Từ Vesak đến EXPO: Dấu ấn văn hóa đối ngoại Việt Nam trên hành trình hội nhập

Tuần lễ đầu tháng 5 đánh dấu mốc hội nhập nổi bật trong chiến lược văn hóa đối ngoại của Việt Nam khi cùng lúc tạo dấu ấn sâu đậm tại hai sự kiện quốc tế lớn: Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc -Vesak 2025 diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh và Triển lãm Thế giới EXPO 2025 đang được tổ chức tại Osaka, Nhật Bản.
Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc 2025 diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc 2025 diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Vesak 2025 là diễn đàn đối thoại và giao lưu văn hóa-tôn giáo toàn cầu trong lòng Việt Nam. EXPO 2025 là không gian kết nối sáng tạo và giao lưu quốc tế, nơi Việt Nam hiện diện nổi bật bằng công nghệ và bản sắc. Hai không gian, một thời điểm cùng chung một thông điệp và tầm nhìn đối ngoại: Lan tỏa hình ảnh văn hóa Việt Nam hòa bình, nhân văn và chủ động hội nhập bằng con đường văn hóa.

Hai sự kiện-một tầm nhìn văn hóa đối ngoại

Việc đăng cai tổ chức Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc-Vesak 2025 và tham gia Triển lãm Thế giới EXPO 2025 là biểu hiện sinh động của tư duy hội nhập sâu sắc, nhân văn, chủ động và đầy bản lĩnh. Thông qua những sự kiện này, Việt Nam đã thể hiện rõ tầm nhìn đối ngoại lấy văn hóa làm nền tảng, góp phần khẳng định vị thế quốc gia trên trường quốc tế.

Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới tại Vesak 2025.

Lễ hội hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới tại Vesak 2025.

Tuần đầu tháng 5, trong khi tại Thành phố­ Hồ Chí Minh, hàng nghìn phái đoàn quốc tế cùng các học giả Phật giáo đang lắng nghe thông điệp từ bi, trí tuệ và hòa bình tại Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc thì tại Osaka (Nhật Bản), hàng vạn lượt khách quốc tế dừng chân tại Nhà Triển lãm Việt Nam trong khuôn khổ EXPO 2025, để tương tác với không gian văn hóa số, khám phá bản sắc dân tộc qua công nghệ hiện đại.

Diễn ra trong 3 ngày, từ 6 đến 8/5, Đại lễ Phật đản Liên hợp quốc 2025 được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh thu hút gần 3.000 đại biểu, trong đó khoảng 1.300 khách quốc tế đến từ hơn 85 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Với chủ đề “Đoàn kết và bao dung vì nhân phẩm con người: Tuệ giác Phật giáo vì hoà bình thế giới và phát triển bền vững”, Vesak năm nay không chỉ là hoạt động tôn giáo mà còn là diễn đàn trao đổi quốc tế góp phần thúc đẩy đối thoại giữa các nền văn hóa trong bối cảnh thế giới đang cần đến tinh thần hòa giải, khoan dung và lòng từ bi.

Lần đầu tiên được tổ chức tại trung tâm kinh tế lớn nhất của cả nước, Vesak 2025 cho thấy Việt Nam là điểm đến của hòa bình, tôn giáo và giao lưu văn minh nhân loại.

Đây cũng là minh chứng sinh động cho nỗ lực của Việt Nam trong việc đưa văn hóa, tín ngưỡng trở thành nền tảng gắn kết hữu hiệu với bạn bè năm châu, là cầu nối lan tỏa thông điệp hòa bình, từ bi và trí tuệ của đạo Phật ra toàn thế giới.

Việt Nam tham dự Triển lãm thế giới EXPO 2025 Osaka tại Nhật Bản.

Việt Nam tham dự Triển lãm thế giới EXPO 2025 Osaka tại Nhật Bản.

Gần như cùng thời điểm, tại thành phố Osaka (Nhật Bản), Nhà Triển lãm Việt Nam do Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) vận hành trong khuôn khổ EXPO 2025 đã ghi nhận gần 25.000 lượt khách tham quan chỉ trong Tuần lễ Vàng Nhật Bản (30/4 đến 6/5).

Không chỉ đón khách tại quê nhà, Việt Nam còn mang văn hoá ra thế giới thông qua sự hiện diện nổi bật tại EXPO 2025-sự kiện lớn mang tính toàn cầu trong lĩnh vực triển lãm, đổi mới và giao lưu văn minh.

Kéo dài trong 6 tháng, từ ngày 13 đến 13/10, EXPO 2025 quy tụ hơn 150 quốc gia và tổ chức quốc tế với chủ đề “Thiết kế xã hội tương lai cho cuộc sống của chúng ta". Trong không gian chung đó, Việt Nam đã lựa chọn một cách tiếp cận giàu bản sắc và sáng tạo với chủ đề "Xã hội toàn diện lấy con người làm trung tâm".

