Trọn đời gắn bó với tình yêu quan họ

Sáu tuổi đã bắt đầu theo mẹ đi các canh hát, với Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Thềm (sinh năm 1959, trú tại khu Viêm Xá, phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh) quan họ đã ăn vào máu thịt. Bà được ví như là “hạt nhân” gìn giữ, bảo tồn nhiều làn điệu quan họ cổ, khó và truyền dạy thành công cho nhiều thế hệ trẻ.

Canh hát của người quan họ.
Canh hát của người quan họ.

Sinh ra và lớn lên tại làng quan họ gốc, khu Viêm Xá, tuổi thơ của liền chị Nguyễn Thị Thềm đã thấm đẫm các làn điệu dân ca qua lời ru, tiếng hát của mẹ - nghệ nhân Nguyễn Thị Các, một liền chị nổi tiếng với nhiều “vốn liếng” quan họ. Lớn lên, bà đã thuộc hàng trăm câu quan họ, am hiểu tường tận lề lối sinh hoạt của người quan họ, văn hóa ứng xử, tín ngưỡng quan họ.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm tự nhận mình là người may mắn khi thủa nhỏ được đắm mình trong không gian quan họ, lớn lên xây dựng gia đình lại được chồng và gia đình chồng thấu hiểu nên luôn chia sẻ, tạo điều kiện để theo đuổi đam mê.

054df1319f1e1040490f-5717.jpg
Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Thềm (bên phải) cùng chị gái.

Nối tiếp tình yêu quan họ từ mẹ, từ năm 1990, bà tham gia Câu lạc bộ quan họ Viêm Xá, tích cực tham gia sưu tầm, học hỏi những lời ca, tiếng hát của các nghệ nhân thông qua hình thức truyền miệng và câu chuyện, đi giao lưu với các câu lạc bộ khác. Thừa hưởng giọng hát của mẹ, cùng với quá trình học tập, tự rèn luyện, bà đã đạt được chất giọng chuẩn quan họ với kỹ thuật “vang, rền, nền, nảy” được nhiều người ghi nhận, quý mến.

Không dừng lại ở đó, bà Thềm tiếp tục truyền tình yêu, niềm đam mê đến thế hệ sau này bằng cách dạy quan họ miễn phí cho những người yêu quan họ, thế hệ măng non tại địa phương, Câu lạc bộ quan họ trong và ngoài tỉnh, trong trường học, nơi đào tạo nghệ thuật truyền thống như Nhà hát dân ca quan họ Bắc Ninh, Trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch Bắc Ninh...

5dbb0195-1985-4b71-9525-c3dda5d6719d-4409.jpg
Hai chị em nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm giới thiệu tới công chúng bộ sưu tập những kỷ vật quan họ.

Trong những câu chuyện dài gắn bó với quan họ, bà Thềm nhớ nhất kỷ niệm năm 2009 tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, bà cùng chị gái là Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Sang thay mặt cho 49 làng quan họ gốc (khi đó tỉnh Bắc Ninh có 44 làng quan họ gốc, Bắc Giang có 5 làng quan họ gốc) nhận Bằng công nhận Dân ca Quan họ Bắc Ninh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại do đại diện Tổ chức UNESCO trao tặng.

16 năm đã trôi qua, nhưng cảm xúc về ngày trọng đại, đầy tự hào đó vẫn vẹn nguyên trong ký ức của người nghệ nhân. “Tự hào, vinh dự, xen lẫn trách nhiệm, đó là cảm xúc lúc đó của tôi. Mặc trên người bộ áo váy tứ thân, mang trong mình nét duyên của người quan họ, lại đại diện cho cộng đồng quan họ, càng tự hào bao nhiêu, tôi càng nhận thấy trách nhiệm bấy nhiêu. Đó là trách nhiệm lưu giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của Dân ca Quan họ Bắc Ninh đúng như cam kết của Việt Nam với UNESCO, đưa Dân ca Quan họ Bắc Ninh trường tồn và lan tỏa”, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Thềm xúc động bày tỏ.

1804quanho2-8484.jpg
Trang phục quan họ xưa.

