Trọn đời gắn bó với tình yêu quan họ

Sáu tuổi đã bắt đầu theo mẹ đi các canh hát, với Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Thềm (sinh năm 1959, trú tại khu Viêm Xá, phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh) quan họ đã ăn vào máu thịt. Bà được ví như là “hạt nhân” gìn giữ, bảo tồn nhiều làn điệu quan họ cổ, khó và truyền dạy thành công cho nhiều thế hệ trẻ.

Canh hát của người quan họ.
Canh hát của người quan họ.

Sinh ra và lớn lên tại làng quan họ gốc, khu Viêm Xá, tuổi thơ của liền chị Nguyễn Thị Thềm đã thấm đẫm các làn điệu dân ca qua lời ru, tiếng hát của mẹ - nghệ nhân Nguyễn Thị Các, một liền chị nổi tiếng với nhiều “vốn liếng” quan họ. Lớn lên, bà đã thuộc hàng trăm câu quan họ, am hiểu tường tận lề lối sinh hoạt của người quan họ, văn hóa ứng xử, tín ngưỡng quan họ.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm tự nhận mình là người may mắn khi thủa nhỏ được đắm mình trong không gian quan họ, lớn lên xây dựng gia đình lại được chồng và gia đình chồng thấu hiểu nên luôn chia sẻ, tạo điều kiện để theo đuổi đam mê.

054df1319f1e1040490f-5717.jpg
Nghệ nhân nhân dân Nguyễn Thị Thềm (bên phải) cùng chị gái.

Nối tiếp tình yêu quan họ từ mẹ, từ năm 1990, bà tham gia Câu lạc bộ quan họ Viêm Xá, tích cực tham gia sưu tầm, học hỏi những lời ca, tiếng hát của các nghệ nhân thông qua hình thức truyền miệng và câu chuyện, đi giao lưu với các câu lạc bộ khác. Thừa hưởng giọng hát của mẹ, cùng với quá trình học tập, tự rèn luyện, bà đã đạt được chất giọng chuẩn quan họ với kỹ thuật “vang, rền, nền, nảy” được nhiều người ghi nhận, quý mến.

Không dừng lại ở đó, bà Thềm tiếp tục truyền tình yêu, niềm đam mê đến thế hệ sau này bằng cách dạy quan họ miễn phí cho những người yêu quan họ, thế hệ măng non tại địa phương, Câu lạc bộ quan họ trong và ngoài tỉnh, trong trường học, nơi đào tạo nghệ thuật truyền thống như Nhà hát dân ca quan họ Bắc Ninh, Trường Trung cấp Văn hóa, Nghệ thuật và Du lịch Bắc Ninh...

5dbb0195-1985-4b71-9525-c3dda5d6719d-4409.jpg
Hai chị em nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm giới thiệu tới công chúng bộ sưu tập những kỷ vật quan họ.

Trong những câu chuyện dài gắn bó với quan họ, bà Thềm nhớ nhất kỷ niệm năm 2009 tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất, bà cùng chị gái là Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Sang thay mặt cho 49 làng quan họ gốc (khi đó tỉnh Bắc Ninh có 44 làng quan họ gốc, Bắc Giang có 5 làng quan họ gốc) nhận Bằng công nhận Dân ca Quan họ Bắc Ninh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại do đại diện Tổ chức UNESCO trao tặng.

16 năm đã trôi qua, nhưng cảm xúc về ngày trọng đại, đầy tự hào đó vẫn vẹn nguyên trong ký ức của người nghệ nhân. “Tự hào, vinh dự, xen lẫn trách nhiệm, đó là cảm xúc lúc đó của tôi. Mặc trên người bộ áo váy tứ thân, mang trong mình nét duyên của người quan họ, lại đại diện cho cộng đồng quan họ, càng tự hào bao nhiêu, tôi càng nhận thấy trách nhiệm bấy nhiêu. Đó là trách nhiệm lưu giữ, bảo tồn và phát huy giá trị của Dân ca Quan họ Bắc Ninh đúng như cam kết của Việt Nam với UNESCO, đưa Dân ca Quan họ Bắc Ninh trường tồn và lan tỏa”, Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Thị Thềm xúc động bày tỏ.

1804quanho2-8484.jpg
Trang phục quan họ xưa.

