Hạt Kiểm lâm khu vực I, tỉnh Tuyên Quang hiện đang quản lý, bảo vệ rừng đặc dụng Tân Trào, xã Tân Trào với diện tích hơn 4.000ha, gồm 734 loài thực vật thuộc 456 chi; trong đó, 26 loài nằm trong Sách Đỏ Việt Nam như táo mật, giảo cổ lam, sến mật. Những loài này có giá trị cao về sinh thái và dược liệu.
Không chỉ có giá trị bảo tồn thiên nhiên, khu rừng còn là vùng đệm quan trọng bảo vệ các di tích lịch sử cách mạng thuộc Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào. Vì vậy, công tác quản lý rừng tại đây mang tính chất kép, vừa bảo tồn đa dạng sinh học, vừa gìn giữ di sản văn hóa. Sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng kiểm lâm và cộng đồng địa phương đã tạo “lá chắn xanh” bền vững cho rừng Tân Trào.
Những buổi tuần rừng của Tổ bảo vệ rừng xã Tân Trào vẫn được duy trì thường xuyên với sự tham gia của người dân. Trong điều kiện lực lượng mỏng, diện tích quản lý lớn, địa hình phức tạp, việc ứng dụng phần mềm, bản đồ theo dõi diễn biến rừng là hết sức cần thiết. Việc giữ được màu xanh của rừng cũng chính là niềm vui, niềm tự hào của những người làm công tác bảo vệ rừng.
Ông Bế Văn Sảng, thành viên Tổ bảo vệ rừng xã Tân Trào cho biết, để bảo vệ rừng hiệu quả, người dân trong xã luôn duy trì phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm tổ chức tuần tra định kỳ mỗi tuần một lần. Trong các đợt tuần rừng, các thành viên không chỉ kiểm tra hiện trạng rừng, phát hiện sớm dấu hiệu xâm hại mà còn trực tiếp tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao ý thức chấp hành quy định về bảo vệ rừng. Dù điều kiện đi lại khó khăn, địa hình phức tạp, song các thành viên vẫn kiên trì bám rừng, coi việc giữ rừng là trách nhiệm và cũng là cách bảo vệ sinh kế, môi trường sống lâu dài của chính cộng đồng địa phương.
Đồng chí Chu Văn Linh, Hạt Kiểm lâm khu vực I cho biết, để nâng cao kiến thức, kỹ năng về ứng dụng chuyển đổi số cho lực lượng kiểm lâm, đơn vị đã tổ chức sinh hoạt chi bộ chuyên đề về chuyển đổi số, qua đó hướng dẫn cán bộ, đảng viên ứng dụng công nghệ trong công tác bảo vệ rừng. Cùng với đó, đơn vị đã tạo dựng những video với hình ảnh, âm thanh chân thực, sinh động về công tác bảo vệ, phòng cháy, chữa cháy rừng để đăng tải trên trang fanpage “Nhật ký người giữ rừng” và trong các nhóm Zalo của từng thôn, góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giúp thông tin được lan tỏa nhanh, có thể tương tác với nhiều người dân.
Hạt Kiểm lâm khu vực III, tỉnh Tuyên Quang thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng và phát triển rừng đối với 11 đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn tỉnh, với tổng diện tích rừng tự nhiên hơn 123.430ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt hơn 61%.
Để người dân có thêm kiến thức trong phòng, chống cháy rừng khi xử lý thực bì, cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực III thường xuyên phối hợp các Tổ kiểm lâm địa bàn các xã, tổ chức hướng dẫn tại thực địa để người dân nắm vững quy trình, kỹ năng xử lý thực bì và các biện pháp phòng, chống cháy rừng; từ đó, giúp người dân nâng cao kiến thức trồng rừng và bảo vệ rừng.
Đồng chí Nguyễn Xuân Hùng, Hạt Kiểm lâm khu vực III cho biết, lực lượng kiểm lâm thường xuyên trực tiếp xuống địa bàn hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình phát dọn, đốt thực bì, trong đó yêu cầu đốt theo từng đám nhỏ để hạn chế nguy cơ cháy lan. Đặc biệt, vào những ngày nắng nóng, hanh khô, gió lớn, người dân cần theo dõi, kiểm tra chặt chẽ trong suốt quá trình đốt, bảo đảm kiểm soát tốt nguồn lửa; đồng thời, phải thông báo cho các hộ có diện tích rừng liền kề để chủ động phối hợp phòng ngừa. Khi xảy ra cháy rừng, cần nhanh chóng báo cho thôn, bản, chính quyền địa phương và lực lượng kiểm lâm để kịp thời xử lý.
“Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý rừng giúp dự báo sớm nguy cơ cháy rừng theo từng khu vực. Từ đó, lực lượng kiểm lâm kịp thời thông tin đến chính quyền và người dân để chủ động phòng ngừa”, đồng chí Hùng chia sẻ.
Tỉnh Tuyên Quang có tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp hơn 1 triệu ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,2%, đứng thứ hai toàn quốc và là tỉnh đứng thứ tư toàn quốc về diện tích rừng. Với diện tích quản lý rừng lớn, địa hình phức tạp, lực lượng mỏng nên việc ứng dụng các phần mềm, bản đồ theo dõi diễn biến rừng là rất cần thiết. Từ những hình ảnh vệ tinh, số liệu diễn biến rừng trên phần mềm, đơn vị có thể thường xuyên nắm bắt tình hình diễn biến tài nguyên rừng, việc tổng hợp số liệu cũng dễ dàng, nhanh chóng.
Nhờ ứng dụng khoa học, công nghệ, từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng kiểm lâm trên địa bàn tỉnh đã phát hiện 286 điểm nghi cháy rừng, 15 điểm nghi biến động rừng để kịp thời thông báo đến Kiểm lâm địa bàn, chủ rừng để tổ chức xác minh, xử lý, không để xảy ra cháy rừng, mất rừng.
Đồng chí Đào Duy Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang cho biết, thời gian tới, lực lượng kiểm lâm tỉnh tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, bảo vệ rừng, coi đây là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả công tác trong điều kiện diện tích rừng lớn, địa hình phức tạp, lực lượng còn mỏng; đồng thời, tổ chức rà soát, bổ sung các quy trình ứng dụng khoa học, công nghệ trong theo dõi diễn biến rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng; đẩy mạnh triển khai các phần mềm chuyên ngành phục vụ quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về lâm nghiệp.
Việc ứng dụng hiệu quả các phần mềm không chỉ nâng cao năng lực giám sát, bảo vệ rừng mà còn hỗ trợ công tác tham mưu, chỉ đạo, điều hành, hướng tới quản lý tài nguyên rừng bền vững, hiệu quả. Đây cũng là nền tảng quan trọng để góp phần thực hiện có hiệu quả Đề án “Xây dựng Tuyên Quang trở thành Khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao và trung tâm sản xuất và chế biến gỗ”.
