Từ 13 ca ghép phổi đến khát vọng trở thành trung tâm ghép phổi Đông Nam Á

Tiếp tục ghi dấu ấn trong lĩnh vực ghép phổi

"Tôi thấy sự kỳ diệu của y học như một sự tái sinh mới. Ngày tôi vào phòng mổ là 31/12/2025 và đến lúc tỉnh lại là ngày đầu năm 1/1/2026, giống như một sự khởi đầu mới, một tương lai mới", bệnh nhân T.Q.V xúc động nói. Được hồi sinh với một lá phổi mới, những người nhận phổi đều đang trân trọng cuộc sống mới từng ngày.

Từ một người có tiền sử giãn phế quản gây ra nhiều biến chứng, thời gian sống còn ngắn ngủi, người bệnh T.Q.V đã bước sang một trang mới cuộc đời và đang dần bình phục từng ngày sau khi nhận phổi hiến vào ngày cuối cùng của năm 2025. Với anh, phép màu cuộc sống đã giúp anh tiếp tục hoàn thiện những giấc mơ còn dang dở.

Cũng như V., một bệnh nhân nữa vừa được hồi sinh ngày mùng 7 Tết vừa qua sau khi nhận phổi hiến từ một chàng trai trẻ chết não tại Bệnh viện Bạch Mai. Bệnh nhân hiện đã tỉnh, được rút ống nội khí quản, tự thở bằng phổi và đang dần bình phục.

Các bệnh nhân ghép phổi đã đón thêm một mùa xuân mới bình an bên gia đình. Có người vẫn sống khỏe mạnh sau gần 6 năm ghép phổi, có người vừa mới hồi sinh, có người cùng có nhiều tháng nằm cùng nhau trong khu hồi sức sau ghép... đều mừng tủi gặp lại nhau trong một ngày đầu xuân đặc biệt, được bày tỏ những lời tri ân sâu sắc đến đội ngũ các thầy thuốc đã tái sinh họ cuộc đời mới.

Đến nay, Bệnh viện Phổi Trung ương đã thực hiện thành công 13 ca ghép phổi. Đáng chú ý nhất là chỉ trong chưa đầy 2 tháng cuối năm 2025, bệnh viện đã thực hiện 5 ca ghép phổi, trong đó có: 2 ca ghép trong cùng một ngày; 3 ca ghép liên tiếp trong vòng 7 ngày; ca ghép được thực hiện vào ngày cuối cùng của năm 2025.

Khởi đầu năm 2026, tiếp nối kỳ tích ghép phổi, ngay trong đêm mùng 6, rạng sáng mùng 7 Tết Bính Ngọ 2026, bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép phổi đầu tiên của năm mới. Người bệnh hiện ổn định và đang phục hồi tốt.

Tính đến nay, tổng số ca ghép phổi thành công tại bệnh viện đã đạt 13 ca, với tỷ lệ sống sau ghép cao, tiệm cận các trung tâm ghép phổi hàng đầu khu vực và thế giới.

Các ca ghép được thực hiện theo tiêu chuẩn chuyên môn cao nhất của UCSF Medical Center (Hoa Kỳ), với sự phối hợp chặt chẽ giữa, đồng bộ giữa đội ngũ y, bác sĩ: Bệnh viện Phổi Trung ương, Bệnh viện E, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115… cùng các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế - đưa ghép phổi thành kỹ thuật thường quy.

Tiến sĩ, bác sĩ cao cấp, thầy thuốc ưu tú Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương chia sẻ, điều đáng tự hào là dù trang thiết bị của Việt Nam không hoàn toàn đồng bộ như các nước phát triển, nhưng nhờ sự linh hoạt, sáng tạo và tinh thần phối hợp, các thầy thuốc Việt Nam vẫn làm được ở mức tiêu chuẩn cao nhất.

"Có những thời điểm mổ xuyên Tết, thiếu một thiết bị nhỏ, chúng tôi phải gọi khắp các bệnh viện trung ương tại Hà Nội để mượn, lắp ghép hệ thống cho kịp ca mổ", bác sĩ Lượng chia sẻ.

Giám đốc Đinh Văn Lượng nhấn mạnh, thành tựu này kéo theo sự phát triển toàn diện của chuyên ngành hô hấp: Nâng cao trình độ chẩn đoán và điều trị bệnh phổi nặng; phát triển phẫu thuật nội soi ung thư phổi đạt trình độ tương đương các nước trong khu vực; thu hút hợp tác quốc tế, trao đổi chuyên gia.