Cùng với niềm đam mê quan họ, nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm và chị gái là nghệ nhân Nguyễn Thị Sang đã lên ý tưởng thành lập Thư viện quan họ Sang Thềm để lưu giữ, bảo tồn những giá trị quan họ cho muôn đời sau. Hai bà đã dày công sưu tầm các tư liệu, hiện vật quan họ nhiều năm và đầu năm 2022 chính thức thành lập Thư viện gia đình tại nhà nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm.

Hiện thư viện có hàng trăm cuốn tư liệu, lưu giữ các làn điệu quan họ của các câu lạc bộ trong tỉnh; tư liệu, hiện vật trong sinh hoạt quan họ như trang phục, dép của người quan họ… Trong đó có những hiện vật quý như các bộ trang phục quan họ cách đây hơn nửa thế kỷ, với kiểu dáng và chất liệu ngày nay rất khó phục dựng.

bf8cbd55-b92a-4ce6-b491-fc53264200d1-9906.jpg
Hai chị em nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm mong muốn gìn giữ, trao truyền để di sản dân ca quan họ được lan tỏa.

Hơn 60 năm dành tình yêu cho quan họ, liền chị Nguyễn Thị Thềm đã được ghi nhận qua nhiều giải thưởng tại các kỳ liên hoan, hội diễn, được Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc đóng góp cho thành công trong chương trình “Giao lưu âm nhạc truyền thống Việt Nam-Thụy Điển”; Bằng khen vì đã có đóng góp trong quá trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh Dân ca Quan họ Bắc Ninh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; nhiều Bằng khen của tỉnh Bắc Ninh...

Năm 2022, bà Thềm vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, ghi nhận những cống hiến to lớn, tiêu biểu cho sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh Bắc Ninh.

Có thể bạn quan tâm

Hơn 400 đại biểu là cán bộ công đoàn, công nhân,người lao động, tham dự hội nghị.

Bắc Ninh: Lợi ích chính đáng của người lao động là ưu tiên quan trọng trong các quyết sách phát triển

Ngày 19/4, tại Hội nghị gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với cán bộ công đoàn, đoàn viên và công nhân lao động, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái cam kết “tỉnh luôn đặt lợi ích chính đáng của người lao động là ưu tiên quan trọng trong các quyết sách phát triển kinh tế-xã hội”.

Diễn giả và khách mời trao đổi cởi mở về những giá trị văn hóa truyền thống trong xã hội hiện nay tại Talkshow với chủ đề “Khi Gen Z “update” văn hóa trên mâm cơm Việt”. (Ảnh: Hồng Nhung)

Chuỗi sự kiện trải nghiệm “Nếp Nhà 5.0: Chuyện trên mâm” - Giải mã nếp ăn của người Việt qua cách tiếp cận sáng tạo

Chuỗi sự kiện trải nghiệm “Nếp Nhà 5.0: Chuyện trên mâm” diễn ra sáng 19/4 tại Bảo tàng Hà Nội với nhiều hoạt động phong phú và hấp dẫn, góp phần khẳng định và lan tỏa giá trị truyền thống thể hiện qua các quy tắc ứng xử trong bữa ăn của gia đình người Việt xưa và nay.

Ảnh minh họa: Khánh thành nhà Đại đoàn kết cho gia đình chính sách tại xã Kim Thành (Hải Phòng). (Ảnh: HÀ VY)

Hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học

Theo kế hoạch của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, thành phố phấn đấu hoàn thành hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 100% đối tượng là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học trên địa bàn đủ điều kiện (theo Công văn số 270/TTg-KGVX ngày 21/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ) trước ngày 25/7/2026.

Các đại diện Trà Việt Tú nhận vinh danh tại sự kiện phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương năm 2025. (Ảnh: L.Hường)

Trà biển Quảng Ninh khẳng định vị thế OCOP

Trong đời sống văn hóa người Việt, trà không chỉ là thức uống mà còn là một nếp sinh hoạt lâu đời, một cách ứng xử và thưởng thức tinh tế. Những năm gần đây, ngành trà Việt Nam đang nỗ lực nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường với những sản phẩm mang đậm bản sắc.

Tuyến đường sắt đô thị số 3 Nhổn-ga Hà Nội đã đưa vào sử dụng đoạn trên cao Nhổn-Cầu Giấy góp phần cải thiện giao thông trên tuyến đường từ cửa ngõ phía tây vào trung tâm Thủ đô.

