Vai trò của chương trình hành động trong hoạt động của đại biểu dân cử

Chương trình hành động của ứng cử viên đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân phải trở thành “kim chỉ nam” của đại biểu dân cử tại nghị trường. Mỗi cam kết được thực hiện bằng trách nhiệm, bản lĩnh và những quyết sách trí tuệ sẽ bồi đắp niềm tin của cử tri, góp phần xây dựng các cơ quan dân cử ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả.

Quang cảnh tọa đàm.
Quang cảnh tọa đàm.

Ngày 10/3, tại Hà Nội, Báo Đại biểu nhân dân tổ chức tọa đàm với chủ đề “Từ ‘lời cam kết’ đến nghị trường”.

Với sự tham gia của các khách mời nguyên là đại biểu Quốc hội các khóa, chuyên gia, tọa đàm là diễn đàn chuyên sâu nhằm nhận diện giá trị chính trị, pháp lý của chương trình hành động và phân tích trách nhiệm thực thi lời hứa của người đại biểu dân cử trước cử tri và nhân dân trong kỷ nguyên phát triển mới.

Phát biểu khai mạc chương trình, Phó Tổng Biên tập báo Đại biểu nhân dân Lê Thanh Kim cho biết, trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, mỗi kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp là một đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, nơi quyền làm chủ của nhân dân được thực hiện một cách trực tiếp và mạnh mẽ nhất. Tại thời khắc lịch sử ấy, mỗi lá phiếu không chỉ là sự lựa chọn một cá nhân cụ thể, mà chính là sự ủy thác quyền lực, là sự gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào tương lai phát triển của đất nước.

toa-dam-chuong-trinh-hanh-dong-cua-ung-vien-dai-bieu-quoc-hoi-1.jpg
Các đại biểu dự tọa đàm.

Tiến sĩ Lê Thanh Kim nhấn mạnh, hành trình để một ứng cử viên trở thành người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân phải đi qua những nhịp cầu của sự thấu hiểu và niềm tin. Trong đó, chương trình hành động chính là "văn kiện" quan trọng nhất để người ứng cử giới thiệu tầm nhìn và đưa ra những lời hứa danh dự trước cử tri và nhân dân.

Tuy nhiên, thực tiễn hoạt động nghị trường đã đặt ra những suy ngẫm sâu sắc. Một chương trình hành động dù được soạn thảo công phu đến đâu, vẫn sẽ chỉ là văn bản nằm trên giấy nếu thiếu đi cái "tâm" và cái "tầm" của người đại biểu thực thụ. Cử tri ngày nay, với trình độ dân trí ngày càng cao và sự hỗ trợ của công nghệ số, không chỉ lắng nghe bằng tai mà còn quan sát bằng sự tinh tường của người làm chủ. Họ không cần những bản "văn mẫu" hào nhoáng mà cần những giải pháp thiết thực, những hành động cụ thể để giải quyết tận gốc những nút thắt của đời sống dân sinh.

Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung trao đổi, phân tích sâu ba nhóm vấn đề lớn mang tính thời sự.

Thứ nhất, làm rõ giá trị chính trị, pháp lý của chương trình hành động trong mối quan hệ “ủy thác” giữa cử tri và ứng cử viên đại biểu dân cử. Nhiều ý kiến thống nhất rằng, chương trình hành động không chỉ là nội dung trọng tâm của hoạt động vận động bầu cử, mà còn là cơ sở quan trọng để cử tri đánh giá năng lực, bản lĩnh và trí tuệ của người đại diện cho mình. Đây là “bản cam kết” giữa ứng cử viên với cử tri; là cơ sở để cử tri “gửi trọn niềm tin vào lá phiếu” và đồng hành, giám sát người đại diện của mình trong suốt nhiệm kỳ hoạt động .

Thứ hai, phân tích sâu về yêu cầu nâng cao chất lượng, tính thực tiễn và khả thi của chương trình hành động của các ứng cử viên. Trong bối cảnh kỷ nguyên số với thông tin đa chiều, chương trình hành động của họ cần được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu nghiêm túc thực tiễn, phản ánh đúng hơi thở cuộc sống và đề xuất các giải pháp cụ thể trong nhiệm kỳ 5 năm. Những cam kết đưa ra cần gắn liền với chức năng, nhiệm vụ của cơ quan dân cử, tránh tình trạng đặt ra quá nhiều mục tiêu chung chung, hoặc vượt quá thẩm quyền thực hiện.

