Văn hóa biển đảo Việt Nam-Giá trị truyền thống và khát vọng phát triển bền vững

Chiều 28/4, tại Hải Phòng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Biên tập Tạp chí Cộng sản phối hợp thành phố Hải Phòng tổ chức hội thảo khoa học cấp quốc gia “Văn hóa biển đảo Việt Nam - Giá trị truyền thống và khát vọng phát triển bền vững” với sự tham dự của đông đảo các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, nhà văn hóa, nhà quản lý đến từ các bộ, ngành, địa phương.
Các đại biểu chủ trì hội thảo “Văn hóa biển đảo Việt Nam - Giá trị truyền thống và khát vọng phát triển bền vững".
Các đại biểu chủ trì hội thảo “Văn hóa biển đảo Việt Nam - Giá trị truyền thống và khát vọng phát triển bền vững".

Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy cho hay, với vị trí đặc thù về địa lý trải dài hơn 3.200km bờ biển và quá trình “cộng sinh” với biển, dân tộc Việt Nam sở hữu hệ thống di sản văn hóa biển, đảo rất đa dạng với nhiều loại hình văn hóa vật thể và phi vật thể.

Trong nhiều năm qua, nước ta đã phát huy tiềm năng, lợi thế của địa lý và giá trị văn hóa biển, đảo trong phát triển, nhất là phát triển du lịch dịch vụ và xây dựng ngành công nghiệp văn hóa.

Bên cạnh các thành tựu đã đạt được, việc bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị văn hóa, biển đảo của đất nước vẫn còn những hạn chế, nhiều tín ngưỡng, lễ hội, giá trị văn hóa truyền thống bị mai một; môi trường sinh kế của cộng đồng bị ảnh hưởng, phá vỡ; việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa biển, đảo chưa được coi trọng đúng mức...

Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy phát biểu tại hội thảo.
Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy phát biểu tại hội thảo.

Hội thảo này cũng kỳ vọng sẽ làm rõ những vấn đề lý luận chung nhằm khơi dậy, phát huy giá trị văn hóa biển, đảo làm nền tảng động lực và nguồn lực quan trọng cho phát triển bền vững, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

Cùng với đó, hội thảo cũng đánh giá tác động của thể chế, chính sách với việc phát huy giá trị văn hóa biển, đảo trong xây dựng các thiết chế văn hóa cho cộng đồng cư dân ven biển.

Đây cũng là cơ sở để khẳng định vai trò quan trọng của văn hóa biển, đảo trong đời sống kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của đất nước nói chung và của các địa phương có biển nói riêng.

Quang cảnh hội thảo.

Quang cảnh hội thảo.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Minh Giang, từ xa xưa, văn hóa biển đảo đã là một hợp phần quan trọng của văn hóa Việt Nam. Văn hóa biển đảo khá phong phú, đa dạng; nếu chúng ta làm chủ và khai thác được những thế mạnh của nó sẽ mang lại hiệu quả to lớn, tích cực…

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Khắc Nam cho biết, với lợi thế tự nhiên có bờ biển dài hơn 125km, mảnh đất Hải Phòng đã sớm hình thành nên những không gian văn hóa đậm chất biển và là một điểm nhấn trong tiến trình phát triển của văn hóa biển, đảo Việt Nam.

Và vị thế địa lý tự nhiên cũng đã tạo cho Hải Phòng giữ vai trò một cảng biển cửa ngõ lớn nhất miền bắc, trở thành đầu mối giao thông quan trọng, là cửa chính ra biển của quốc gia khu vực phía bắc.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Khắc Nam phát biểu tại hội thảo.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Lê Khắc Nam phát biểu tại hội thảo.

Đồng thời, Hải Phòng cũng là mảnh đất có nhiều hoạt động tín ngưỡng, lễ hội phong phú vừa mang đậm nét văn hóa truyền thống của dân tộc, vừa thể hiện nét văn hóa đặc sắc của vùng biển xứ Đông. Trong đó, Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn - một lễ hội đặc sắc mang tính chất toàn quốc mà hiếm vùng biển nào có, luôn hấp dẫn đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Văn hóa biển, đảo Hải Phòng thể hiện rõ nét sự hào hùng, quật khởi trong đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, giải phóng dân tộc, gắn với hình tượng Nữ tướng Lê Chân, Đức vương Ngô Quyền và 3 trận thủy chiến làm nên những trang sử hào hùng trên sông Bạch Đằng...

Cùng với đó, văn hóa biển, đảo Hải Phòng còn thể hiện sự bền bỉ, kiên cường gắn với quá trình mở đất, vươn ra biển chiếm lĩnh làm chủ không gian, chủ quyền biển đảo; tính mở và sự năng động, sáng tạo của 1 thành phố cảng cửa ngõ, thành phố công nghiệp...

