Ưu tiên mọi nguồn lực phục vụ dự án trọng điểm quốc gia

Vì vậy, bên cạnh việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động tạo sự đồng thuận trong nhân dân, chính quyền địa phương cần tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện có hiệu quả biện pháp gỡ vướng, phục vụ kịp thời dự án trọng điểm quốc gia đi qua địa bàn.

Phục vụ công trình trọng điểm Quốc gia

Mỏ cát tại thôn Mỹ Yên, xã Cẩm Mỹ được hình thành trong quá trình bồi lắng trên sông Ngàn Mọ (Cẩm Xuyên). Trong suốt nhiều năm qua, sau khi thực hiện công tác thăm dò khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, năm 2014, tỉnh Hà Tĩnh đã đưa khu vực bãi bồi trên sông Ngàn Mọ đoạn đi qua thôn Mỹ Yên vào quy hoạch làm mỏ vật liệu xây dựng. Đến năm 2022, quyết định quy hoạch này đã được tích hợp vào Quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1363/QĐ-TTg ngày 08/11/2022 về phê duyệt quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Thực hiện các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ về chủ trương đầu tư Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc bắc-nam phía đông giai đoạn 2021-2025, cũng như hướng dẫn của Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc bắc-nam phía đông giai đoạn 2021-2025 theo cơ chế đặc thù, mỏ cát thôn Mỹ Yên cũng được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt bổ sung khu vực khai thác vật liệu xây dựng thông thường vào khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản trên địa bàn Hà Tĩnh để phục vụ xây dựng đường cao tốc bắc-nam đoạn qua Hà Tĩnh.

Mỏ cát thôn Mỹ Yên được khai thác nhằm phục vụ dự án trọng điểm Quốc gia thuộc công trình cao tốc bắc-nam, không sử dụng cho mục đích khác.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Cẩm Xuyên Lê Ngọc Hà

Theo đó, tổng diện tích khu đất khai thác mỏ cát tại thôn Mỹ Yên có diện tích gần 3,479ha, có 86 hộ bị ảnh hưởng trực tiếp đất sản xuất, với diện tích 16.900m2 (gần 1,7ha), hơn 1,7ha còn lại là đất do Ủy ban nhân dân xã quản lý, đất sông ngòi, hoang hóa, bãi bồi. Độ sâu khai thác ngang với mặt đáy sông hiện trạng (cosd-0,1m). Tổng khối lượng khai thác 89.196m3.

Khu vực khai thác mỏ cát thôn Mỹ Yên từ vạch kẻ đỏ đến bờ sông Ngàn Mọ, góp phần “nắn” dòng chảy sông Ngàn Mọ, từ đó nâng cao khả năng thoát lũ cho hồ Kẻ Gỗ.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Cẩm Xuyên Lê Ngọc Hà, mỏ cát thôn Mỹ Yên được khai thác nhằm phục vụ dự án trọng điểm quốc gia thuộc công trình cao tốc bắc-nam, không sử dụng cho mục đích khác.

Nhà nước xác nhận tài sản (mỏ vật liệu), thuê đơn vị thi công đã trúng thầu công trình đường cao tốc bắc-nam thực hiện việc khai thác, lấy vật liệu (cát) đưa vào công trình, tài sản của nhà nước (đường cao tốc bắc-nam). Nhà nước chỉ trả tiền khai thác, vận chuyển cho đơn vị khai thác. Phương pháp: sử dụng máy múc và xe vận chuyển để tổ chức khai thác (không sử dụng phương pháp hút cát).

“Quá trình khai thác, các phương tiện tham gia vận chuyển, lộ trình vận chuyển sẽ được giám sát kỹ lưỡng bằng các phương tiện giám sát hành trình cũng như sự quản lý, giám sát chặt chẽ của chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư. Kết quả giám sát sẽ được chúng tôi công bố minh bạch, cập nhật thường xuyên để người dân cùng biết”, ông Lê Ngọc Hà cho biết thêm.

Bảo đảm đời sống của người dân

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về những băn khoăn, lo lắng của người dân xung quanh việc khai thác mỏ cát ở thôn Mỹ Yên, đồng chí Lê Quang Nghĩa, Bí thư Đảng ủy xã Cẩm Mỹ cho biết, sau khi chủ trương khai thác mỏ cát để phục vụ thi công dự án đường cao tốc bắc-nam được ban hành, một số hộ dân trên địa bàn lo lắng quá trình khai thác bãi bồi này sẽ gây ra hiện tượng sạt lở đất canh tác, ảnh hưởng đến các công trình hạ tầng, nguồn nước sinh hoạt của người dân…

Người dân xã Cẩm Mỹ trình bày những băn khoăn, lo lắng liên quan đến việc khai thác mỏ cát tại thôn Mỹ Yên tại hội nghị đối thoại với lãnh đạo huyện Cẩm Xuyên.

“Trước những lo lắng, trăn trở của người dân, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Giao thông vận tải và các đơn vị liên quan đã tiến hành thẩm định, đánh giá kỹ lưỡng những tác động của việc khai thác mỏ cát ở thôn Mỹ Yên đến đời sống dân sinh và trả lời kịp thời, thấu đáo trước những lo lắng của người dân”, Bí thư Đảng ủy xã Cẩm Mỹ nhấn mạnh.

