Ứng dụng công nghệ xanh, nâng sức cạnh tranh nông sản Việt

Từ công nghệ bảo quản, chế biến hiện đại đến cơ giới hóa đồng bộ, ngành nông nghiệp đang từng bước tạo bứt phá để giảm lãng phí, tăng năng suất, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh toàn cầu, qua đó củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng nông sản quốc tế.

Chế biến trái cây tại nhà máy Tanifood, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. (Ảnh: nhandan.vn)
Chế biến trái cây tại nhà máy Tanifood, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. (Ảnh: nhandan.vn)

Ngày 12/9, tại Hà Nội, Viện Cơ điện nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch phối hợp Hội Khoa học và Công nghệ Lương thực Thực phẩm Việt Nam và Hội Cơ khí Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội nghị khoa học công nghệ bảo quản, chế biến nông lâm thủy sản và cơ giới hóa nông nghiệp toàn quốc năm 2025 với chủ đề: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả, giảm thất thoát và lãng phí lương thực thực phẩm”.

Nông nghiệp Việt Nam khẳng định vị thế toàn cầu

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, một thập kỷ qua, nông nghiệp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định 2,5–3,5%/năm. Năm 2024, giá trị xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt kỷ lục 62,5 tỷ USD, tăng gần 19% so với năm 2023, đưa Việt Nam vào nhóm 10 quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới.

Cơ cấu ngành đã có chuyển dịch tích cực, tỷ trọng chế biến tăng, nông nghiệp xanh, tuần hoàn và chuyển đổi số ngày càng rõ nét. Công nghệ bảo quản, chế biến đã giúp giảm tổn thất sau thu hoạch 5-10%, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Cơ giới hóa nông nghiệp tiến mạnh, tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất đạt trên 95%, nhiều mô hình ứng dụng drone, IoT, trí tuệ nhân tạo, robot… đã được triển khai, góp phần tăng năng suất, giảm chi phí.

ndo_br_thu-truong-tien-1697.jpg
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu tại Hội nghị.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận, việc ứng dụng công nghệ cao còn hạn chế, tỷ lệ thất thoát ở rau quả, thủy sản vẫn cao; cơ giới hóa thiếu đồng bộ; doanh nghiệp chế biến đa phần quy mô nhỏ, thiếu liên kết và sức cạnh tranh.

Trong bối cảnh mới, hội nghị được coi là diễn đàn kết nối “bốn nhà”: Nhà nước-Nhà khoa học-Nhà doanh nghiệp-Nhà nông, nhằm tìm giải pháp ứng dụng công nghệ giảm tổn thất, phát triển cơ giới hóa đồng bộ, thúc đẩy chuyển đổi số và khuyến khích đầu tư chế biến sâu. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định 5 định hướng: hoàn thiện thể chế, chính sách khuyến khích nghiên cứu và chuyển giao công nghệ; phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo nông nghiệp vùng; mở rộng hợp tác quốc tế, đặc biệt trong chế biến sâu, logistics, cơ giới hóa thông minh; thúc đẩy xã hội hóa nghiên cứu; xây dựng mô hình chuỗi giá trị nông sản ứng dụng công nghệ cao, truy xuất minh bạch.

Công nghệ xanh-chìa khóa nâng sức cạnh tranh

TS. Nguyễn Anh Phong, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, kinh tế tuần hoàn mang lại lợi ích đa chiều: giảm chất thải, tiết kiệm tài nguyên, cắt giảm chi phí đầu vào, tăng giá trị đầu ra, đồng thời tạo việc làm và nâng cao đời sống.

Thời gian qua, nhiều mô hình tuần hoàn đã được triển khai từ doanh nghiệp, hợp tác xã đến nông hộ. Tuy nhiên, tỷ lệ tái sử dụng phụ phẩm còn thấp, chủ yếu tập trung ở doanh nghiệp lớn, chưa hình thành chuỗi liên kết giá trị. Theo ông Phong, cần hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng bộ tiêu chí sản xuất tuần hoàn, phát triển tín dụng xanh, hỗ trợ doanh nghiệp đạt chuẩn trong tiếp cận vốn, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu. Một nhiệm vụ cấp thiết là xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về kinh tế tuần hoàn, đồng thời huy động nguồn lực ngân sách và quốc tế cho nghiên cứu, chuyển giao công nghệ.

ndo_br_hoi-nghi-8580.jpg
Toàn cảnh Hội nghị khoa học công nghệ bảo quản, chế biến nông lâm thủy sản và cơ giới hóa nông nghiệp toàn quốc năm 2025, ngày 12/9.

Ở góc độ nghiên cứu, GS, TS Lê Văn Tán (Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh) nhấn mạnh, nếu Việt Nam chậm tiếp cận và ứng dụng công nghệ xanh, sẽ khó giữ vững vị trí trên bản đồ xuất khẩu nông sản toàn cầu trong 10 năm tới.

GS, TS Lê Văn Tán chỉ ra ba xu hướng lớn: phát triển kinh tế tuần hoàn và hệ sinh thái thông minh; ứng dụng công nghệ cao trong chế biến nông sản; kết nối công nghệ liên ngành nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị.

Nhiều công nghệ tiên tiến đang được nghiên cứu và bước đầu áp dụng như siêu âm cường độ cao, plasma lạnh, xử lý áp suất cao, điện trường xung… giúp kéo dài thời hạn bảo quản, duy trì giá trị dinh dưỡng. Thách thức lớn hiện nay là chi phí thiết bị và khả năng triển khai ở quy mô sản xuất.

Chiều cùng ngày, các hội thảo chuyên đề tập trung vào sơ chế và bảo quản nông sản, chế biến nông lâm thủy sản, sinh học thực phẩm và đồ uống, cơ giới hóa nông nghiệp. Không gian trưng bày sản phẩm khoa học công nghệ cũng được bố trí nhằm thúc đẩy kết nối, hợp tác và chuyển giao công nghệ giữa các viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nông dân.

Với tinh thần đổi mới sáng tạo, cùng sự chung tay của nhà nước, giới khoa học, doanh nghiệp và nông dân, ngành nông nghiệp Việt Nam kỳ vọng tiếp tục tạo bứt phá, nâng cao giá trị, hướng tới mục tiêu giữ vững vị trí trong nhóm 10 quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

PV GAS đã tiếp nhận tàu PACIFIC SUCCESS với hơn 71.000 tấn LNG nhập khẩu từ Australia.

PV GAS nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG

Ngày 29/4, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho biết, đơn vị đã nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG nhằm bảo đảm duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 29/4: VN-Index giảm gần 22 điểm, khối ngoại bán mạnh VIC

Phiên giao dịch ngày 29/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận áp lực bán mạnh mẽ khiến các chỉ số chính giảm sâu. Ngành bất động sản có mức giảm mạnh nhất thị trường với 3,41% chủ yếu đến từ mã VIC, VHM, BCM. Chốt phiên, VN-Index giảm 21,74 điểm, xuống mức 1.854,1 điểm.