Vật liệu xanh cho ngành xây dựng

Nguyên liệu tái chế sản xuất vật liệu xây dựng ở Nhà máy xi-măng Sông Thao (Phú Thọ).
Nguyên liệu tái chế sản xuất vật liệu xây dựng ở Nhà máy xi-măng Sông Thao (Phú Thọ).

Xây dựng là một trong những ngành công nghiệp sản xuất có hệ số phát thải cao. Việt Nam hướng đến xây dựng bền vững bao gồm việc sử dụng các kỹ thuật xây dựng và vật liệu an toàn, thân thiện nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, giảm phát thải. Những vật liệu xanh sẽ song hành trong suốt vòng đời của công trình, từ thiết kế, xây dựng, vận hành, bảo trì đến khi kết thúc hoạt động.

Một trong những yếu tố cốt lõi của xây dựng bền vững chính là sử dụng vật liệu xanh. Vật liệu xanh là vật liệu sử dụng nguyên liệu tái tạo, chất thải; giảm phát thải CO2, tiết kiệm năng lượng, nước, bảo đảm an toàn cho sức khỏe của con người. Đây là những vấn đề mà các quốc gia phát triển đã triển khai từ khá lâu và mang lại hiệu quả rõ rệt.

Nghiên cứu của Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) cho thấy, thế giới hiện có 7 giải pháp cơ bản để thực hiện các công trình xanh trên cơ sở sử dụng vật liệu xanh.

Đó là: Giảm tiêu thụ năng lượng trong các công trình thông qua sử dụng biện pháp cách nhiệt lớp vỏ, lựa chọn kết cấu và sử dụng vật liệu che; sử dụng vật liệu xanh, là những vật liệu được sản xuất theo quy định bắt buộc về tỷ lệ nguyên liệu tái chế; sử dụng vật liệu từ tài nguyên tái tạo, gồm có các vật liệu trong tự nhiên như tre, gỗ, rơm rạ…; sử dụng vật liệu an toàn cho con người, là loại vật liệu chứa lượng thấp hoặc không chứa các chất gây ảnh hưởng đến sức khỏe như chất phóng xạ tự nhiên, các kim loại nặng, độc hại…; sử dụng vật liệu cách âm; sử dụng vật liệu có nguồn gốc sinh học và phân hủy sinh học làm giảm đáng kể chất thải xây dựng và phát thải trong suốt vòng đời công trình; sử dụng công nghệ và vật liệu thông minh, bao gồm kính có thể tự điều chỉnh ánh sáng và nhiệt độ hấp thụ, vật liệu chuyển đổi nhiệt và pin năng lượng mặt trời tích hợp trong vật liệu xây dựng.

Đối với Việt Nam, để thực hiện cam kết Net Zero, Quyết định số 280/QĐ-TTg ngày 13/3/2019 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2019-2030 đã đề ra mục tiêu cụ thể cho từng giai đoạn.

Cụ thể, giai đoạn 2019-2025, các công trình xây dựng phải bảo đảm tuân thủ và thực hiện các yêu cầu của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về các công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả. Bước đầu, đã có 80 công trình xây dựng được chứng nhận công trình xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Giai đoạn 2025-2030, thực hiện việc dán nhãn năng lượng đối với 50% các loại sản phẩm vật liệu xây dựng có yêu cầu về cách nhiệt sử dụng trong công trình xây dựng; có 150 công trình xây dựng được chứng nhận công trình xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả.

Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam thời kỳ 2021-2030, định hướng đến năm 2050, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1266/QĐ-TTg ngày 18/8/2020, đặt mục tiêu phát triển ngành theo hướng hiệu quả, bền vững; sử dụng tiết kiệm tài nguyên, nguyên liệu và năng lượng; hạn chế tác động môi trường; từng bước loại bỏ công nghệ lạc hậu; phát triển các chủng loại sản phẩm có giá trị gia tăng cao, có sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

Đây là nền tảng định hướng dài hạn để ngành vật liệu xây dựng chuyển từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, chất lượng và hiệu quả tài nguyên.

