Trọn đời gắn bó với tình yêu quan họ

Sáu tuổi đã bắt đầu theo mẹ đi các canh hát, với Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Thềm (sinh năm 1959, trú tại khu Viêm Xá, phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh) quan họ đã ăn vào máu thịt. Bà được ví như là “hạt nhân” gìn giữ, bảo tồn nhiều làn điệu quan họ cổ, khó và truyền dạy thành công cho nhiều thế hệ trẻ.

Canh hát của người quan họ.
Canh hát của người quan họ.

Sinh ra và lớn lên tại làng quan họ gốc, khu Viêm Xá, tuổi thơ của liền chị Nguyễn Thị Thềm đã thấm đẫm các làn điệu dân ca qua lời ru, tiếng hát của mẹ - nghệ nhân Nguyễn Thị Các, một liền chị nổi tiếng với nhiều “vốn liếng” quan họ. Lớn lên, bà đã thuộc hàng trăm câu quan họ, am hiểu tường tận lề lối sinh hoạt của người quan họ, văn hóa ứng xử, tín ngưỡng quan họ.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm tự nhận mình là người may mắn khi thủa nhỏ được đắm mình trong không gian quan họ, lớn lên xây dựng gia đình lại được chồng và gia đình chồng thấu hiểu nên luôn chia sẻ, tạo điều kiện để theo đuổi đam mê.

054df1319f1e1040490f-5717.jpg
Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Thềm (bên phải) cùng chị gái.

Nối tiếp tình yêu quan họ từ mẹ, từ năm 1990, bà tham gia Câu lạc bộ quan họ Viêm Xá, tích cực tham gia sưu tầm, học hỏi những lời ca, tiếng hát của các nghệ nhân thông qua hình thức truyền miệng và câu chuyện, đi giao lưu với các câu lạc bộ khác. Thừa hưởng giọng hát của mẹ, cùng với quá trình học tập, tự rèn luyện, bà đã đạt được chất giọng chuẩn quan họ với kỹ thuật “vang, rền, nền, nảy” được nhiều người ghi nhận, quý mến.

Không dừng lại ở đó, bà Thềm tiếp tục truyền tình yêu, niềm đam mê đến thế hệ sau này bằng cách dạy quan họ miễn phí cho những người yêu quan họ, thế hệ măng non tại địa phương, Câu lạc bộ quan họ trong và ngoài tỉnh, trong trường học, nơi đào tạo nghệ thuật truyền thống như Nhà hát dân ca quan họ Bắc Ninh, Trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch Bắc Ninh...

5dbb0195-1985-4b71-9525-c3dda5d6719d-4409.jpg
Hai chị em nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm giới thiệu tới công chúng bộ sưu tập những kỷ vật quan họ.

Trong những câu chuyện dài gắn bó với quan họ, bà Thềm nhớ nhất kỷ niệm năm 2009 tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, bà cùng chị gái là Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Sang thay mặt cho 49 làng quan họ gốc (khi đó tỉnh Bắc Ninh có 44 làng quan họ gốc, Bắc Giang có 5 làng quan họ gốc) nhận Bằng công nhận Dân ca Quan họ Bắc Ninh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại do đại diện Tổ chức UNESCO trao tặng.

16 năm đã trôi qua, nhưng cảm xúc về ngày trọng đại, đầy tự hào đó vẫn vẹn nguyên trong ký ức của người nghệ nhân. “Tự hào, vinh dự, xen lẫn trách nhiệm, đó là cảm xúc lúc đó của tôi. Mặc trên người bộ áo váy tứ thân, mang trong mình nét duyên của người quan họ, lại đại diện cho cộng đồng quan họ, càng tự hào bao nhiêu, tôi càng nhận thấy trách nhiệm bấy nhiêu. Đó là trách nhiệm lưu giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của Dân ca Quan họ Bắc Ninh đúng như cam kết của Việt Nam với UNESCO, đưa Dân ca Quan họ Bắc Ninh trường tồn và lan tỏa”, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Thềm xúc động bày tỏ.

1804quanho2-8484.jpg
Trang phục quan họ xưa.

Cùng với niềm đam mê quan họ, nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm và chị gái là nghệ nhân Nguyễn Thị Sang đã lên ý tưởng thành lập Thư viện quan họ Sang Thềm để lưu giữ, bảo tồn những giá trị quan họ cho muôn đời sau. Hai bà đã dày công sưu tầm các tư liệu, hiện vật quan họ nhiều năm và đầu năm 2022 chính thức thành lập Thư viện gia đình tại nhà nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm.

