Triệu chứng điển hình của bệnh sởi cha mẹ không thể bỏ qua

Một ca bệnh sởi có thể lây cho 12-18 người với tốc độ và phạm vi lây lan mạnh hơn cúm và thủy đậu. Vì vậy, cha mẹ cần lưu ý dấu hiệu sớm của bệnh sởi để đưa con tới cơ sở y tế điều trị kịp thời.
Bệnh sởi diễn biến phức tạp tại TP Hồ Chí Minh.
Bệnh sởi diễn biến phức tạp tại TP Hồ Chí Minh.

Diễn biến của bệnh sởi

Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm do virus sởi gây ra, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh lây truyền qua đường hô hấp, do dịch tiết mũi họng của người nhiễm bệnh theo không khí thoát ra khi người bệnh ho hoặc hắt hơi, nói chuyện,… Những nơi tập trung đông người như nơi công cộng, trường học... có nguy cơ rất cao lây lan dịch sởi. Dịch sởi thường xảy ra với chu kỳ từ 3-5 năm.

Một ca bệnh sởi có thể lây cho 12-18 người với tốc độ và phạm vi lây lan mạnh hơn cúm và thủy đậu rất nhiều. Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây những biến chứng nguy hiểm như: viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm phổi; viêm não, viêm màng não; viêm tai giữa, viêm loét ruột, viêm loét giác mạc; suy giảm miễn dịch, thậm chí có thể gây tử vong.

Theo Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, số ca mắc sởi trên cả nước đã tăng hơn 8 lần so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi đó, tỷ lệ tiêm chủng vaccine sởi của nhiều địa phương vẫn chưa đạt mức độ bao phủ cần thiết là 95%. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho virus sởi lây lan.

Thời gian tới, việc học sinh trên cả nước quay trở lại trường học, cũng như kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2/9 đang tới gần, trẻ em cùng gia đình di chuyển về quê hoặc đến các địa điểm du lịch sẽ càng làm tăng nguy cơ bùng phát bệnh.

Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Lê Ngọc, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP Hồ Chí Minh, bệnh sởi ở trẻ em diễn tiến theo 4 giai đoạn.

Giai đoạn ủ bệnh: Sau khi nhiễm virus gây bệnh, trẻ chưa phát bệnh ngay mà sẽ trải qua giai đoạn ủ bệnh, không có triệu chứng, kéo dài khoảng 7-21 ngày, trung bình là 10 ngày.

Bệnh khởi phát (giai đoạn viêm long): Diễn ra trong khoảng 2-4 ngày với các triệu chứng sốt cao, viêm long đường hô hấp trên, viêm kết mạc, có thể có viêm thanh quản cấp, có các hạt nhỏ (khoảng 0.5-1mm) màu trắng/xám có quầng ban đỏ gồ lên trên trên niêm mạc má (phía bên trong miệng). Một số trường hợp sởi không điển hình, triệu chứng thường nhẹ, thoáng qua, trẻ không có khác biệt rõ ràng so với bình thường.

Giai đoạn toàn phát: Kéo dài khoảng 2-5 ngày, bệnh gây sốt cao, phát ban hồng toàn thân (bắt đầu từ sau tai, gáy, trán, mặt, cổ và sau đó lan rộng ra thân mình, tứ chi, lòng bàn tay, bàn chân). Thân nhiệt trẻ sẽ giảm dần khi ban đã lan rộng ra toàn thân.

Giai đoạn lui bệnh: Khi được chăm sóc và cách trị bệnh sởi ở trẻ em đúng cách, sởi không gây biến chứng thì ban sẽ nhạt dần và bong ra theo thứ tự xuất hiện. Các triệu chứng của sởi dần biết mất sau đó, riêng cơn ho có thể kéo dài 1-2 tuần sau hết ban.

Biến chứng của bệnh sởi và dấu hiệu cần đưa trẻ đến cơ sở y tế

Hiện nay, bệnh sởi ở trẻ em vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Cách trị bệnh sởi ở trẻ em hiện có đều mang tính chất hỗ trợ, ngăn ngừa bệnh trở nặng, gây biến chứng.