Từ ca ghép phổi đầu tiên, bác sĩ Lượng chia sẻ, các thầy thuốc rút ra một kết luận rất quan trọng, thành công của ghép phổi không phải là thành công của một cá nhân hay một kíp mổ, mà là thành công của cả hệ thống, từ Trung tâm Điều phối Ghép tạng Quốc gia, các bệnh viện đầu ngành, các chuyên gia hồi sức, phẫu thuật, gây mê, tim mạch, huyết học… cho đến sự chỉ đạo của Bộ Y tế và Chính phủ.

Ghép phổi đòi hỏi: Quy trình chuyên môn cao nhất; sự phối hợp liên viện chặt chẽ; tinh thần nhân văn sâu sắc và sự điều hành thống nhất ở tầm quốc gia. Nếu chỉ mổ giỏi mà không chăm sóc trước-sau mổ bài bản, không có sự đồng hành của các chuyên khoa khác, thì thất bại là điều chắc chắn.

Vì thế, thành công này không chỉ là thành công chuyên môn mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết của ngành y tế Việt Nam, sự chỉ đạo thống nhất của Chính phủ và Bộ Y tế, cùng tinh thần trách nhiệm của từng cán bộ.

Hiện nay, danh sách chờ ghép phổi đã có hàng chục bệnh nhân. Nếu không được ghép, sau 3 năm tỷ lệ sống sót dưới 5%. Mỗi ca ghép thành công là một cuộc đời được hồi sinh.

Vì thế, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương tin tưởng: "Với năng lực hiện tại, nếu nguồn tạng dồi dào hơn, bệnh viện hoàn toàn có thể đạt 40–50 ca/năm. Với nền tảng hiện có và sự đầu tư cơ sở vật chất đang hoàn thiện, Việt Nam hoàn toàn có thể sánh vai với các trung tâm ghép phổi lớn trong khu vực và trên thế giới. Và trên hết, điều khiến chúng tôi hạnh phúc nhất không phải là thành tích, mà là nhìn thấy bệnh nhân được sống lại một lần nữa".

Triển khai nhiều kỹ thuật chuyên sâu các bệnh lý về phổi

Năm 2025, Bệnh viện Phổi Trung ương đạt nhiều kết quả toàn diện trong công tác khám chữa bệnh, đào tạo, nghiên cứu khoa học và chỉ đạo tuyến, tiếp tục khẳng định vị thế là bệnh viện chuyên khoa đầu ngành tuyến cao nhất về các bệnh phổi và lao. Đây chính là những dấu ấn khẳng định Bệnh viện Phổi Trung ương đã thực sự làm chủ kỹ thuật cao trong chẩn đoán và điều trị các bệnh về phổi.

Năm qua, bệnh viện đã phục vụ hơn 201.000 lượt khám ngoại trú (tăng 140% so với năm trước) và điều trị nội trú cho gần 58.000 lượt người bệnh. Dù áp lực quá tải, bệnh viện vẫn bảo đảm an toàn tuyệt đối và rút ngắn ngày điều trị trung bình xuống còn 7-9 ngày. Ngoài ra, bệnh viện đã tiên phong triển khai thành công bệnh án điện tử tại các khoa trọng điểm, hướng tới bệnh viện thông minh, không giấy tờ.

Giám đốc Đinh Văn Lượng cho biết, bước sang năm 2026, Bệnh viện Phổi Trung ương tiếp tục xây dựng mô hình bệnh viện hiện đại-chuyên sâu, tập trung vào ghép phổi, ung thư phổi và trị liệu tế bào; đầu tư hạ tầng trọng điểm; nâng cao chất lượng chuyên môn, quản trị và công tác xã hội; hoàn thành tốt nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Bệnh viện đã tiếp đón nhiều chuyên gia hàng đầu từ Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc)… đến trao đổi chuyên môn với mục tiêu xây dựng Trung tâm ghép phổi chuẩn mực của khu vực Đông Nam Á – vừa điều trị bệnh nhân trong nước, vừa đào tạo, tiếp nhận bệnh nhân quốc tế.

Song song với đó, bệnh viện đang phát triển các kỹ thuật mới như điều trị bằng tế bào gốc trong bệnh phổi. Nếu thành công, người bệnh sẽ không phải ra nước ngoài điều trị với chi phí hàng chục tỷ đồng. Ngược lại, Việt Nam có thể trở thành điểm đến điều trị theo đúng định hướng “du lịch y tế”.