Bắt đầu rào chắn, phân luồng giao thông thi công hai ga ngầm của tuyến đường sắt đô thị số 5 (Văn Cao-Hòa Lạc)

Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) cho biết, từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 15/4/2027, đơn vị thi công rào chắn và phân luồng tổ chức giao thông phục vụ thi công nhà ga S1 (ga Quần Ngựa) và nhà ga S3 (ga Vành đai 1) thuộc dự án Đầu tư xây dựng đường sắt đô thị thành phố Hà Nội, tuyến số 5 (Văn Cao-Hòa Lạc).

Nói chuyện chuyên đề "Lấp lánh cùng trang sách" của hai nhà văn Phạm Vân Anh và Mai Phương trong chuỗi sự kiện Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại Bắc Ninh.

Lấp lánh cùng trang sách

Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026 đang lan tỏa khắp tỉnh Bắc Ninh. Hàng loạt hoạt động đã diễn ra tại Thư viện Bắc Ninh số 1, số 2 và trung tâm quảng trường của tỉnh. Tất cả đều hướng tới thông điệp “Sách-Tri thức-Khát vọng phát triển đất nước” và “Lan tỏa văn hóa đọc-Gìn giữ bản sắc Kinh Bắc”.

Quang cảnh hội nghị.

Đảng ủy Học viện Quân y sơ kết 5 năm thực hiện Kết luận số 21-KL/TW

Sau 5 năm triển khai thực hiện Kết luận số 21-KL/TW, cấp ủy đảng các cấp trong Đảng bộ Học viện Quân y đã lãnh đạo, chỉ đạo với nhiều chủ trương, biện pháp thiết thực, hiệu quả, đạt được nhiều kết quả tốt; góp phần xây dựng Đảng bộ Học viện trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”.

Trong kế hoạch nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của thành phố, Hải Phòng sẽ tập trung hỗ trợ thực chất, hiệu quả doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh.

Hải Phòng phấn đấu nằm trong top 3 địa phương có chỉ số PCI dẫn đầu cả nước

Thành phố Hải Phòng xác định cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, cần ưu tiên tập trung để tháo gỡ khó khăn, loại bỏ các rào cản, khơi thông các điểm nghẽn về thể chế và thực thi, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh lành mạnh, bình đẳng tất cả các thành phần kinh tế cùng phát triển.

Lãnh đạo Đảng ủy phường Hồng Hà trao quyết định giao đất tái định cư cho các hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng dự án cầu Tứ Liên.

Phường Hồng Hà bảo đảm quyền lợi tái định cư cho các hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng 2 dự án trọng điểm

Phường Hồng Hà (Hà Nội) đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người dân thuộc diện giải phóng mặt bằng các dự án cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo sớm ổn định nơi ở mới, bảo đảm quyền lợi hợp pháp, góp phần đẩy nhanh tiến độ các công trình hạ tầng trọng điểm của Thủ đô.

Đoàn công tác thăm, tặng quà động viên công nhân, người lao động Công ty trách nhiệm hữu hạn Pearl Global Việt Nam.

Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh thăm, động viên cán bộ, công nhân viên, người lao động

Nhân dịp Tháng Công nhân năm 2026, ngày 17/4, Đoàn công tác của tỉnh Bắc Ninh do đồng chí Nguyễn Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh dẫn đầu đã tới thăm, động viên cán bộ, công nhân viên, người lao động Công ty trách nhiệm hữu hạn Pearl Global Việt Nam (tổ dân phố Núm, phường Bắc Giang, Bắc Ninh).

Phát triển xe buýt điện và phương tiện sử dụng năng lượng sạch được xem là một trong những giải pháp căn cơ nhằm giảm lượng khí thải từ hoạt động giao thông.

Hà Nội đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt điện, hướng tới giao thông công cộng xanh

Thực hiện lộ trình phát triển giao thông công cộng xanh, thân thiện với môi trường, từ ngày 18/4, thành phố Hà Nội tiếp tục bổ sung 53 xe buýt điện vào vận hành trên 3 tuyến buýt số 16, 24 và 29, nâng tổng số lên 699 xe, trong đó có 560 xe buýt điện và 139 xe buýt sử dụng khí CNG, chiếm 35,8% tổng số phương tiện.