Thứ ba, thảo luận kỹ về cơ chế giám sát việc thực hiện cam kết của đại biểu sau khi trúng cử. Các ý kiến tại tọa đàm cho rằng, trong kỷ nguyên phát triển mới, việc tăng cường minh bạch thông tin và mở rộng các kênh tương tác trực tiếp sẽ giúp cử tri theo dõi sát sao hơn "lộ trình" thực hiện lời hứa của người đại diện, từ đó củng cố vững chắc “khế ước niềm tin” giữa nghị trường và đời sống. Các đại biểu nhấn mạnh đến vai trò và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan dân cử, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cử tri trong việc giám sát và đánh giá quá trình thực hiện cam kết của đại biểu dân cử trong suốt nhiệm kỳ hoạt động.

Thông qua diễn đàn này, các đại biểu và chuyên gia một lần nữa khẳng định, chương trình hành động của ứng cử viên phải trở thành “kim chỉ nam” của người đại biểu dân cử tại nghị trường. Khi mỗi lời cam kết được thực hiện bằng trách nhiệm, bản lĩnh và những quyết sách trí tuệ, niềm tin của cử tri sẽ được bồi đắp, góp phần xây dựng các cơ quan dân cử ngày càng chuyên nghiệp, hiệu lực và hiệu quả, đáp ứng kỳ vọng về sự phát triển hùng cường của đất nước trong giai đoạn mới.

Trước đó, ngày 14/2/2026, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG công bố danh sách 864 người chính thức ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI ở 182 đơn vị bầu cử. Trong đó, số người ứng cử do Trung ương giới thiệu là 217 người; địa phương có 647 người, đạt tỷ lệ 1,73 người ứng cử trên 1 đại biểu được bầu (trong đó, có 4 người tự ứng cử, tỷ lệ 0,46%); bảo đảm số dư theo quy định, đúng định hướng về cơ cấu, thành phần.

Thông tin từ Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 ngày 26/2 cho biết, cả nước có tổng số 73.457.255 cử tri đi bầu cử tại 72.195 khu vực bỏ phiếu. Danh sách cử tri được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, nhà sinh hoạt khu dân cư, khu phố, ấp, thôn và các địa điểm công cộng của khu vực bỏ phiếu theo đúng thời hạn luật định.

Theo đề nghị của Ủy ban Bầu cử 11 tỉnh, thành phố, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã có văn bản cho phép 218 khu vực bỏ phiếu trên địa bàn các tỉnh, thành phố tiến hành bỏ phiếu sớm.

Có thể bạn quan tâm

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên trao đổi với các phóng viên tại họp báo. (Ảnh: DUY LINH)

Công tác nhân sự của Kỳ họp được tiến hành nghiêm túc, chặt chẽ và bài bản

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên, công tác nhân sự của Kỳ họp thứ nhất đã được tiến hành một cách rất nghiêm túc, chặt chẽ và bài bản, đúng theo quy trình, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, bảo đảm tính dân chủ, công khai, minh bạch và đạt được sự đồng thuận rất cao trong Quốc hội.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030. (Ảnh: DUY LINH)

Xây dựng nền tài chính quốc gia hiệu quả, minh bạch, bền vững

Nghị quyết đề ra mục tiêu tổng quát là xây dựng nền tài chính quốc gia hiệu quả, minh bạch, bền vững; thực hiện chính sách tài khóa chủ động, hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; huy động tối đa và sử dụng có hiệu quả nguồn lực trong và ngoài nước để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững.

(Ảnh: DUY LINH)

Dấu ấn kỳ họp đầu tiên Quốc hội khóa XVI: Nghị trường sôi động, quyết sách sát thực tiễn

Từ hoàn thiện nhân sự với đồng thuận gần như tuyệt đối đến thông qua hàng loạt luật, nghị quyết quan trọng, kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI cho thấy rõ tinh thần hành động, kiến tạo. Các quyết sách không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn, giải phóng nguồn lực mà còn đặt nền móng cho tăng trưởng và phát triển dài hạn của nền kinh tế.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: DUY LINH)

Triển khai quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng "2 con số"

Quốc hội yêu cầu Chính phủ tiếp tục chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan hữu quan theo dõi sát diễn biến, dự báo tình hình, có đối sách ứng phó kịp thời, hiệu quả, tập trung triển khai quyết liệt, đúng tiến độ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026 để thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng "2 con số".

Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài trình bày Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân gửi đến Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. (Ảnh: DUY LINH)

Nhân dân ủng hộ việc tháo gỡ khó khăn, đưa vào sử dụng nhiều công trình, dự án tồn đọng

Cử tri và nhân dân bày tỏ niềm tin khi công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được thực hiện mạnh mẽ, quyết liệt; nhiều vụ án, vụ việc nghiêm trọng được xử lý nghiêm minh; ủng hộ việc tháo gỡ khó khăn, đưa vào sử dụng nhiều công trình, dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài. (Ảnh: DUY LINH)

Bộ Ngoại giao chủ trì xây dựng Đề án về tổ chức bộ máy, chỉ tiêu biên chế của cơ quan đại diện

Về tổ chức bộ máy và biên chế của cơ quan đại diện, Luật quy định, căn cứ tổng biên chế được cấp có thẩm quyền giao cho các cơ quan đại diện, Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp Bộ Nội vụ, các cơ quan hữu quan xây dựng đề án tổng thể về tổ chức bộ máy và chỉ tiêu biên chế của cơ quan đại diện.

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn Đồng Nai) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Tạo đòn bẩy để Đồng Nai thành cực tăng trưởng mới của đất nước

Các đại biểu Quốc hội đánh giá đây là quyết sách mang tính lịch sử, mở ra động lực tăng trưởng mới và thúc đẩy liên kết vùng cho Đồng Nai. Để hiện thực hóa, cần sớm ban hành cơ chế đặc thù; đồng thời, triển khai kế hoạch hành động dựa trên bốn trụ cột: Quy hoạch, thích ứng biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và an sinh bền vững.

Đại biểu Nguyễn Duy Minh (Đoàn TP Đà Nẵng) tham gia ý kiến thảo luận ở hội trường chiều 21/4. (Ảnh: DUY LINH)

Kiên quyết loại bỏ khỏi danh mục các dự án chưa thực sự cần thiết hoặc chưa đủ điều kiện

Để nâng cao hiệu quả đầu tư công, đại biểu Quốc hội đề nghị rà soát, kiên quyết đưa ra khỏi danh mục đối với các dự án mang tính chất "giữ chỗ", kéo dài nhiều năm nhưng chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng, các dự án chưa thực sự cần thiết hoặc chưa đủ điều kiện, tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm.

Quốc hội thảo luận tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Tăng trưởng hai con số phải đến từ thực chất

Theo các đại biểu Quốc hội, mục tiêu tăng trưởng hai con số phải dựa trên nền tảng thực chất. Do đó, cần đột phá mạnh mẽ hơn về thể chế, đặc biệt là phân cấp, phân quyền hiệu quả cho địa phương; đồng thời giải phóng các nguồn lực, nhất là đất đai và đầu tư tư nhân, tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn...

Đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn Bắc Ninh) phát biểu tại hội trường, (Ảnh: DUY LINH)

Đại biểu Quốc hội cảnh báo lãng phí từ các dự án kém hiệu quả

Chỉ ra nghịch lý trong nhiều trường hợp, càng tăng đầu tư thì nguy cơ lãng phí càng lớn, đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn Bắc Ninh) lưu ý, nếu tiết kiệm chi thường xuyên nhưng lại dồn nguồn lực vào các dự án kém hiệu quả, chậm triển khai, hoặc không phát huy được công năng sau đầu tư, thì đó là sự lãng phí lớn hơn.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng) phát biểu trong phiên thảo luận ở hội trường về tình hình kinh tế-xã hội chiều 20/4. (Ảnh: DUY LINH)

Cần giải pháp "hạ nhiệt" mặt bằng giá bất động sản đang "leo thang" bất hợp lý

Nêu ý kiến thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội, đại biểu Quốc hội đề nghị Chính phủ làm rõ hơn giải pháp "hạ nhiệt" mặt bằng giá bất động sản đang leo thang bất hợp lý, nhất là cách thức xử lý hài hòa giữa mục tiêu ổn định thị trường với thực tế nhiều địa phương còn có xu hướng trông vào nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết. (Ảnh: DUY LINH)

Đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ, 10 địa phương

Việc ban hành Nghị quyết nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thí điểm chế định luật sư công, từng bước hình thành đội ngũ luật sư chuyên nghiệp trong khu vực nhà nước, góp phần tăng cường bảo vệ lợi ích của Nhà nước, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới.