Trọng tâm chiến lược mới

Biếm họa: AI4GOV PROJECT.EU
Biếm họa: AI4GOV PROJECT.EU

Ba thể chế quyền lực nhất Liên minh châu Âu (EU), gồm Nghị viện châu Âu (EP), Hội đồng châu Âu (EUC) và Ủy ban châu Âu (EC) vừa cùng đặt bút ký vào một văn kiện chung, mang tính bước ngoặt về văn hóa: Tuyên bố chung “Châu Âu vì văn hóa - Văn hóa vì châu Âu”. Đây là văn kiện đầu tiên trong lịch sử của EU đặt văn hóa ở trung tâm chính sách của khối.

Tuyên bố thiết lập 12 nguyên tắc cốt lõi để định hình chính sách văn hóa châu Âu, được chia làm hai vế bổ trợ nhau. Vế thứ nhất là “Châu Âu vì văn hóa”, hàm ý chính sách hỗ trợ ngành sáng tạo. Theo đó, EU cam kết bảo vệ quyền tự do sáng tác và ngôn luận của nghệ sĩ; bảo đảm thù lao công bằng, phúc lợi xã hội tốt hơn cho người làm nghệ thuật; ứng dụng công nghệ số để bảo tồn kho tàng di sản khổng lồ của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của LHQ (UNESCO) tại châu Âu.

Vế thứ hai, “Văn hóa vì châu Âu” xác định văn hóa là động lực phát triển. Trong đó, EU xác định trí tuệ nhân tạo (AI) phải hỗ trợ, chứ không thay thế sự sáng tạo của con người; cam kết bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, thúc đẩy lồng ghép nghệ thuật vào mô hình giáo dục liên ngành (STEM); khuyến khích văn hóa thúc đẩy kinh tế và bản sắc xã hội.

Việc EU xác định văn hóa là trọng tâm chiến lược mới không phải ngẫu nhiên, mà xuất phát từ thực tế EU đang đối mặt một loạt thách thức mang tính thời đại. Làn sóng AI tạo sinh đang đe dọa trực tiếp đến sinh kế và của hàng triệu lao động trong ngành sáng tạo tại châu Âu. Sau nhiều năm ngân sách và sự chú ý của EU bị chi phối bởi các vấn đề an ninh, di cư, năng lượng…, giới lãnh đạo EU nhận ra rằng, nếu văn hóa tiếp tục bị bỏ quên, châu Âu sẽ mất đi sức mạnh mềm và sợi dây gắn kết cốt lõi.

Giới chức EU nhấn mạnh văn hóa là cốt lõi của bản sắc châu Âu, cũng là nguồn sức mạnh kinh tế và địa - chính trị của châu lục, vì thế phải được tích hợp đầy đủ vào việc hoạch định chính sách như một ưu tiên, trọng tâm chiến lược cho tương lai của EU.

Truyền thông châu Âu hoan nghênh Tuyên bố là bước tiến lớn về tư duy lập pháp của EU, khi kết quả khảo sát cho thấy 87% số người dân châu Âu muốn văn hóa chiếm vị trí quan trọng trong chính sách của EU. Nhưng cũng có ý kiến hoài nghi văn kiện này không có tính ràng buộc pháp lý, mà chỉ là một “bức thư tình thiết tha gửi cho nghệ thuật”. Để tuyên bố lịch sử về văn hóa không bị phủ bụi trong các văn phòng ở Brussels, dư luận châu Âu đang chờ đợi các hành động pháp lý cụ thể tiếp theo.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: OSVAL

Biến tướng khó lường

Hơn 25 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do al-Qaeda tiến hành nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001, mối nguy cơ vẫn hiện hữu khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vừa ra tuyên bố quan ngại sâu sắc về sự gia tăng cường độ, tính chất ngày càng phức tạp và sự biến đổi không ngừng của các vụ tấn công khủng bố.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Chặn nguy cơ bất công mới

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Biếm họa: LAU KA-KUEN

Bảo vệ “lao động số”

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa ra mắt một văn kiện lịch sử: Công ước số 193 về việc làm xứng đáng trong nền kinh tế nền tảng số. Được thông qua tại Hội nghị Lao động quốc tế lần thứ 114 diễn ra ngày 12/6, ở Geneva (Thụy Sĩ), đây là hiệp ước mang tính ràng buộc pháp lý quốc tế đầu tiên trên thế giới được thiết kế chuyên biệt để bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm triệu lao động trong “nền kinh tế việc làm tự do” (GIG) trên toàn cầu.