Hiện thư viện có hàng trăm cuốn tư liệu, lưu giữ các làn điệu quan họ của các câu lạc bộ trong tỉnh; tư liệu, hiện vật trong sinh hoạt quan họ như trang phục, dép của người quan họ… Trong đó có những hiện vật quý như các bộ trang phục quan họ cách đây hơn nửa thế kỷ, với kiểu dáng và chất liệu ngày nay rất khó phục dựng.

bf8cbd55-b92a-4ce6-b491-fc53264200d1-9906.jpg
Hai chị em nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm mong muốn gìn giữ, trao truyền để di sản dân ca quan họ được lan tỏa.

Hơn 60 năm dành tình yêu cho quan họ, liền chị Nguyễn Thị Thềm đã được ghi nhận qua nhiều giải thưởng tại các kỳ liên hoan, hội diễn, được Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc đóng góp cho thành công trong chương trình “Giao lưu âm nhạc truyền thống Việt Nam-Thụy Điển”; Bằng khen vì đã có đóng góp trong quá trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh Dân ca Quan họ Bắc Ninh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; nhiều Bằng khen của tỉnh Bắc Ninh...

Năm 2022, bà Thềm vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, ghi nhận những cống hiến to lớn, tiêu biểu cho sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh Bắc Ninh.

Có thể bạn quan tâm

Cùng với các ngành sản xuất, hệ thống phân phối tại Việt Nam đang thu hút lượng lớn vốn FDI. Trong ảnh: Một góc Trung tâm thương mại Aeon Long Biên, thuộc tập đoàn bán lẻ hàng đầu Nhật Bản.

Điểm đến hấp dẫn của dòng vốn FDI

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào Việt Nam trong 8 tháng năm 2026 ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ khi vượt mốc 40 tỷ USD.

Khu vực đón tiếp người dân đến khám sức khỏe định kỳ tại Bệnh viện đa khoa Hà Nam được các đoàn viên, thanh niên hỗ trợ chu đáo (Ảnh ĐÀO PHƯƠNG)

Đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe đến gần người dân

Nhằm thay đổi nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe từ thụ động sang chủ động, tỉnh Ninh Bình đã ban hành Kế hoạch 185/KH-UBND ngày 27/5/2026 về triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc cho người dân trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Lực lượng Công an tỉnh Ninh Bình ra quân, bảo đảm an toàn giao thông trong ngày khai giảng năm học mới 2026-2027 (Ảnh THANH BÌNH)

Vì những tuyến đường bình yên, an toàn

Thời gian qua, Công an các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng đã triển khai đợt cao điểm bảo đảm an toàn giao thông, tăng cường tuần tra, kiểm soát, phân luồng, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Ban tổ chức khen thưởng các tập thể có thành tích xuất sắc trong tổ chức triển khai và tham gia Cuộc thi.

Sức lan tỏa từ cuộc thi Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Thu hút gần 8.000 tác phẩm dự thi sau sáu tháng phát động, Cuộc thi chính luận về Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại tỉnh Bắc Ninh năm 2026 đã trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng. Cuộc thi góp phần tuyên truyền, định hướng dư luận, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, nhất là trên không gian mạng.

Sản phẩm du lịch thuyền buồm ba vách trên Vịnh Hạ Long đã mang đến cho du khách những trải nghiệm mới mẻ.

Mở rộng không gian, gia tăng trải nghiệm cho du khách

Năm 2026, Quảng Ninh đưa vào khai thác hàng chục sản phẩm du lịch mới. Điều này cho thấy ngành du lịch đang chuyển từ phát triển đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, lấy trải nghiệm của du khách làm động lực.

Tư vấn, khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý về mắt cho người dân tại phường An Phong.

Hiệu quả nhân văn từ chương trình chăm sóc mắt cộng đồng

Từ tổ chức khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lý về mắt cho người dân các xã, đến đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho y tế tuyến dưới; Chương trình chăm sóc mắt cộng đồng tại Hải Phòng đang được triển khai theo hướng ngày càng chuyên sâu, thiết thực.

Trường trung học cơ sở Phụ Dực, xã Phụ Dực (tỉnh Hưng Yên) được hình thành trên cơ sở sáp nhập năm trường học ngay trước năm học mới.

Sắp xếp trường học phù hợp với mô hình chính quyền mới

Trước khi năm học mới bắt đầu, tỉnh Hưng Yên đã tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập theo hướng tinh gọn, hợp lý. Địa phương chú trọng sắp xếp điểm trường lẻ, trường quy mô nhỏ, hình thành các trường phổ thông đồng cấp phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Công an tỉnh Ninh Bình tuyên truyền người dân chấp hành nghiêm luật giao thông đường thủy tại các khu du lịch (Ảnh YẾN TRINH)

Ngành du lịch triển khai các phương án bảo đảm an toàn mùa mưa, bão

Để bảo đảm an toàn cho du khách trong mùa mưa bão, ngành du lịch và các địa phương tỉnh Ninh Bình chủ động triển khai nhiều giải pháp từ sớm, từ xa; rà soát các nguy cơ, củng cố cơ sở vật chất, chuẩn bị nhân lực, phương tiện, phương án cứu hộ, cứu nạn và tăng cường cảnh báo, hướng dẫn du khách.

