Triển khai chính sách đột phá, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Với vị thế “siêu đô thị”, là “đầu tàu” kinh tế cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh đã sớm quyết liệt triển khai các cơ chế, chính sách đột phá vừa được Trung ương ban hành nhằm kịp thời hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn, tạo động lực mới hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.

Thứ Hai, ngày 05/01/2026 - 21:10

Sản xuất thép xuất khẩu tại Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh TÙNG ANH)

NHẬN DIỆN RÀO CẢN TĂNG TRƯỞNG CỦA DOANH NGHIỆP

Theo đánh giá của các chuyên gia, năm 2025, các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đã có những chuyển biến tích cực, thể hiện sự phục hồi rõ nét sau giai đoạn nhiều khó khăn. GRDP của thành phố ước tăng khoảng 8,3%, trong khi lạm phát tiếp tục được kiểm soát hiệu quả cho thấy, nền kinh tế đang từng bước lấy lại đà tăng trưởng và củng cố nền tảng phát triển trong trung hạn.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và quản lý Thành phố Hồ Chí Minh, quá trình phục hồi tăng trưởng này chưa diễn ra đồng đều. Thực tế, chỉ một số nhóm ngành như công nghiệp chế biến-chế tạo, nhóm doanh nghiệp FDI hoặc các đơn vị đầu tư mạnh vào tự động hóa mới có khả năng mở rộng sản xuất. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp trở ngại lớn về vốn. Bên cạnh đó, khâu tổ chức thực thi chính sách còn chậm khiến doanh nghiệp khó tận dụng được các cơ hội hỗ trợ. Một vấn đề đáng lưu ý khác là hạ tầng và chi phí logistics; tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và chi phí vận chuyển cao đang làm suy giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Kỳ vọng, trong năm 2026, khi Nghị quyết 260/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh) được triển khai, thành phố sẽ có thêm quyền chủ động về quy hoạch, chính sách và nguồn thu. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để thành phố cụ thể hóa các giải pháp hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Dưới góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (HUBA) nêu thực tế: Hiện nay, khoảng 3/4 kim ngạch xuất khẩu thuộc về khu vực doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp Việt Nam chỉ chiếm khoảng 1/4. Do đó, Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để nâng tỷ trọng “1/4 nội lực” này lên, tập trung vào những lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh, đặc biệt là nông sản, lương thực, thực phẩm. Nhiều mặt hàng của Việt Nam đang nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới, có kim ngạch xuất khẩu hàng tỷ USD mỗi năm như cà-phê, hồ tiêu, sầu riêng, tôm, cá tra… Đây là những ngành có dư địa rất lớn, nếu được hỗ trợ đúng hướng.

“Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến việc phát triển các sàn giao dịch hàng hóa, nhất là sàn giao dịch hàng hóa phái sinh. Việt Nam hiện đứng thứ hai, thứ ba thế giới về sản lượng cà-phê, hồ tiêu nhưng phần lớn giao dịch vẫn chưa thông qua sàn. Nếu có sàn giao dịch, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong ký kết hợp đồng dài hạn, phòng ngừa rủi ro biến động giá và linh hoạt hơn trong việc tái cấu trúc dòng vốn”, ông Hòa nhấn mạnh.

HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP VƯỢT KHÓ, TĂNG SỨC CẠNH TRANH

Ngay khi Quốc hội thông qua Nghị quyết 260/2025/QH15, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được đã chủ trì cuộc họp với các sở, ban, ngành nhằm triển khai ngay những cơ chế, chính sách mà Quốc hội đã giao cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Với tinh thần quyết liệt đó, ngay tại kỳ họp thứ 7 Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khóa X, diễn ra cuối tháng 12/2025, các đại biểu đã thông qua 31 nghị quyết liên quan đến lĩnh vực kinh tế ngân sách, đô thị, pháp chế và văn hóa-xã hội của thành phố, trong đó có liên quan đến triển khai thực hiện Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội. Nhiều dự án về hạ tầng có tính đột phá giúp Thành phố Hồ Chí Minh kết nối vùng đã được thông qua, kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới cho thành phố, cũng như giải được bài toán về chi phí logistics và vấn nạn ùn tắc giao thông vốn là một trong những nguyên nhân làm suy giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Năm 2026 được đánh giá có nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, cục sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp, dựa trên quan điểm coi thị trường nội địa là “động cơ” thúc đẩy sản xuất và ổn định kinh tế vĩ mô, tập trung vào hai hướng chính: Hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn thông qua kết nối thị trường nội địa và xuất khẩu; kiểm soát lạm phát thông qua điều tiết cung-cầu và tăng cường quản lý thị trường. Đồng thời, sẽ phối hợp chặt chẽ với Tổ Điều hành thị trường trong nước xử lý kịp thời các thông tin sai lệch gây bất ổn thị trường; tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm như đầu cơ, găm hàng, buôn bán hàng giả thông qua lực lượng quản lý thị trường. Đặc biệt, sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý thông qua ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát thương mại điện tử, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương để bình ổn giá xăng dầu, thực phẩm và các mặt hàng thiết yếu. Chủ tịch HUBA Nguyễn Ngọc Hòa đồng tình và tin tưởng, nếu các giải pháp được thực thi hiệu quả sẽ là động lực tăng trưởng rất quan trọng, giúp doanh nghiệp trong nước mở rộng quy mô và duy trì sản xuất ổn định. Cộng đồng doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh hoàn toàn ủng hộ chủ trương của Chính phủ trong việc giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì đà tăng trưởng, bởi khi kinh tế tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp cũng có cơ hội phát triển mạnh mẽ tương xứng.

Để ba trụ cột tăng trưởng kinh tế gồm xuất khẩu, đầu tư công và tiêu dùng nội địa phát huy tối đa hiệu quả, ông Nguyễn Ngọc Hòa kiến nghị, cần khẩn trương thực hiện đồng bộ ba yêu cầu then chốt: Thứ nhất, đẩy mạnh cải cách thể chế và giải phóng nguồn lực, trong đó sớm ban hành nghị quyết cho khu vực kinh tế nhà nước. Thứ hai, nâng cao năng lực thực thi, phân cấp, phân quyền rõ ràng, khuyến khích cán bộ mạnh dạn triển khai nhiệm vụ, không e dè, né tránh. Thứ ba, chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương từ ba cấp sang hai cấp bảo đảm tinh gọn, hiệu quả nhằm đưa chính sách nhanh chóng đi vào thực tiễn. “Tôi tin rằng nếu ba trụ cột này được kích hoạt đúng hướng đi cùng với cải cách thể chế mạnh mẽ, Việt Nam hoàn toàn có thể đạt tăng trưởng hai con số và tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo”, ông Hòa khẳng định.

NGUYÊN ANH

chính sách đột phá doanh nghiệp