Bác sĩ Ngọc lưu ý, các loại thuốc điều trị bệnh sởi ở trẻ sử dụng cần tuân theo đúng chỉ định của bác sĩ, không được tự ý ngưng thuốc, kết hợp thuốc hoặc mua thuốc cho trẻ khi không có sự đồng ý của bác sĩ.

Thuốc hoặc các chế phẩm có chứa corticoid thường không được sử dụng trong cách trị bệnh sởi ở trẻ em. Trẻ cần được bảo đảm vệ sinh da, mắt, miệng, họng; hạ sốt đúng cách; bổ sung dinh dưỡng đầy đủ, tăng cường vitamin A, bù đủ nước và điện giải. Đa số trẻ bị sởi sẽ được bác sĩ hướng dẫn điều trị, chăm sóc tại nhà. Trường hợp bệnh sởi nặng, nguy cơ xuất hiện biến chứng, trẻ sẽ được yêu cầu nhập viện để bác sĩ theo dõi và chăm sóc tích cực.

Trẻ nhỏ, trẻ có đề kháng và hệ miễn dịch kém bị sởi và không được chăm sóc, điều trị sởi đúng cách, kịp thời, bệnh sởi có thể trở nặng và gây biến chứng nguy hiểm. Đây cũng chính là nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ bị sởi.

Biến chứng do virus sởi gây ra có thể là viêm thanh khí phế quản, viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não, viêm màng não cấp tính. Trong đó, biến chứng viêm não có tỷ lệ xuất hiện ở khoảng 0,1% tổng số ca bệnh sởi ở trẻ. Trẻ gặp biến chứng viêm não cấp tính thường có triệu chứng đau đầu dữ dội, mệt mỏi, xuất hiện sốt co giật, nôn liên tục, cứng gáy và hôn mê.

Biến chứng bội nhiễm vi khuẩn sau sởi có nguy cơ xảy ra cao hơn ở trẻ suy dinh dưỡng, thiếu vitamin A, suy giảm miễn dịch do một số bệnh lý như HIV. Các biến chứng này có thể là viêm phổi (thường do tụ cầu khuẩn Influenzae type B và Haemophilus), viêm tai giữa, viêm dạ dày ruột…

Suy dinh dưỡng, viêm loét giác mạc dẫn đến mù lòa, viêm loét hoại tử hàm mặt (cam tẩu mã) có thể xảy ra nếu trẻ được chăm sóc kém và có chế độ dinh dưỡng dưỡng không phù hợp. Một số biến chứng của bệnh sởi ở trẻ khác như lao tiến triển, tiêu chảy, nôn ói…

Theo chuyên gia này, trẻ có dấu hiệu bị sởi nên được đưa đến bệnh viện để bác sĩ thăm khám và tư vấn cách trị bệnh sởi ở trẻ em phù hợp. Ngoài ra, khi chăm sóc trẻ bị sởi tại nhà, nếu trẻ có các dấu hiệu bất thường sau, phụ huynh cần đưa trẻ trở lại bệnh viện càng sớm càng tốt: Trẻ thở nhanh, khó thở; trẻ bị đau đầu dữ dội; trẻ bị đau mắt; mắt trở nên nhạy cảm khi gặp ánh sáng; trẻ có xu hướng muốn ngủ nhiều hơn, lừ đừ, hôn mê…

Để phòng chống bệnh sởi, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo:

1. Chủ động đưa trẻ từ 9 tháng đến 2 tuổi chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ 2 mũi vaccine sởi đi tiêm đầy đủ và đúng lịch.

2. Không cho trẻ đến gần, tiếp xúc với các trẻ nghi mắc bệnh sởi; Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng khi chăm sóc trẻ.

3. Giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng, mắt và răng miệng cho trẻ hàng ngày. Đảm bảo nhà ở và nhà vệ sinh thông thoáng, sạch sẽ. Tăng cường dinh dưỡng cho trẻ.

4. Nhà trẻ, mẫu giáo, trường học nơi tập trung đông trẻ em cần giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, thông thoáng; thường xuyên khử trùng đồ chơi, dụng cụ học tập và phòng học bằng các chất sát khuẩn thông thường.

