ tự Bác có lúc bị gián đoạn vì bom đạn. Tuy nhiên, trong mỗi gia đình ở Lương Tâm, người dân vẫn tự lập bàn thờ Bác tại nhà, đến ngày sinh nhật hay ngày giỗ của Người đều chuẩn bị mâm cơm tưởng niệm. Tình cảm thiêng liêng ấy được gìn giữ âm thầm qua nhiều thế hệ.
Sau ngày đất nước thống nhất, nguyện vọng xây dựng một ngôi đền thờ Bác khang trang trở nên thôi thúc hơn bao giờ hết. Khi có chủ trương phục dựng nơi thờ tự Bác Hồ, bác Tư Thống cùng chính quyền địa phương tất bật vận động hiến đất, quyên góp vật liệu, huy động ngày công xây dựng.
“Ông Năm Nhâm, dù hoàn cảnh khó khăn, vẫn hiến đất để dựng đền. Ông Ba Tiệm đóng góp số tiền lớn thời bấy giờ, còn ông Ba Chiến hỗ trợ toàn bộ gỗ quý để xây dựng. Nhiều người dân trong vùng góp công, góp sức suốt nhiều tháng trời để hoàn thành công trình”, Bác Tư Thống kể lại.
Ngày 19/5/1990, đúng dịp kỷ niệm 100 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đền thờ Bác Hồ tại Lương Tâm chính thức khánh thành trong niềm xúc động của Đảng bộ và nhân dân địa phương. Đây cũng là thời điểm UNESCO tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam.
Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng
Ban đầu, Đền thờ Bác được xây dựng với quy mô nhỏ. Về sau, trước nhu cầu ngày càng lớn của người dân và du khách đến viếng, chính quyền địa phương tiếp tục đầu tư mở rộng, tôn tạo khu di tích theo kiến trúc dân tộc trang nghiêm, gần gũi.
Hiện khu di tích rộng gần 2ha với nhiều hạng mục như nhà tưởng niệm, nhà trưng bày về cuộc đời và sự nghiệp của Bác Hồ, nhà hội phục vụ sinh hoạt truyền thống và các hoạt động văn hóa cộng đồng. Mỗi năm, nơi đây đón từ 35.000 đến 40.000 lượt khách đến dâng hương, tham quan và học tập truyền thống cách mạng.
Không chỉ là nơi tưởng niệm Bác Hồ, đền thờ còn trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa tinh thần của người dân trong vùng. Vào các dịp lễ lớn như 19/5 hay Quốc khánh 2/9, đoàn viên thanh niên, học sinh, cán bộ và nhân dân địa phương đều đến quét dọn, chỉnh trang khuôn viên, tổ chức các hoạt động tri ân và sinh hoạt truyền thống.
Nhiều người dân ở các xã lân cận cũng tự nguyện góp công chăm sóc đền thờ, xem đây là trách nhiệm thiêng liêng đối với Bác Hồ kính yêu. Từ tình cảm ấy, tinh thần học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ngày càng lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.
Theo lãnh đạo địa phương, bác Tư Thống là người có công rất lớn trong việc gìn giữ Đền thờ Bác Hồ suốt nhiều thập niên qua. Không chỉ tham gia từ những ngày đầu dựng bàn thờ Bác giữa thời chiến, ông còn gắn bó với công tác chăm nom, bảo quản và tổ chức các hoạt động tưởng niệm cho đến hôm nay.
Dù tuổi cao, sức khỏe giảm sút, định kỳ phải đi điều trị bệnh, nhưng hằng ngày, bác Tư Thống vẫn đều đặn đến Đền thờ Bác để chăm sóc hương khói và hướng dẫn khách tham quan. Với người dân Lương Tâm, ông là biểu tượng của lòng trung thành, kính yêu Bác Hồ và là tấm gương để thế hệ trẻ noi theo.
Giữa nhịp sống hôm nay, Đền thờ Bác Hồ ở Lương Tâm vẫn hiện diện như một “địa chỉ đỏ” của miền Tây Nam Bộ. Nơi ấy lưu giữ ký ức chiến tranh, lòng yêu nước và niềm tin son sắt của nhân dân đối với Đảng, với Bác Hồ kính yêu. Đồng thời, đây cũng là nơi tiếp thêm động lực để các thế hệ hôm nay và mai sau tiếp tục gìn giữ, phát huy truyền thống cách mạng, xây dựng quê hương Cần Thơ ngày càng giàu đẹp, văn minh.
