Sửa Luật Đầu tư:

Ưu đãi và hỗ trợ đầu tư phải gắn với cam kết và hiệu quả thực hiện

Đồng tình với các chính sách về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, song đại biểu Quốc hội cho rằng cần quy định ngưỡng tối đa đối với một số loại ưu đãi, yêu cầu đánh giá tác động trước khi trao ưu đãi để bảo đảm kỷ luật tài khóa; đồng thời, bổ sung nguyên tắc gắn ưu đãi - hỗ trợ với cam kết và hiệu quả thực hiện của nhà đầu tư.

Phân biệt rõ bản chất giữa ưu đãi và hỗ trợ để tránh áp dụng ưu đãi trùng lặp

Cho ý kiến vào dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi) sáng 27/11, đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân (Đoàn TP Hồ Chí Minh) quan tâm đến quy định tại chương III về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, nhấn mạnh đây là nhóm quy định có ý nghĩa then chốt trong việc định hình môi trường đầu tư của Việt Nam trong giai đoạn mới.

"Chương này nếu được thiết kế đầy đủ, minh bạch và có tính tiên lượng cao sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng để thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, đồng thời nâng đỡ doanh nghiệp trong nước phát triển", đại biểu khẳng định.

ndo_br_img-1764206497457-1764211176004.jpg
Đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân. (Ảnh: DUY LINH)

Tại Điều 14 xác lập hai công cụ chính sách quan trọng: ưu đãi đầu tư và hỗ trợ đầu tư, tạo khung pháp lý cho các hình thức khuyến khích doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo đại biểu, điều khoản này cần được hoàn thiện theo ba hướng.

Thứ nhất, phân biệt rõ bản chất giữa ưu đãi và hỗ trợ. Đại biểu nêu rõ, ưu đãi đầu tư là cơ chế "giảm gánh nặng" - chủ yếu thông qua thuế, đất đai. Hỗ trợ đầu tư là cơ chế "tăng năng lực" - như đào tạo nhân lực, hạ tầng, nghiên cứu phát triển.

"Dự thảo hiện nay chưa phân định rạch ròi hai công cụ này, dễ dẫn đến tình trạng các địa phương áp dụng ưu đãi trùng lặp hoặc hỗ trợ thiếu cơ sở", đại biểu nói và đề nghị tách rõ phạm vi áp dụng, tiêu chí và điều kiện của từng công cụ để bảo đảm đồng bộ chính sách.

Thứ hai, cần có giới hạn trần ưu đãi. Đại biểu Đoàn TP Hồ Chí Minh cho biết, nhiều năm qua, Việt Nam chứng kiến tình trạng "đua nhau" ưu đãi để thu hút nhà đầu tư, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, dệt may, lắp ráp đơn giản. Điều này làm xói mòn nguồn thu ngân sách nhưng không tạo giá trị gia tăng tương xứng.

Do vậy, đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân đề nghị bổ sung quy định tại Điều 14 về ngưỡng tối đa đối với một số loại ưu đãi, đồng thời yêu cầu đánh giá tác động trước khi trao ưu đãi để bảo đảm kỷ luật tài khóa.

Thứ ba, bổ sung nguyên tắc gắn ưu đãi - hỗ trợ với hiệu quả thực. "Ưu đãi và hỗ trợ đầu tư phải gắn với cam kết và kết quả thực hiện của nhà đầu tư; trường hợp không đạt yêu cầu, cơ quan nhà nước có quyền điều chỉnh, thu hồi hoặc yêu cầu bồi hoàn", đại biểu nhấn mạnh. Quy định này cần được đưa thẳng vào Điều 14 để tạo nền tảng chung cho các điều 15, 16 và 17 vận hành hiệu quả.

ndo_br_img-1764206487459-1764211165266.jpg
Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh điều hành nội dung thảo luận sáng 27/11. (Ảnh: DUY LINH)

Liên quan đến ngành nghề ưu đãi đầu tư và địa bàn ưu đãi đầu tư (Điều 15) , đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân đề nghị cần tái cấu trúc danh mục ngành nghề ưu đãi theo hướng chiến lược.

