Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn vừa thay mặt Quốc hội ký ban hành Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam. Với nhiều chính sách đặc thù, vượt trội về nguồn lực tài chính, đãi ngộ tài năng và thúc đẩy công nghiệp sáng tạo, Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo ra "cú hích" mạnh mẽ cho sự phát triển của nền văn hóa nước nhà trong giai đoạn mới.
Lấy ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam
Một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị quyết 28 là việc xác lập Ngày Văn hóa Việt Nam. Theo đó, Quốc hội quyết nghị chọn ngày 24/11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam. Người lao động trên cả nước được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương vào ngày này. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ quyết định việc miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập trong ngày này. Khuyến khích toàn dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, tham gia tích cực vào các hoạt động văn hóa trong các dịp lễ lớn của đất nước.
Bảo đảm ít nhất 2% ngân sách cho văn hóa
Nghị quyết khẳng định vai trò trung tâm của văn hóa trong phát triển bền vững, không chỉ là nền tảng tinh thần mà còn là động lực kinh tế-xã hội. Theo đó, Nhà nước bảo đảm chi hằng năm cho văn hóa tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước. Con số này sẽ tăng dần theo yêu cầu phát triển để thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ.
Bên cạnh nguồn vốn ngân sách, Nghị quyết cũng mở rộng cửa cho việc huy động các nguồn lực xã hội để cùng chung tay phát triển văn hóa.
Nhiều ưu đãi thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp sáng tạo
Để hiện thực hóa mục tiêu đưa văn hóa trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn, Nghị quyết 28 quy định về việc hình thành các mô hình cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa và tổ hợp sáng tạo văn hóa.
Các tổ chức, cá nhân đầu tư vào các khu vực này sẽ được hưởng nhiều ưu đãi vượt trội như: được hưởng các chính sách hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh theo cơ chế đặc biệt dành cho kinh tế tư nhân; miễn thuế 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với các thu nhập từ hoạt động văn hóa; miễn thuế 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương của chuyên gia, nhà khoa học làm việc trong lĩnh vực văn hóa của doanh nghiệp; áp dụng mức thuế suất ưu đãi 5% cho các hoạt động điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, triển lãm và thể thao chuyên nghiệp.
Đặc biệt, Nhà nước sẽ thực hiện chính sách hoàn thuế cho các tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện quay phim có bối cảnh tại Việt Nam nhằm góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, du lịch.
Bảo tồn di sản và thu hồi cổ vật từ nước ngoài
Nghị quyết dành một phần quan trọng cho công tác bảo tồn di sản. Điểm mới đáng chú ý là cơ chế hỗ trợ "hồi hương" các bảo vật quốc gia. Các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, cổ vật quý hiếm của Việt Nam đang ở nước ngoài khi được mua, đấu giá đưa về nước không vì mục đích lợi nhuận sẽ được miễn 100% thuế nhập khẩu, phí hải quan và không phải chịu thuế VAT.
Ngoài ra, Chính phủ sẽ thí điểm mô hình đô thị di sản với các cơ chế ưu đãi đặc thù về đất đai, phí, lệ phí đến hết năm 2035.
Nhằm phát triển nhân lực chất lượng cao, Nghị quyết cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, thể thao được tuyển dụng không qua thi tuyển đối với các học viên, nghệ sĩ, vận động viên có thành tích đặc biệt xuất sắc hoặc đạt giải thưởng quốc tế.
Về chế độ phụ cấp nghề nghiệp: mức phụ cấp ưu đãi nghề từ 40% đến 60% dành cho người làm nghệ thuật truyền thống, xiếc và người làm việc tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; chế độ bồi dưỡng luyện tập từ 5% đến 15% và bồi dưỡng biểu diễn từ 15% đến 30% mức lương cơ sở cho mỗi buổi; hỗ trợ kinh phí đào tạo lại cho nghệ sĩ xiếc, múa khi hết tuổi nghề để chuyển đổi vị trí việc làm.
Thí điểm Quỹ văn hóa, nghệ thuật và đẩy mạnh chuyển đổi số
Quốc hội đồng ý thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật ở trung ương và một số địa phương theo mô hình đầu tư mạo hiểm, hoạt động theo nguyên tắc thị trường. Quỹ sẽ tài trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các dự án văn hóa có tiềm năng thị trường lớn.
Trong lĩnh vực hạ tầng, Nhà nước ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về văn hóa và thí điểm các mô hình mới như bảo tàng mở, nhà hát di động, thư viện số.
Nghị quyết số 28/2026/QH16 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước và đôn đốc thực hiện Nghị quyết này.