Nhưng Hải Phòng cũng chứa đựng trong mình sự hấp dẫn, quyến rũ của văn hóa dân gian đa dạng, phong phú, vừa mang tính tâm linh của đời sống tín ngưỡng, tôn giáo...

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là lễ hội truyền thống độc đáo của cư dân miền biển Hải Phòng luôn hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là lễ hội truyền thống độc đáo của cư dân miền biển Hải Phòng luôn hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Phó Chủ tịch thành phố Lê Khắc Nam khẳng định, văn hóa biển, đảo đã và đang mang lại thế mạnh, tiềm năng to lớn trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Hải Phòng, nhất là hoạt động cảng biển, du lịch, dịch vụ...

Các đại biểu tham dự hội thảo đã tập trung đánh giá vai trò, tầm quan trọng của các giá trị truyền thống lịch sử, bản sắc văn hóa biển, đảo trong khát vọng phát triển đất nước bền vững; nhận diện và phát huy các giá trị văn hóa biển đảo trong tạo nguồn lực quan trọng cho phát triển và bảo vệ đất nước; quảng bá hình ảnh đất nước, con người và truyền thống văn hóa biển của Việt Nam ra thế giới; cơ hội tiếp thu tinh hoa văn hóa biển của nhân loại, hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực, gìn giữ những nét đẹp văn hóa biển, đảo truyền thống…

Đồng thời, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, yếu kém, những mặt chưa làm được trong trong quá trình triển khai chính sách, quản lý, khai thác văn hóa biển, đảo trên thực tiễn; phân tích, làm sáng tỏ kinh nghiệm của các địa phương có biển, đảo trong khơi thông, sử dụng hiệu quả nguồn lực giá trị văn hóa biển, đảo…

Có thể bạn quan tâm

Giới thiệu giá trị văn hóa đặc trưng của cộng đồng các dân tộc tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam. (Ảnh: BTC)

Giới thiệu văn hóa Chăm Islam giữa lòng Thủ đô

Trong tháng 10, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội) tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch với chủ đề “Sắc hương đại ngàn” quảng bá những giá trị văn hóa đặc trưng, tiêu biểu của cộng đồng các dân tộc. Điểm nhấn là giới thiệu không gian văn hóa Chăm Islam tỉnh An Giang. 

Vở diễn mang đến sự gặp gỡ ấn tượng giữa nghệ thuật và công nghệ. (Ảnh: Ban tổ chức)

“Sơn Thần Thủy Quái” - Sự gặp gỡ của nghệ thuật xiếc và công nghệ

Công diễn từ ngày 25/9 tại Hà Nội, vở kịch xiếc “Sơn Thần Thủy Quái” liên tục lấp kín hơn 1.200 chỗ ngồi tại Rạp Xiếc Trung ương. Sức hút ấy không chỉ đến từ những màn trình diễn kỹ thuật xiếc đặc sắc, mà còn ở cách công nghệ được kết hợp với chất liệu văn hóa dân gian để mở rộng ngôn ngữ biểu đạt của sân khấu.

Vương Thị Trang (bên trái) học nghề dệt vải, nhuộm chàm từ mẹ và các chị em trong bản.

Giữ sắc chàm bản địa trên trang phục truyền thống

Bao đời nay, sắc chàm đen huyền trên trang phục truyền thống là một vẻ đẹp riêng của người Nùng An - một nhánh của dân tộc Nùng ở Cao Bằng. Khi nghề dệt vải, nhuộm chàm đứng trước nguy cơ mai một, dự án Nùng Indigo của những người trẻ Cao Bằng đang nỗ lực tạo thêm không gian để gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc.

Đại diện Ban tổ chức, Ban Giám khảo chụp ảnh kỷ niệm cùng các thí sinh tham gia cuộc thi. (Ảnh: Khánh Lan)

Hơn 700 thiếu nhi Việt Nam và quốc tế tham gia Cuộc thi vẽ tranh “Em yêu Hà Nội - Thành phố vì hòa bình”

Cuộc thi vẽ tranh quốc tế góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, Thành phố sáng tạo, “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, đồng thời giáo dục thiếu nhi về tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu hòa bình và tinh thần đoàn kết, hữu nghị giữa thiếu nhi Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Pô Klong Garai (phường Đô Vinh) - nơi diễn ra nghi thức chính của Lễ hội Katê hằng năm. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Sẵn sàng vui đón Lễ hội Katê 2026

Những ngày đầu tháng 10, không khí đón Lễ hội Katê đã rộn ràng khắp các làng Chăm ở phía nam tỉnh Khánh Hòa. Từ những con đường làng rực rỡ sắc màu đến các đền, tháp cổ kính, mọi công việc chuẩn bị đang khẩn trương hoàn tất. 

Kể chuyện phố phường và con người Hà Nội qua triển lãm “Mơ về nơi bắt đầu”

Kể chuyện phố phường và con người Hà Nội qua triển lãm “Mơ về nơi bắt đầu”

Ba họa sĩ, ba phong cách nghệ thuật, nhưng có một điểm chung là tình yêu và những miền ký ức gắn với Hà Nội. Triển lãm chung mang tên “Mơ về nơi bắt đầu” tại Trung tâm Nghệ thuật Area 75 – Art & Auction là nơi các họa sĩ Bùi Tuấn Thanh, Đỗ Doãn Châu và Doãn Hoàng Lâm kể chuyện về con người và thành phố qua hội họa.

Hàng chục nghìn người dân Lai Châu tham dự đêm nhạc Viettel Y-Fest vào tối 3/10 tại Quảng trường nhân dân tỉnh Lai Châu.

Một đêm nhạc, nhiều điểm chạm ở Lai Châu

Chương trình Viettel Y-Fest 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Lai Châu không chỉ mang đến một đêm nhạc sôi động, mà còn mở ra không gian kết nối văn hóa, cảnh quan, ẩm thực và sản phẩm địa phương, góp phần lan tỏa hình ảnh Lai Châu đến với nhiều du khách.

Nghệ sĩ Nhân dân Đồng Văn Minh biểu diễn đàn tre lắc tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Không gian âm nhạc dân tộc

Theo đề án được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt thì đến năm 2031 Dàn nhạc Dân tộc quốc gia Việt Nam được định hướng trở thành một “không gian nghệ thuật âm nhạc truyền thống Việt Nam”, phục vụ các hoạt động văn hóa trong nước và quốc tế.

Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai, diễn ra từ ngày 1-4/10 với chủ đề “Hội tụ di sản-Kiến tạo tương lai”. (Ảnh: MINH DUY)

[Ảnh] Gặp gỡ văn hóa, giao lưu nhân dân và kết nối quốc tế tại "Sắc màu năm châu"

Chiều 3/10, phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm trở thành không gian giao lưu văn hóa sôi động khi hàng nghìn nghệ sĩ, nghệ nhân và người dân cùng tham gia Lễ hội đường phố “Sắc màu năm châu”. Những trang phục truyền thống, tiết mục nghệ thuật và vũ điệu sôi nổi đến từ nhiều quốc gia đã tạo nên một bức tranh văn hóa đa dạng giữa lòng Thủ đô.

Một buổi dạy đàn Chapi của nghệ nhân xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa cho học sinh Trường Phổ thông Dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Hà. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa: Học sinh Raglai nối dài tiếng đàn Chapi giữa núi rừng

Từ năm học 2026-2027, đàn Chapi được đưa vào giảng dạy tại Trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Phước Hà, xã Phước Hà, tỉnh Khánh Hòa. Qua từng nhịp đàn còn vụng về của học trò, âm thanh mộc mạc của núi rừng đang được đánh thức, góp phần gìn giữ và trao truyền di sản văn hóa của đồng bào Raglai cho thế hệ mai sau.

Tổ đình Thiền Tôn đang lưu giữ nhiều di sản tư liệu Hán Nôm cổ. (Ảnh: PHÙNG QUỐC ANH)

Đánh thức tư liệu cổ từ di sản Phật giáo Huế

Giữa sương sớm núi Thiên Thai, tiếng chuông Tổ đình Thiền Tôn ngân lên từ không gian đã hơn ba thế kỷ. Trong ngôi cổ tự gắn với dòng thiền Liễu Quán, những mộc bản, kinh sách và tư liệu Hán Nôm vẫn âm thầm lưu giữ dấu tích Phật giáo Huế, vừa chứa đựng những lớp ký ức về lịch sử, văn hóa và văn hiến vùng đất Cố đô.

Đội biểu diễn Taekwondo quốc gia trực thuộc Hiệp hội Taekwondo Hàn Quốc. (Ảnh: Ban tổ chức cung cấp)

Ngày văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tại Phú Quốc năm 2026

Hướng tới kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Hàn Quốc (1992-2027) và Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, Đại sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam và Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đồng chủ trì tổ chức chương trình “Ngày văn hóa Việt Nam-Hàn Quốc tại Phú Quốc năm 2026” từ ngày 3-4/10.

Các đại biểu và diễn giả tại Hội thảo. (Ảnh: Ban tổ chức)

Đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành tài sản sở hữu trí tuệ

Hội thảo “Culture Tech 2026: From Culture to IP” trong khuôn khổ iTECH EXPO 2026 đã đặt ra những gợi mở về việc đưa di sản, tài nguyên văn hóa trở thành những tài sản sở hữu trí tuệ mang giá trị kinh tế cao, theo định hướng của Nghị quyết 80-NQ/TW, chuyển văn hóa thành nguồn lực, đóng góp vào phát triển kinh tế.