Trọng tâm chiến lược mới

Biếm họa: AI4GOV PROJECT.EU
Biếm họa: AI4GOV PROJECT.EU

Ba thể chế quyền lực nhất Liên minh châu Âu (EU), gồm Nghị viện châu Âu (EP), Hội đồng châu Âu (EUC) và Ủy ban châu Âu (EC) vừa cùng đặt bút ký vào một văn kiện chung, mang tính bước ngoặt về văn hóa: Tuyên bố chung “Châu Âu vì văn hóa - Văn hóa vì châu Âu”. Đây là văn kiện đầu tiên trong lịch sử của EU đặt văn hóa ở trung tâm chính sách của khối.

Tuyên bố thiết lập 12 nguyên tắc cốt lõi để định hình chính sách văn hóa châu Âu, được chia làm hai vế bổ trợ nhau. Vế thứ nhất là “Châu Âu vì văn hóa”, hàm ý chính sách hỗ trợ ngành sáng tạo. Theo đó, EU cam kết bảo vệ quyền tự do sáng tác và ngôn luận của nghệ sĩ; bảo đảm thù lao công bằng, phúc lợi xã hội tốt hơn cho người làm nghệ thuật; ứng dụng công nghệ số để bảo tồn kho tàng di sản khổng lồ của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của LHQ (UNESCO) tại châu Âu.

Vế thứ hai, “Văn hóa vì châu Âu” xác định văn hóa là động lực phát triển. Trong đó, EU xác định trí tuệ nhân tạo (AI) phải hỗ trợ, chứ không thay thế sự sáng tạo của con người; cam kết bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy lồng ghép nghệ thuật vào mô hình giáo dục liên ngành (STEM); khuyến khích văn hóa thúc đẩy kinh tế và bản sắc xã hội.

Việc EU xác định văn hóa là trọng tâm chiến lược mới không phải ngẫu nhiên, mà xuất phát từ thực tế EU đang đối mặt một loạt thách thức mang tính thời đại. Làn sóng AI tạo sinh đang đe dọa trực tiếp đến sinh kế và của hàng triệu lao động trong ngành sáng tạo tại châu Âu. Sau nhiều năm ngân sách và sự chú ý của EU bị chi phối bởi các vấn đề an ninh, di cư, năng lượng…, giới lãnh đạo EU nhận ra rằng, nếu văn hóa tiếp tục bị bỏ quên, châu Âu sẽ mất đi sức mạnh mềm và sợi dây gắn kết cốt lõi.

Giới chức EU nhấn mạnh văn hóa là cốt lõi của bản sắc châu Âu, cũng là nguồn sức mạnh kinh tế và địa - chính trị của châu lục, vì thế phải được tích hợp đầy đủ vào việc hoạch định chính sách như một ưu tiên, trọng tâm chiến lược cho tương lai của EU.

Truyền thông châu Âu hoan nghênh Tuyên bố là bước tiến lớn về tư duy lập pháp của EU, khi kết quả khảo sát cho thấy 87% số người dân châu Âu muốn văn hóa chiếm vị trí quan trọng trong chính sách của EU. Nhưng cũng có ý kiến hoài nghi văn kiện này không có tính ràng buộc pháp lý, mà chỉ là một “bức thư tình thiết tha gửi cho nghệ thuật”. Để tuyên bố lịch sử về văn hóa không bị phủ bụi trong các văn phòng ở Brussels, dư luận châu Âu đang chờ đợi các hành động pháp lý cụ thể tiếp theo.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Chặn nguy cơ bất công mới

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Biếm họa: LAU KA-KUEN

Bảo vệ “lao động số”

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa ra mắt một văn kiện lịch sử: Công ước số 193 về việc làm xứng đáng trong nền kinh tế nền tảng số. Được thông qua tại Hội nghị Lao động quốc tế lần thứ 114 diễn ra ngày 12/6, ở Geneva (Thụy Sĩ), đây là hiệp ước mang tính ràng buộc pháp lý quốc tế đầu tiên trên thế giới được thiết kế chuyên biệt để bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm triệu lao động trong “nền kinh tế việc làm tự do” (GIG) trên toàn cầu.