Theo kết quả thẩm định, đánh giá của các sở, ngành liên quan, vị trí khai thác mỏ cát lộ thiên tại bãi bồi trên sông Ngàn Mọ đoạn qua thôn Mỹ Yên nằm xa chân đường Quốc lộ 8C và sẽ không ảnh hưởng đến tuyến đường này. Quá trình khảo sát, cơ quan chuyên môn đã thẩm định, thống nhất các biện pháp cụ thể để chống sạt lở như khai thác theo phương án giật cấp mái ta-luy, đóng dày hệ thống cọc tre sâu 5-6m, dọc tuyến khai thác, những điểm xung yếu thì sử dụng rọ đá, cọc bê-tông để gia cố.

Đồng thời, khẳng định nếu quá trình khai thác có dấu hiệu sạt lở, không an toàn thì bắt buộc phải dừng thi công, đến khi có biện pháp bảo đảm, được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thì mới được tiếp tục.

Đối với việc cho rằng quá trình khai thác sẽ tạo vực sâu, mất nước sinh hoạt của người dân: Cho phép lấy độ sâu ngang với đáy sông hiện trạng, vì vậy, sẽ chỉ mở rộng dòng sông, không tạo thành vực sâu. Mức độ khai thác ngang đáy sông hiện trạng nên không ảnh hưởng đến mạch nước ngầm sinh hoạt dân cư (bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt dự án nước sạch giai đoạn 2 của xã Cẩm Mỹ, với tổng mức đầu tư 11 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương và tỉnh hỗ trợ hơn 8,275 tỷ đồng, sẽ triển khai trong năm 2023. Vì vậy sẽ bảo đảm nước sạch sinh hoạt bền vững cho nhân dân phía nam xã Cẩm Mỹ nói chung, nhân dân thôn Mỹ Yên nói riêng).

Kiên quyết gỡ vướng

Theo tìm hiểu của chúng tôi, bên cạnh những băn khoăn, lo lắng chính đáng của người dân, một số hộ dân chưa đồng tình với chủ trương khai thác mỏ cát tại thôn Mỹ Yên vì họ cho rằng, năm 2015, một doanh nghiệp trên địa bàn đã được chính quyền cấp phép khai thác thương mại nhưng trước phản đối của người dân nên chính quyền buộc phải dừng hoạt động khai thác cát tại đây.

Lý giải về vấn đề này, đại diện lãnh đạo huyện Cẩm Xuyên cho rằng, khác với hoạt động khai thác thương mại trước đây, chủ trương khai thác mỏ cát ở thôn Mỹ Yên được đưa ra dựa trên kết quả thẩm định, đánh giá kỹ lưỡng của các ngành chức năng và thực hiện tuần tự các bước theo quy định của pháp luật.

Hơn nữa, mục đích khai thác mỏ cát ở Mỹ Yên chỉ duy nhất phục vụ đường cao tốc bắc-nam là công trình trọng điểm quốc gia, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, phục vụ đời sống của nhân dân. Đối với việc khai thác mỏ cát ở thôn Mỹ Yên, các đơn vị tham gia chỉ nhận được chi phí khai thác và vận chuyển theo khối lượng được tính toán cụ thể.

Khu vực bãi bồi lộ thiên ở khu vực sông Ngàn Mọ (Cẩm Mỹ) được khai thác ngang với mặt đáy sông hiện trạng.

Cũng theo chia sẻ của các cơ quan chức năng, dựa trên kết quả điều tra, khảo sát của các đơn vị tư vấn, ban quản lý các dự án thành phần đường cao tốc bắc-nam đoạn qua Hà Tĩnh đã đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh chấp thuận khai thác 3 mỏ cát lòng sông, trong đó có mỏ cát tại thôn Mỹ Yên.

Đây là khu vực cát có trữ lượng, chất lượng phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của các hạng mục thi công đường cao tốc bắc-nam và bảo đảm khoảng cách vận chuyển, tiết giảm chi phí đầu tư cho dự án. Vì vậy, việc một số hộ dân cố tình trì hoãn khai thác cát ở thôn Mỹ Yên (Cẩm Mỹ) sẽ làm chậm tiến độ thực hiện dự án đường cao tốc bắc-nam, gây thất thoát nguồn lực, ảnh hưởng xấu đến hiệu quả triển khai dự án.

Theo chia sẻ của đại diện lãnh đạo Công an huyện Cẩm Xuyên, thời gian qua, bên cạnh việc huy động lực lượng cùng với chính quyền địa phương tổ chức vận động, giải thích, kịp thời giải quyết các kiến nghị của người dân liên quan đến việc khai thác cát ở Mỹ Yên, công an huyện kiên quyết xử lý những cá nhân cố tình chống đối, lợi dụng việc triển khai dự án để xúi giục, lôi kéo, gây mất ổn định tình hình trên địa bàn.

Ngoài việc xử phạt 1 trường hợp sử dụng tài khoản facebook cá nhân đang sinh sống ở Bình Dương đăng tin sai sự thật về mỏ cát ở Cẩm Mỹ, cơ quan công an đang phối hợp với các đơn vị liên quan củng cố tài liệu, sẽ xử lý nghiêm các đối tượng có hành vi quá khích, kích động gây rối trật tự trên địa bàn.

Cũng theo chia sẻ của các đồng chí đại diện lãnh đạo huyện Cẩm Xuyên, thời gian tới, cùng với việc kiên trì, kiên quyết tuyên truyền, vận động người dân đồng tình, đồng thuận thực hiện chủ trương khai thác mỏ cát ở thôn Mỹ Yên (Cẩm Mỹ), cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ đề xuất cấp trên thực hiện cơ chế đặc thù trong quá trình thực hiện chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng bảo đảm quyền lợi chính đáng cho bà con nhân dân