Cùng với niềm đam mê quan họ, nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm và chị gái là nghệ nhân Nguyễn Thị Sang đã lên ý tưởng thành lập Thư viện quan họ Sang Thềm để lưu giữ, bảo tồn những giá trị quan họ cho muôn đời sau. Hai bà đã dày công sưu tầm các tư liệu, hiện vật quan họ nhiều năm và đầu năm 2022 chính thức thành lập Thư viện gia đình tại nhà nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm.

Hiện thư viện có hàng trăm cuốn tư liệu, lưu giữ các làn điệu quan họ của các câu lạc bộ trong tỉnh; tư liệu, hiện vật trong sinh hoạt quan họ như trang phục, dép của người quan họ… Trong đó có những hiện vật quý như các bộ trang phục quan họ cách đây hơn nửa thế kỷ, với kiểu dáng và chất liệu ngày nay rất khó phục dựng.

bf8cbd55-b92a-4ce6-b491-fc53264200d1-9906.jpg
Hai chị em nghệ nhân Nguyễn Thị Thềm mong muốn gìn giữ, trao truyền để di sản dân ca quan họ được lan tỏa.

Hơn 60 năm dành tình yêu cho quan họ, liền chị Nguyễn Thị Thềm đã được ghi nhận qua nhiều giải thưởng tại các kỳ liên hoan, hội diễn, được Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc đóng góp cho thành công trong chương trình “Giao lưu âm nhạc truyền thống Việt Nam-Thụy Điển”; Bằng khen vì đã có đóng góp trong quá trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO ghi danh Dân ca Quan họ Bắc Ninh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; nhiều Bằng khen của tỉnh Bắc Ninh...

Năm 2022, bà Thềm vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, ghi nhận những cống hiến to lớn, tiêu biểu cho sự nghiệp bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh Bắc Ninh.

Có thể bạn quan tâm

Hồ điều hòa Ngọc Thụy có dấu hiệu ô nhiễm sau thời gian đưa vào sử dụng. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Hà Nội: Hồ điều hòa Công viên Ngọc Thụy bốc mùi, ô nhiễm kéo dài

Mới đưa vào sử dụng chưa lâu, hồ điều hòa trong Công viên Ngọc Thụy (phường Bồ Đề, Hà Nội) từng được kỳ vọng là lá phổi xanh cho khu vực. Thế nhưng, những ngày gần đây, mặt hồ phủ kín rong tảo, nước đổi màu, mùi hôi bốc lên nồng nặc khiến không ít người dân lo ngại về nguy cơ ô nhiễm nếu tình trạng này không sớm được xử lý.

Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng biểu dương lao động sáng tạo, lao động giỏi năm 2025.

Hình thành đội ngũ công nhân vững mạnh

Nhiều năm qua, phong trào lao động giỏi, lao động sáng tạo do Liên đoàn Lao động thành phố Hải Phòng phát động trở thành nguồn sinh khí, khơi dậy tinh thần vượt khó, sức sáng tạo không giới hạn của người lao động.

Sản xuất bảng mạch điện tử tại Công ty TNHH Doosan Electro-Materials Việt Nam, Khu Công nghiệp Đại An, thành phố Hải Phòng (Ảnh DUY LINH)

Nâng cao chất lượng, giá trị hàng hóa xuất khẩu

Theo Bộ Tài chính, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 549,69 tỷ USD, trong đó kim ngạch xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD. Trong thành công chung đó, vùng Đồng bằng sông Hồng đóng góp tỷ trọng quyết định, dẫn đầu nhờ các cực tăng trưởng có quy mô công nghiệp và logistics vượt trội.

Triển khai thu nhận mẫu sinh phẩm trên địa bàn xã Nhân Thắng, tỉnh Bắc Ninh.

Nỗ lực “tìm lại” tên các liệt sĩ

Với 2.758 phần mộ chưa có thông tin, cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN để xác định danh tính, tỉnh Bắc Ninh đang huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đẩy nhanh “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Mô hình sản xuất công nghệ cao nhà màng, nhà lưới ở xã Trường Tân cho lợi nhuận trung bình 1-1,2 tỷ đồng mỗi ha/năm.