Năm học 2026-2027 ghi nhận việc đưa vào vận hành hàng loạt trường phổ thông liên cấp sau quá trình sáp nhập, sắp xếp lại mạng lưới giáo dục.

Náo nức đón năm học mới

Ngày 5/9 vừa qua, hơn 23 triệu học sinh, sinh viên, học viên trên cả nước cùng tham dự Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và Lễ khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới.

Nghi lễ tế Đức Thần Nông và các vị chư thần tại lễ hội. (Ảnh: BTC)

Lễ hội tri ân Đức Thần Nông, gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống

Tại Đền Thần Nông (xã Cẩm Lý, tỉnh Bắc Ninh), Lễ hội “Hướng về cội nguồn-Tri ân tiên tổ” vừa được tổ chức trang trọng với sự tham gia của đông đảo nhân dân và du khách thập phương, góp phần tôn vinh đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tinh thần đoàn kết cộng đồng và quảng bá các giá trị văn hóa lâu đời.

Thanh khoản năm 2026 dự kiến giảm, thị trường chờ động lực mới từ 2027. (Ảnh: HNV)

Nhu cầu ở thực giữ nhịp thanh khoản thị trường chuyển nhượng Hà Nội

Thời gian qua, thị trường bất động sản thứ cấp Hà Nội ghi nhận giao dịch chậm lại so giai đoạn 2025. Trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, hoạt động giải phóng mặt bằng diễn ra trên diện rộng, nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn, trong khi lực cầu mua để ở đóng vai trò là lực đỡ chính của thị trường.

Phối cảnh Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long-Urban City khi hoàn thành, dự kiến bố trí tái định cư cho người dân thuộc các khu vực xã Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh và các khu vực lân cận. (Ảnh: Chủ đầu tư dự án)

Hà Nội bố trí người dân dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng tại những khu định cư có hạ tầng tốt, có điều kiện tạo sinh kế

Thành phố Hà Nội dự kiến bố trí khoảng 265ha quỹ đất tái định cư tại địa bàn các xã, phường và khu vực lân cận, đồng thời chuẩn bị hàng chục nghìn lô đất, căn hộ tại các khu đô thị đa mục tiêu, nhằm bảo đảm nơi ở mới có điều kiện bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, duy trì sinh kế và sự gắn kết cộng đồng của người dân.

Phối cảnh Quảng trường-công viên phía đông hồ Hoàn Kiếm sau khi hoàn thành xây dựng. (Ảnh: Đơn vị tư vấn)

Hà Nội lấy ý kiến cộng đồng dân cư về Điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận

Từ ngày 7/9, thành phố Hà Nội sẽ lấy ý kiến cộng đồng dân cư về phương án điều chỉnh quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận nhằm tái cấu trúc không gian công cộng, mở rộng kết nối và nâng cao chất lượng hạ tầng, tạo lập một chỉnh thể không gian đô thị đặc sắc lấy hồ Hoàn Kiếm làm trung tâm.

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cùng các đồng chí lãnh đạo trung ương và thành phố Hà Nội thực hiện nghi thức khánh thành Trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông Minh Châu. (Ảnh: THANH HẢI)

Hà Nội: Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc dự lễ khánh thành Trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông Minh Châu

Sáng 5/9, tại xã đảo Minh Châu (Hà Nội), Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội phối hợp xã Minh Châu và Tổng Công ty Đầu tư Phát triển Nhà Hà Nội (HANDICO) tổ chức Lễ khánh thành Trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông Minh Châu, khai giảng năm học mới 2026-2027.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới dự khai giảng năm học mới tại Trường trung học phổ thông Lê Quý Đôn (tỉnh Hưng Yên). (Ảnh: MAI TÚ)

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự Lễ khai giảng năm học 2026-2027 tại Trường trung học phổ thông Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên

Trong không khí cả nước hân hoan kỷ niệm 81 năm Ngày Quốc khánh 2/9 và chào đón năm học mới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự Lễ khai giảng với các thầy giáo, cô giáo và học sinh của Trường trung học phổ thông Lê Quý Đôn (phường Trần Hưng Đạo, tỉnh Hưng Yên).