Biếm họa: CHENXIA

Thiệt hại khó đong đếm

Tổng Thanh tra Bộ Chiến tranh, Bộ Ngoại giao và Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) đang căng mình rà soát và kiểm toán các khoản chi tiêu liên quan Chiến dịch Epic Fury nhằm vào Iran.

Biếm họa: BENJAMIN KIKKERT

Nói một đằng, làm một nẻo

Bất chấp lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza đã có hiệu lực từ tháng 10 năm ngoái, Israel vẫn đơn phương mở nhiều cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Hamas, không chỉ đe dọa làm đổ vỡ thỏa thuận hòa bình vốn đã mong manh mà còn có nguy cơ làm nổ ra một cuộc chiến mới.

Biếm họa: KAP

Quyết định không đúng thời điểm

Chính phủ Argentina tuyên bố rút khỏi Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Thông tin được công bố bên lề Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 (WHA 79) tổ chức tại Geneva (Thụy Sĩ).

Biếm họa: MIKE

Người ăn không hết, kẻ lần chẳng ra

Một báo cáo điều tra của Thượng viện Pháp vừa gây chấn động khi cho thấy, phần lớn lợi nhuận trong chuỗi thực phẩm đang rơi vào tay các tập đoàn bán lẻ và siêu thị, trong khi nông dân và doanh nghiệp sản xuất hưởng phần rất nhỏ.

Biếm họa: ALLAN MCDONALD

Hợp tác thay vì chia rẽ

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận định, các đợt bùng phát dịch do virus Hanta và Ebola hiện nay là cuộc khủng hoảng y tế tiếp theo trong thế giới đầy biến động, nhưng là dấu hiệu cảnh báo về một “thời đại nguy hiểm và chia rẽ”.

Biếm họa: ARES

Đoàn kết với “Hòn đảo tự do”

Ngày 16/5, Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã khẳng định lại sự cần thiết phải chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt đối với Cuba. Trong khi đó, nhiều quốc gia, tổ chức xã hội và đối tác quốc tế tiếp tục triển khai các hoạt động hỗ trợ đảo quốc Caribe.

Biếm họa: KOREA JOONGANG DAILY

Bài kiểm tra giữa nhiệm kỳ

Chính trường Hàn Quốc đang trở nên nóng trước thềm cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ dự kiến diễn ra ngày 3/6 tới.

Biếm họa: PETER SCHRANK

Đồng minh rạn nứt

Không chỉ các thành viên thân cận của Mỹ trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) không muốn can dự vào cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Biếm họa: AMEEN ALHABARAH

“Chìa khóa” cho an ninh năng lượng

Thế giới phải hành động nhanh và mạnh hơn để giảm lượng khí thải methane từ ngành sản xuất nhiên liệu hóa thạch. Điều này sẽ giúp giảm tốc biến đổi khí hậu (BĐKH) và tăng cường an ninh năng lượng trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung.

Biếm họa: DERKAOUI ABDELLAH

Hệ lụy nghiêm trọng

Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres cảnh báo tình trạng gián đoạn kéo dài tại Eo biển Hormuz có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho kinh tế toàn cầu.

Biếm họa: VECTEEZY

Hàn gắn quan hệ đồng minh

Nhà vua Anh Charles III và Hoàng hậu Camilla vừa có cuộc gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài bốn ngày tới “xứ cờ hoa”.

Biếm họa: ENRICO BERTUCCIOLI

Tự chủ chiến lược

Trang mạng Defense News đưa tin, từ năm 2028, Đan Mạch sẽ tiếp nhận hệ thống phòng không SAMP/T NG của châu Âu, do liên doanh Eurosam giữa Tập đoàn quốc phòng Pháp Thales và MBDA của Italy phát triển.