Động lực phát triển nông nghiệp Hải Phòng

Cùng việc đưa công nghệ hiện đại vào đồng ruộng, Hải Phòng từng bước số hóa toàn bộ quá trình sản xuất, từ quản lý mùa vụ, truy xuất nguồn gốc đến tiêu thụ nông sản. Những mô hình sản xuất hiệu quả cho thấy chuyển đổi số đã trở thành động lực quan trọng, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Mô hình nuôi gà của anh Trần Văn Thoòng ở thôn Khe Lánh, xã Bình Liêu cho hiệu quả kinh tế cao.

Khởi sắc nơi vùng cao biên giới Bình Liêu

Sau hơn một năm sáp nhập, xã Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh có diện tích tự nhiên hơn 225 km², với 14 thôn và hơn 16.000 người, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số gồm Tày, Sán Chỉ, Dao, chiếm gần 93%.

Du khách tham quan, trải nghiệm quy trình sản xuất tại Hợp tác xã Kỹ nghệ dệt lụa tơ tằm và thêu rua Hoa Lư.

Phát triển đa dạng các mô hình kinh tế

Từ khai thác lợi thế bản địa, xây dựng thương hiệu sản phẩm đến phát triển chuỗi giá trị gắn với chế biến và du lịch, Ninh Bình đang từng bước chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp.

Các kỹ sư, người lao động trên công trường cầu vượt sông Hồng thuộc dự án cao tốc CT.08.

Đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm

Thi công trên địa hình trải dài, nhiều nơi nền đất yếu, giá nguyên vật liệu tăng cao, khan hiếm cát san lấp, nhưng các nhà thầu thi công hai dự án trọng điểm của tỉnh Hưng Yên vẫn đang nỗ lực vượt khó để sớm đưa công trình vào sử dụng.

Đồng chí Mai Sơn, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh kiểm tra việc vận hành thử nghiệm mô hình “Trợ lý nhân dân” tại phường Song Liễu.

Bắc Ninh hoàn thiện, phát huy hiệu quả mô hình “Trợ lý nhân dân”

Giảm tải cho đội ngũ công chức, nâng cao tỷ lệ tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, mô hình “Trợ lý nhân dân” tại phường Phương Liễu, tỉnh Bắc Ninh sau thời gian vận hành thử nghiệm đã phát huy hiệu quả tích cực, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, góp phần tăng cường ứng dụng công nghệ số.

Nhiều tuyến đê khu vực cửa sông được cứng hóa, nâng cao hiệu quả chống lũ.

Tu bổ đê điều, phòng chống lụt bão

Để chủ động ứng phó mùa mưa bão, bảo đảm an toàn hệ thống đê điều và khả năng thoát lũ trong năm 2026, nhiều địa phương đang khẩn trương đẩy nhanh tiến độ tu bổ, gia cố các tuyến đê xung yếu.

Cán bộ phường Cẩm Phả hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng e-Tax Mobile.

Bài 1: Tháo gỡ “điểm nghẽn” trong vận hành bộ máy

Sau hơn 1 năm triển khai thực hiện chủ trương của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Quảng Ninh đã bám sát chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ; chủ động, quyết liệt, bài bản trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và đạt được nhiều kết quả tích cực, toàn diện.

467 vận động viên đến từ 26 đoàn thể thao trong cả nước đã tham dự giải.

Bắc Ninh: Đứng Nhì toàn đoàn tại giải vô địch các cây vợt xuất sắc thiếu niên, trẻ quốc gia

Giải vô địch cầu lông các cây vợt xuất sắc thiếu niên, trẻ quốc gia năm 2026 diễn ra từ ngày 12-19/7 tại Nhà thi đấu thể thao tỉnh Bắc Ninh, quy tụ 467 vận động viên đến từ 26 đoàn thể thao trong cả nước đã kết thúc với các trận tranh tài sôi nổi, kịch tính, thu hút đông đảo khán giả đến cổ vũ.

Làng lụa Vạn Phúc Hà Nội là điểm du lịch hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Mở rộng không gian du lịch từ làng nghề

Xu hướng du lịch trải nghiệm, khám phá đời sống cộng đồng và tìm hiểu nghề truyền thống đang mở ra cơ hội phát triển mới cho các làng nghề Hà Nội. Khi được kết nối với các tuyến du lịch, hệ thống cơ sở lưu trú và không gian văn hóa đặc sắc, làng nghề sẽ trở thành điểm nhấn trong hành trình khám phá Thủ đô.