Hiện nay danh mục trong dự thảo chưa phân định rõ giữa các ngành truyền thống (nông nghiệp, công nghiệp nhẹ) với các lĩnh vực nổi bật của nền kinh tế tri thức như AI, công nghệ số, bán dẫn, đổi mới sáng tạo, công nghệ sinh học, kinh tế tuần hoàn, an ninh mạng.

"Cần rà soát lại danh mục để bảo đảm ưu tiên rõ ràng cho các ngành có tính dẫn dắt, lan tỏa; xây dựng danh mục mở, giao Chính phủ điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến công nghệ toàn cầu nhưng phải báo cáo Quốc hội", đại biểu kiến nghị.

Đề xuất thu hồi ưu đãi nếu dự án phát thải vượt chuẩn trong 6 tháng liên tục

Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Hà Sỹ Đồng (Đoàn Quảng Trị) đánh giá cao tinh thần cải cách trong dự thảo, đặc biệt là việc bổ sung ưu đãi đặc biệt, trao quyền nhiều hơn cho cơ chế đầu tư trong các khu công nghiệp, khu kinh tế, và cải cách thủ tục hành chính theo hướng giảm tầng nấc trung gian.

Quan tâm đến quyền chuyển tài sản ra nước ngoài, đại biểu Hà Sỹ Đồng cho biết, dự thảo Luật đã xác lập quyền hợp pháp của nhà đầu tư, nhưng chưa có yêu cầu kiểm toán, minh bạch báo cáo giao dịch liên kết trước khi chuyển lợi nhuận.

Trong bối cảnh chuyển giá ngày càng tinh vi, nếu không bổ sung cơ chế kiểm toán bắt buộc, cơ quan quản lý sẽ khó kiểm soát dòng tiền, thất thu ngân sách. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định: chỉ cho phép chuyển lợi nhuận sau khi đã kiểm toán vốn đầu tư, công khai chi phí liên kết.

Về ổn định ưu đãi đầu tư (Điều 13), đại biểu đồng tình với nguyên tắc bảo đảm ổn định chính sách, song nhấn mạnh không thể duy trì ưu đãi với những dự án gây ô nhiễm hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn môi trường mới, nên bổ sung điều khoản cho phép thu hồi ưu đãi nếu dự án phát thải vượt chuẩn trong 6 tháng liên tục.

ndo_br_img-20251127-093943.jpg
Đại biểu Hà Sỹ Đồng. (Ảnh: DUY LINH)

Ngoài ra, đại biểu Hà Sỹ Đồng cũng đề nghị cân nhắc kỹ nội dung tại Điều 25 về dự án phải chấp thuận chủ trương đầu tư. Dự thảo mở rộng nhiều nhóm dự án phải xin chủ trương, trong đó có dự án nhà ở thương mại và khu đô thị không phân biệt quy mô. Nếu quy định như vậy, nhiều dự án sẽ phải chờ quyết định kéo dài.

Đại biểu Đoàn Quảng Trị đề nghị thu hẹp: chỉ yêu cầu chấp thuận chủ trương đối với dự án nhà ở, khu đô thị có quy mô sử dụng đất trên 50 ha hoặc quy mô dân số trên 3.000 người; dự án mở rộng dưới 20% không phải xin lại chủ trương.

Bên cạnh đó, đại biểu Hà Sỹ Đồng đánh giá Điều 29 là đột phá thực sự khi dự án trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế có thể được cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong 15 ngày, không phải xin chủ trương, không xin phép xây dựng, không lập báo cáo đánh giá tác động môi trường ban đầu.

Tuy nhiên, cơ chế đặc biệt phải có tiêu chí đặc biệt. Nếu không quy định tiêu chí lựa chọn dự án, điều khoản này dễ bị lạm dụng. Ông đề nghị bổ sung điều kiện: chỉ áp dụng cho dự án công nghệ ưu tiên quốc gia như bán dẫn, trung tâm dữ liệu, AI, năng lượng tái tạo; quy mô đầu tư tối thiểu 100 triệu USD. Đồng thời, quy định trách nhiệm người đứng đầu nếu chậm xử lý.

Đề nghị ưu đãi đặc biệt phải kèm cam kết về chuyển giao công nghệ

Về ưu đãi đầu và ưu đãi đặc biệt, đại biểu Hà Sỹ Đồng coi đây là xương sống của chính sách thu hút đầu tư. Tuy nhiên, ông cảnh báo nếu ưu đãi lớn mà không kèm điều kiện chuyển giao công nghệ thì "chúng ta mãi làm công xưởng".

