Vùng sản xuất cây ăn trái an toàn
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, các xã An Phú Tân, Tam Ngãi, Cầu Kè, Nhị Long, Bình Phú, Tiểu Cần, Châu Thành và phường Nguyệt Hóa hiện có hơn 19.000 ha vườn cây ăn trái, sản lượng hằng năm đạt 411.180 tấn. Trong 10 năm qua, tốc độ tăng trưởng giá trị ngành trồng trọt khu vực ven biển đạt 0,82%/ năm; mục tiêu đến năm 2025, giá trị sản xuất 1 ha đất trồng trọt đạt 170 triệu đồng.
Tỉnh định hướng phát triển các vùng cây ăn trái an toàn theo VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ; xây dựng nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc, cấp mã vùng trồng phục vụ xuất khẩu; đồng thời ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất và bảo quản để nâng cao giá trị, khả năng cạnh tranh. Ngoài ra, nông dân còn trồng 27.400 ha dừa, sản lượng hơn 450 triệu trái/năm, trong đó 5.000 ha dừa hữu cơ đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP phục vụ xuất khẩu.
Đến nay, tỉnh đã hình thành vùng chuyên canh thanh long ruột đỏ 500 ha tại phường Nguyệt Hóa và các xã Bình Phú, Nhị Long. Nhờ thích nghi tốt với đất đai, khí hậu, loại cây này cho trái quanh năm, năng suất 40-45 tấn/ha. Ông Nguyễn Văn Nối (ấp Rạch Dừa, xã Nhị Long) cho biết thanh long ruột đỏ của gia đình có ưu điểm trái to, đều, vỏ mỏng, thơm, ngọt. Chi phí đầu tư ban đầu khoảng 200 triệu đồng/ha, nhưng vào vụ nghịch, năng suất đạt 42 tấn/ha, lợi nhuận hàng trăm triệu đồng, cao gấp nhiều lần so với trồng lúa.
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh phối hợp với địa phương đăng ký nhãn hiệu “Thanh long ruột đỏ Trà Vinh”, được Cục Sở hữu trí tuệ chấp nhận theo Quyết định số 68313/QĐ-SHTT ngày 12/9/2023. Ngành nông nghiệp và chính quyền vận động nông dân tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, bảo đảm an toàn cho xuất khẩu và sức khỏe cộng đồng. Tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp đa dạng hóa chế biến sản phẩm như bột, kem, tương hay mì thanh long. Thời gian qua, nhiều địa phương đã chuyển đổi đất lúa, vườn tạp sang trồng thanh long ruột đỏ, mở rộng diện tích vùng chuyên canh.
Chú trọng giống, chế biến sản phẩm
Nhờ điều kiện thổ nhưỡng phù hợp, quýt đường trồng tại ấp Long Trị (xã Bình Phú) cho năng suất cao, trái tròn đều, vị ngọt thanh đặc trưng. Trước đây, giống quýt này chủ yếu trồng từ hạt, nhưng diện tích đang giảm do cây già cỗi, sâu bệnh và nguồn giống trôi nổi. Để bảo tồn, tỉnh đã tuyển chọn cá thể tốt, sạch bệnh vàng lá greening để lưu giữ, nhân giống và đưa vào sản xuất.
Hợp tác xã (HTX) quýt đường Thuận Phú (xã Bình Phú) hiện có 57 thành viên, trồng 42 ha, trong đó 25 ha đang cho trái, sản lượng đạt 300-350 tấn/ năm. Theo bà Phan Thị Thúy Nga, Giám đốc HTX, phần lớn diện tích được trồng theo hướng hữu cơ, sử dụng phân bón sinh học. Quýt đường Long Trị nổi tiếng nhờ quả to, vỏ mỏng, ngọt thanh, bóng sáng và bảo quản lâu. HTX dự kiến mở rộng quy mô lên 200 ha.
Trong quá trình cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp, phát triển vườn cây ăn trái, tỉnh luôn chú trọng mời gọi doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy chế biến trái cây. Tháng 4/2025, tại ấp Từ Ô, xã Hùng Hòa, dự án nhà máy chế biến trái cây Trà Vinh- Greenfood đã được khởi công, tổng mức đầu tư hơn 379 tỷ đồng.
Đây là nhà máy chuyên sản xuất nước giải khát, nước ép trái cây, các sản phẩm từ dừa tươi, dừa khô, trái cây đóng hộp. Dự án do Công ty cổ phần Stella Invest triển khai trên diện tích 4,9 ha, gồm các hạng mục kho lạnh, nhà xưởng, nhà văn phòng, nhà ở tập thể, nhà ăn, nhà xe, nhà chứa rác, nhà kho... Đây còn là dự án trọng điểm của tỉnh về liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản theo chuỗi giá trị.
Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Stella Invest Nguyễn Minh Châu cho biết, dự án nhà máy chế biến trái cây Trà Vinh là bước phát triển mới của Stella Invest ở lĩnh vực chế biến nông sản, trái cây. Với công nghệ hiện đại trong sản xuất nước giải khát, nước ép trái cây, các sản phẩm từ dừa tươi và dừa khô, trái cây đóng hộp, công ty kỳ vọng sẽ mang đến những sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