Theo đó, để đạt công trình xanh, các công trình xây dựng phải bảo đảm các yêu cầu: Tối ưu hóa hiệu quả năng lượng trong công trình xây dựng thông qua sử dụng các vật liệu và thiết kế như vật liệu cách nhiệt, cửa sổ và hệ thống bao che công trình; sử dụng các vật liệu tái chế như tro xỉ, chất thải, vật liệu phá dỡ công trình để làm nguyên, nhiên liệu, vật liệu xây dựng giảm khai thác tài nguyên và lượng phế thải; sử dụng vật liệu từ nguồn tài nguyên tái tạo; sử dụng vật liệu thân thiện với sức khỏe con người; sử dụng vật liệu phát thải thấp và tiếp cận phân bổ hạn ngạch phát thải; sử dụng vật liệu cách âm; thiết lập hệ thống kiểm định và chứng nhận vật liệu thân thiện với sức khỏe.

Tuy nhiên, vướng mắc là Việt Nam hiện chưa có các quy chuẩn đối với các loại vật liệu xanh cũng như đối với các chất gây hại cho sức khỏe con người có trong các nguồn vật liệu.

Bên cạnh đó, sức ép từ chi phí đầu tư ban đầu cho đổi mới công nghệ, sức ép cạnh tranh, cơ chế khuyến khích, hỗ trợ cho sản xuất vật liệu xanh chưa đủ mạnh… cũng là những hạn chế cần sớm được khắc phục. Điều cần lúc này là một khung thể chế mới đủ sức dẫn dắt đầu tư, định hướng tiêu dùng và sàng lọc công nghệ.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, hiện Bộ Xây dựng đang tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật liên quan để cụ thể hóa các định hướng của Đảng và Chính phủ. Trong đó, điểm đáng chú ý là định hướng xây dựng khung quản lý, phát triển vật liệu xây dựng theo hướng gắn với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng, giảm phát thải và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Về lâu dài, đây sẽ là nền tảng quan trọng để tạo môi trường pháp lý minh bạch, ổn định hơn cho doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ, phát triển vật liệu mới, vật liệu tái chế, vật liệu xanh và mở rộng thị trường cho các sản phẩm vật liệu xây dựng có chất lượng, có trách nhiệm môi trường cao hơn.

Có thể bạn quan tâm

Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, thông tin về tình hình mưa lớn diện rộng đang diễn ra tại khu vực Trung Bộ.

[Video] Mưa lớn tiếp diễn ở Trung Bộ, có nơi trên 500mm

Theo Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, mưa lớn đang tiếp diễn tại Trung Bộ, trong đó từ thành phố Huế đến thành phố Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi là những khu vực mưa lớn trọng điểm.

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

Xí nghiệp Thi công cơ giới ứng trực trên đường Nguyễn Xiển. (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

“Thoát nước xanh” giúp chống ngập đô thị

Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cần giải quyết từ khâu quy hoạch, quản lý nước đến phát triển các giải pháp thoát nước xanh, qua đó giảm tải cho hệ thống cống ngầm và tăng khả năng chống chịu của đô thị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ khá thuận lợi với trạng thái tạnh ráo, có nắng và nền nhiệt tăng nhẹ. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục có diễn biến đáng chú ý khi mưa rất to tập trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng. Nam Bộ ngày nắng gián đoạn, chiều tối và đêm có mưa dông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

Mưa lớn là diễn biến đáng chú ý nhất tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi có mưa rất to, trong đó trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng có nơi trên 300mm. Mưa lớn tiếp tục kéo dài sang ngày mai, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan, tỉnh Quảng Trị bảo đảm nguồn nước cho sản xuất trong mùa khô. (Ảnh: Bảo Hân)

El Nino gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Theo dự báo, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao xảy ra từ nay đến tháng 12, sau đó khả năng giảm dần và duy trì đến đầu mùa hè năm 2027. Do tác động của El Nino, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn ha cây trồng ở nhiều địa phương.

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.