5. Khi phát hiện có các dấu hiệu sốt, ho, chảy nước mũi, phát ban cần sớm cách ly và đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, tư vấn điều trị kịp thời. Không nên đưa trẻ điều trị vượt tuyến khi không cần thiết để tránh quá tải bệnh viện và lây nhiễm chéo trong bệnh viện.

Có thể bạn quan tâm

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên trao giải tập thể. (Ảnh: Cục Dân số)

Gần 95 nghìn người tham gia cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh

Sau một tháng triển khai trên nền tảng số, cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh do Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức đã thu hút 94.752 người tham gia từ 34 tỉnh, thành phố, với hơn 86.700 bài thi hợp lệ, góp phần lan tỏa thông điệp bình đẳng giới và nâng cao giá trị của trẻ em gái trong cộng đồng.

Ê-kíp các bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch, giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh ung thư tuyến giáp

Kỹ thuật vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch giúp bác sĩ lấy đủ mô hạch trong khoang cần đánh giá, hỗ trợ phát hiện ổ di căn kích thước rất nhỏ, đồng thời hạn chế những can thiệp không cần thiết. Qua đó, người bệnh mắc tuyến giáp được kiểm soát tổn thương hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo đảm an toàn sau phẫu thuật.

Trong phòng mổ của Bệnh viện E, các ê kíp phẫu thuật đã dành phút trang nghiêm để nói lời tiễn biệt và tri ân người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Sáu cuộc đời được trao cơ hội sống từ một người hiến tạng

Từ một người bệnh không may qua đời sau khi chết não do đuối nước, nghĩa cử hiến tạng của gia đình đã mở ra cơ hội sống cho 6 người bệnh ở cả ba miền. Trái tim, gan, 2 quả thận và 2 giác mạc được kịp thời đưa đến các bệnh viện để ghép, tiếp nối sự sống và hoàn thành tâm nguyện của người đã khuất.

Bác sĩ thăm khám người bệnh sau 48 giờ nhập viện. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tây Ninh: Cứu sống người phụ nữ trẻ bị sét đánh

Trở về nhà giữa cơn mưa giông dữ dội, cô gái trẻ bất ngờ bị sét đánh ngã gục xuống đường, rơi vào tình trạng nguy kịch với rối loạn nhịp tim và nhiều tổn thương trên cơ thể. Hơn 48 giờ giành giật sự sống tại Phòng Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ đã thành công giúp cô vượt qua cơn nguy kịch.

Đoàn công tác Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tham quan Phòng thí nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Y sinh và Cấy ghép (NIFE), Hannover. (Ảnh: BVCC)

Mở rộng hợp tác chuyên sâu về chấn thương chỉnh hình giữa Việt Nam và Đức

Vừa qua, tại thành phố Hannover (Cộng hòa Liên bang Đức), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện DIAKOVERE Annastift đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, mở ra hướng hợp tác chuyên sâu về hội chẩn, đào tạo, nghiên cứu khoa học và tiếp nhận, chuyển giao các kỹ thuật tiên tiến.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Xác thực bảo hiểm y tế bằng dữ liệu

Sau hơn một năm thực hiện Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, bên cạnh kết quả đạt được đã phát sinh một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ...

(Ảnh minh họa: BVCC)

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các chuyên gia báo cáo tại hội thảo khoa học. (Ảnh: Ngọc Anh)

Thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình

Hội thảo khoa học của Hội Chấn thương chỉnh hình Việt Nam dần trở thành hoạt động thường niên, thu hút sự tham gia của đông đảo phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, nhằm phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới giúp nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.

Bệnh nhân quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi ngay tại đảo. (Ảnh: QUÝ NGỌC)

Ngành y tế đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) làm chủ kỹ thuật phẫu thuật nội soi

Ngày 2/10, Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) đã thực hiện mổ nội soi cho bốn bệnh nhân liên quan ổ bụng. Đây là lần đầu tiên của đội ngũ y, bác sĩ trên đảo Phú Quý thực hiện phẫu thuật bằng nội soi, dưới sự giám sát trực tiếp của ê-kíp chuyển giao kỹ thuật của Bệnh viện đa khoa Bình Thuận.