Dự thảo quy định ưu đãi đặc biệt đối với dự án có vốn từ 3.000 đến 6.000 tỷ đồng là bước tiến nhưng chưa ràng buộc cam kết chuyển giao công nghệ.

ndo_br_img-1764206487665-1764211166639.jpg
Quang cảnh phiên thảo luận. (Ảnh: DUY LINH)

Đại biểu đề nghị bổ sung điều kiện tối thiểu: dự án hưởng ưu đãi đặc biệt phải chuyển giao công nghệ đạt cấp độ hai trở lên và đào tạo ít nhất 200 lao động bậc cao cho Việt Nam mỗi năm. Nếu không hoàn thành cam kết, cần thu hồi ưu đãi và có thể xử lý phạt bội hoàn gấp đôi số tiền ưu đãi đã được hưởng.

Có chung quan điểm, đại biểu Nguyễn Hoàng Bảo Trân cho rằng phải làm rõ tiêu chí của các dự án đặc biệt. Tiêu chí hiện nêu trong dự thảo còn quá khái quát, dễ dẫn đến tình trạng mỗi địa phương hiểu theo một cách.

Nữ đại biểu đề nghị quy định bốn tiêu chí cốt lõi ngay trong luật, gồm: quy mô vốn và độ phức tạp của công nghệ; tác động lan tỏa đối với chuỗi cung ứng trong nước; mức đóng góp ngân sách, việc làm chất lượng cao; cam kết chuyển giao công nghệ hoặc R&D tại Việt Nam.

Đồng thời, bổ sung điều khoản: "Trước khi áp dụng ưu đãi đặc biệt, cơ quan nhà nước phải tổ chức đánh giá chi phí - lợi ích, làm rõ hiệu quả đối với nền kinh tế so với mức hỗ trợ dự kiến". Cùng với đó, phải ràng buộc trách nhiệm nhà đầu tư, ưu đãi đặc biệt phải đi đôi với cam kết đặc biệt.

Nhà đầu tư cần cam kết tiến độ giải ngân; tạo việc làm chất lượng cao; hoạt động R&D; tỷ lệ nội địa hóa hoặc liên kết doanh nghiệp trong nước. Nếu không hoàn thành, phải thu hồi ưu đãi hoặc bồi hoàn.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng tăng phi mã 3 tuần liên tiếp, chuyên gia cho rằng giá còn tiếp tục tăng

Giá vàng thế giới tăng mạnh, kết thúc tuần ở mức 4.602 USD/ounce trong bối cảnh thị trường lo ngại khi nợ công Mỹ tiếp tục “phình to”, đồng USD yếu hơn và Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn. Trong nước, giá vàng miếng SJC tăng 3,5 triệu đồng sau 1 tuần, bán ra ở mức 147,6 triệu đồng/lượng.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua. (Ảnh: DUY LINH)

Mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan bổ sung quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử; yêu cầu tổ chức, cá nhân tại Việt Nam khi mua, bán hàng hóa với nước ngoài qua nền tảng thương mại điện tử phải thực hiện định danh, xác thực điện tử.

Trang trại nuôi gà đẻ trứng của nông dân ở xã Thanh Nguyên, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. (Ảnh TRẦN HẢI)

Chăn nuôi theo chuỗi giá trị gắn với truy xuất nguồn gốc

Ngành chăn nuôi giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn thực phẩm, tạo việc làm, sinh kế cho người dân và nguyên liệu công nghiệp chế biến. Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường, ngành chăn nuôi đang chuyển dần từ dựa vào quy mô, sản lượng sang nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, có truy xuất nguồn gốc.

Với 39 khu công nghiệp và 94 cụm công nghiệp, Bắc Ninh còn nhiều dư địa để phát triển công nghiệp.

“Thủ phủ công nghiệp" Bắc Ninh bước vào vận hội mới

Với một hành trình phát triển bền bỉ, cùng tầm nhìn chiến lược và những quyết sách đúng đắn qua nhiều giai đoạn, Bắc Ninh từ “thủ phủ công nghiệp” của miền bắc đã sẵn sàng thế và lực trở thành thành phố trực thuộc Trung ương năng động, hiện đại, thông minh, xanh, giàu bản sắc.