Nhà Triển lãm Việt Nam đã mang đến hệ sinh thái văn hóa – công nghệ phong phú gồm thực tế ảo, mô hình tương tác, trình chiếu số hóa áo dài, nón lá, rối nước, cồng chiêng Tây Nguyên…

Đây là cách tiếp cận mới mẻ để kể câu chuyện hội nhập của một dân tộc đậm đà bản sắc, đầy khát vọng, chủ động hội nhập và đóng góp có trách nhiệm.

Không chỉ dừng lại ở việc trưng bày di sản mà còn tạo ra những trải nghiệm mới, hấp dẫn và có chiều sâu, đưa văn hóa trở thành kênh hợp tác hiệu quả trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, du lịch đến công nghệ và môi trường.

Với các mục tiêu: Đón 6 triệu lượt khách tham quan, tổ chức ít nhất 6 chuỗi sự kiện xúc tiến đầu tư, thương mại; 6 chuỗi sự kiện xúc tiến, quảng bá du lịch; 20 buổi hoạt động giáo dục, tương tác nghệ thuật; 400 chương trình biểu diễn nghệ thuật… Nhà Triển lãm Việt Nam tại EXPO 2025 Osaka, Kansai sẽ góp phần quảng bá hình ảnh quốc gia, qua đó nâng cao vị thế đất nước, tăng cường sự hiểu biết và hợp tác của quốc tế với Việt Nam, thu hút đầu tư và du lịch.

Văn hóa đối ngoại: Lan tỏa, hội nhập và phát triển

Từ Vesak đến EXPO, có thể thấy rõ tầm nhìn nhất quán của Việt Nam trong triển khai chính sách văn hóa đối ngoại: Lấy con người làm trung tâm, lấy văn hóa làm nền tảng và lấy hợp tác làm động lực. Hai sự kiện Vesak và EXPO diễn ra gần như song song trong tháng 5 đã trở thành minh chứng sinh động cho tư duy đối ngoại văn hóa chủ động, toàn diện và hội nhập sâu rộng của Việt Nam.

Hội thảo quốc tế trong khuôn khổ Vesak 2025.

Hội thảo quốc tế trong khuôn khổ Vesak 2025.

Không chỉ đơn thuần là việc “mang văn hóa ra thế giới” hay “mời thế giới đến với văn hóa Việt”, những hoạt động trong khuôn khổ Vesak 2025 và EXPO 2025 cho thấy năng lực tổ chức, kết nối, sáng tạo của Việt Nam, đồng thời thể hiện khả năng định hình diễn ngôn, chủ động lựa chọn thông điệp và cách thức thể hiện bản sắc văn hóa trong không gian quốc tế đa dạng.

Vesak 2025 giúp thế giới cảm nhận một Việt Nam khoan dung, nhân văn và thân thiện. EXPO 2025 lại giới thiệu một Việt Nam hiện đại, sáng tạo và giàu tiềm năng phát triển.

Trong nước, Việt Nam thể hiện vai trò chủ nhà, đón tiếp thế giới bằng lòng hiếu khách, sự chuẩn bị công phu và tinh thần hòa hợp tôn giáo. Ở nước ngoài, Việt Nam tự tin mang bản sắc ra sân chơi quốc tế, khẳng định năng lực hội nhập và chủ động.

Quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam tại EXPO 2025.

Quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam tại EXPO 2025.

Tuy diễn ra ở hai không gian địa lý khác nhau nhưng cùng hội tụ phản ánh tư duy đối ngoại sâu sắc và tầm nhìn hội nhập toàn diện của Việt Nam: Khẳng định vị thế đất nước thông qua con đường văn hóa, đồng thời quảng bá giá trị Việt Nam, lan toả thông điệp hòa bình, thúc đẩy hợp tác và phát triển bền vững.

Với sự chuẩn bị chu đáo, cách tiếp cận hiện đại, hai sự kiện cho thấy khả năng tổ chức, tham gia và định hình những sự kiện quốc tế lớn bằng chính nội lực văn hóa.

Triển lãm Thế giới (World Expo) là một trong ba sự kiện toàn cầu có quy mô lớn nhất thế giới, cùng Giải Bóng đá vô địch thế giới (World Cup) và Thế vận hội mùa hè Olympic.

Từ trong nước với Vesak, tới quốc tế qua EXPO, hình ảnh một Việt Nam bản sắc, sáng tạo và sẵn sàng đồng hành vì lợi ích chung của nhân loại ngày càng được củng cố và lan tỏa.

Văn hóa đã trở thành cầu nối hiệu quả, vừa giúp thế giới hiểu Việt Nam hơn, vừa giúp Việt Nam kết nối, hợp tác và cùng phát triển với bạn bè quốc tế.

Nhìn từ hai sự kiện Vesak 2025 và EXPO 2025, có thể thấy rõ dấu ấn đậm nét chiến lược văn hóa đối ngoại Việt Nam trong thời đại mới – nhân văn, chủ động, bản lĩnh và đầy khát vọng, từ đó khẳng định mạnh mẽ một Việt Nam giàu bản sắc, chủ động hội nhập và sẵn sàng đóng góp cho một thế giới hòa bình, phát triển bền vững.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.