Mở rộng dư địa chính sách, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển

Mở rộng dư địa chính sách, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số, việc mở rộng dư địa phát triển không chỉ phụ thuộc vào các siêu dự án hay những doanh nghiệp đầu tàu mà còn ở việc khơi thông năng lực của hàng triệu hộ kinh doanh - những "tế bào" chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước.

Toàn cảnh Phiên Đối thoại Hải quan-Doanh nghiệp APEC 2026 (ACBD 2026). (Ảnh: CHQ)

Hải quan Việt Nam chia sẻ mô hình quản lý thương mại điện tử tại APEC

Chiều 22/8, Cục Hải quan cho biết, đoàn Hải quan Việt Nam đã tham dự Phiên Đối thoại Hải quan-Doanh nghiệp APEC 2026 tại thành phố Đại Liên (Trung Quốc), chia sẻ kinh nghiệm quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử và thúc đẩy hợp tác trong quá trình chuẩn bị cho APEC 2027.

Quang cảnh Đại hội Đại biểu Chăn nuôi Thỏ Việt Nam.

Thúc đẩy ngành chăn nuôi thỏ phát triển bền vững

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Hội Chăn nuôi thỏ Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ IV, nhiệm kỳ 2026-2031. Tham dự Đại hội có nhiều nhà khoa học, chuyên gia ngành nông nghiệp cùng đại diện các trang trại nuôi thỏ trong cả nước.

Lực lượng chức năng phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL trong lô hàng nhập khẩu tại cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CHQ)

Hải quan chủ trì phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL

Lực lượng hải quan vừa chủ trì, phối hợp các đơn vị chức năng phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL trong lô hàng nhập khẩu từ Trung Quốc về cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. Lô hàng có trị giá khai báo khoảng 500 triệu đồng nhưng giá trị thị trường ước khoảng 2 tỷ đồng.

Đại biểu Quốc hội đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương

Đại biểu Quốc hội đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương

Nhận định thu nhập tối thiểu của người lao động ở khu vực công lẫn khu vực tư đều đang chịu áp lực lớn, đại biểu Quốc hội đề xuất bổ sung nguyên tắc ưu tiên cân đối, bố trí nguồn lực ngân sách cho chính sách tiền lương, bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đủ sống bằng chính đồng lương của mình.

Tập đoàn Đèo Cả tổ chức kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026). (Ảnh: TRANG LIÊN)

Đánh giá quá trình vận hành hầm Đèo Cả và năng lực làm chủ hạ tầng

Tập đoàn Đèo Cả vừa kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026), với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý,... nhằm đánh giá chặng đường khai thác công trình, hướng tới yêu cầu đổi mới đối với công tác quản lý, vận hành giai đoạn tiếp theo.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm sáng 22/8. (Ảnh: DUY LINH)

Bộ trưởng Xây dựng nêu giải pháp hạ nhiệt giá nhà, kiểm soát đầu cơ

Sáng 22/8, phát biểu giải trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, từ cải cách thủ tục hành chính, điều kiện mở bán, tiền đặt cọc đến kiểm soát giá nhà, tăng nguồn cung và xử lý bất động sản tồn đọng.

Các đại biểu tham luận tại phiên làm việc. (Ảnh: Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cung cấp)

Doanh nhân trẻ khu vực phía nam họp "bàn tròn" thúc đẩy kinh tế tư nhân

Phiên bàn tròn khu vực phía nam thuộc Vòng bàn tròn kết nối nội lực cấp miền của Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPFS) 2026 tập trung vào 5 bài toán: dữ liệu, cơ chế xử lý kiến nghị; hạ tầng, logistics theo chuỗi hàng hóa; phát triển nhà cung ứng, liên kết thị trường; nâng cấp doanh nghiệp nhỏ và vừa; liên kết nhân lực.

Nhà máy sản xuất bao bì của Công ty cổ phần kỹ thuật bao bì Cửu Long tại phường Phúc Yên (Phú Thọ). (Ảnh: CỬU LONG)

Hoàn thiện EPR để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Chính sách Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đang được định hướng sửa đổi nhằm tăng trách nhiệm trực tiếp của nhà sản xuất, nhập khẩu đối với sản phẩm, bao bì sau sử dụng; đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn trong thu hồi, tái chế và tổ chức thực hiện.