Tránh nguy cơ dàn trải khi tổ chức các tòa chuyên trách

Tán thành chủ trương thành lập các tòa chuyên trách, tuy nhiên các đại biểu Quốc hội cho rằng, nếu mở rộng quá nhiều tòa chuyên trách, có thể dẫn đến nguy cơ dàn trải, thiếu trọng điểm, gây kém hiệu quả và tăng chi phí vận hành.
Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)
Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sáng 19/5, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân bổ sung quy định, tại một số Tòa án nhân dân khu vực có Tòa Phá sản, Tòa Sở hữu trí tuệ, phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của các tòa chuyên trách này do Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định theo đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Đây là một trong những nội dung nhận được sự quan tâm của các đại biểu Quốc hội.

Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Trà Vinh) bày tỏ tán thành chủ trương thành lập các tòa chuyên trách. Điều này theo đại biểu là phù hợp với xu hướng phân hóa và chuyên môn hóa hoạt động tư pháp.

Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Trà Vinh). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn Trà Vinh). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Theo đại biểu, các vụ việc như sở hữu trí tuệ, phá sản doanh nghiệp thường có tính chất phức tạp, đòi hỏi kiến thức chuyên sâu, liên ngành, việc thành lập tòa chuyên trách cũng góp phần nâng cao chất lượng xét xử, tạo tiền đề để xây dựng án lệ, thống nhất thực tiễn cho các lĩnh vực nhạy cảm. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, dự thảo luật còn quy định thiếu tiêu chí lựa chọn địa bàn và điều kiện thành lập, hiện dự thảo và các văn bản kèm theo tờ trình dự án luật vẫn chưa có hướng dẫn hoặc có tiêu chí cụ thể về khu vực nào thì cần thành lập Tòa Sở hữu trí tuệ, Tòa Phá sản, bao nhiêu vụ việc trên năm mới đủ điều kiện thành lập, nguồn nhân lực chuyên môn lấy từ đâu?.

Mặt khác, đại biểu cũng chỉ ra, quy định này có nguy cơ dàn trải, thiếu trọng điểm, nếu mở rộng quá nhiều tòa chuyên trách nhưng không tập trung đủ vụ án hoặc thiếu thẩm phán có chuyên môn sâu sẽ gây kém hiệu quả, tăng chi phí vận hành.

Từ đó, đại biểu kiến nghị sửa đổi, bổ sung việc thành lập tòa chuyên trách như Tòa Sở hữu trí tuệ, Tòa Phá sản tại các Tòa án nhân dân khu vực được căn cứ vào: số lượng trung bình các vụ án thuộc lĩnh vực tương ứng phát sinh trong 3 năm liên tiếp trên địa bàn; nhu cầu thực tiễn và tính chất phát triển kinh tế-xã hội của khu vực; đội ngũ thẩm phán có trình độ chuyên môn phù hợp; năng lực hạ tầng, cơ sở vật chất và nguồn hỗ trợ khác.

Đại biểu Phan Thị Nguyệt Thu (Đoàn Hà Tĩnh) cũng cho rằng việc thành lập các tòa án này là rất cần thiết để kịp thời giải quyết các tranh chấp bằng đội ngũ thẩm phán có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực này.

Để đáp ứng hiệu quả các tòa chuyên trách về phá sản và sở hữu trí tuệ, đại biểu đề nghị Tòa án nhân dân tối cao có kế hoạch đào tạo nguồn cán bộ có chuyên môn sâu ở lĩnh vực này để bố trí ở các tòa chuyên trách và giải quyết các tranh chấp thuộc các lĩnh vực phá sản kinh tế và sở hữu trí tuệ bằng một đội ngũ thẩm phán, thư ký có trình độ chuyên môn sâu.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Dương). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Dương). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Dẫn chứng thực tiễn xét xử hiện nay cho thấy, số lượng vụ án trong hai lĩnh vực này là không lớn, thậm chí tại nhiều tỉnh, thành phố hầu như không phát sinh loại án này trong cả năm, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Dương) đề nghị cần cân nhắc kỹ lưỡng về việc thành lập Tòa Phá sản và Tòa Sở hữu trí tuệ ở cấp khu vực.

Đại biểu phân tích, nếu thành lập tòa chuyên trách về phá sản và sở hữu trí tuệ ở các tòa khu vực là không hợp lý và sẽ kéo theo việc bổ nhiệm thêm các chức danh lãnh đạo biên chế trong khi hiệu suất xét xử của các tòa này trong bối cảnh hiện nay vẫn còn thấp.

“Theo tôi, có thể bố trí thẩm phán chuyên trách trong các Tòa Kinh tế hoặc Tòa Dân sự đảm nhiệm các vụ việc về phá sản hoặc sở hữu trí tuệ thay vì tổ chức thêm tòa chuyên trách sẽ phù hợp với thực tế hiện nay hơn”, đại biểu đề xuất.

Chung quan điểm, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho hay, hiện nay xét xử về lĩnh vực sở hữu trí tuệ và phá sản không có nhiều, nếu giao cho Tòa khu vực quản lý, xử lý về tội liên quan đến lĩnh vực này thì sẽ phải chia việc ra cho thẩm phán rất nhiều. Do đó, đại biểu đề nghị nên để cho Tòa án tỉnh xét xử sẽ hợp lý hơn, thay vì giao cho Tòa án khu vực xét xử.

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Lê Minh Trí giải trình các nội dung đại biểu quan tâm. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Lê Minh Trí giải trình các nội dung đại biểu quan tâm. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Giải trình rõ hơn về nội dung này, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Lê Minh Trí cho biết: Vấn đề giải quyết án phá sản và sở hữu trí tuệ là vấn đề chưa phải quá lớn, quá nhiều đối với tình hình hiện nay, nhưng xu hướng phát triển của đất nước, xu hướng hội nhập và yêu cầu của phát triển đất nước thì vấn đề phá sản là một nhu cầu của doanh nghiệp khi người ta bỏ tiền đầu tư cũng cần phải kết thúc khi không hiệu quả.

Về sở hữu trí tuệ trở thành tài sản, Chánh án cho hay, tài sản này các nước phát triển càng quan tâm hơn nữa, nên nhu cầu về phía trước sẽ rất lớn và đòi hỏi tính chuyên sâu.

“Vấn đề đặt ra hiện nay nhu cầu chưa lớn nên chúng ta gắn vào trong Tòa án khu vực, nhưng sắp tới khi nhu cầu lớn lên thì phải chấp nhận là một tòa chuyên trách, để bảo đảm tính phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra”, Chánh án nêu rõ.

Đồng thời, Chánh án Lê Minh Trí cho biết, trong thời gian tới sẽ tiếp tục đào tạo đội ngũ thẩm phán chuyên ngành theo lĩnh vực này để giải quyết nhu cầu phát triển của đất nước trong xu thế hội nhập và phát triển.

Có thể bạn quan tâm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp tháng 9/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tiếp tục rà soát các văn bản cần sửa đổi, bãi bỏ; tháo gỡ “điểm nghẽn” cản trở phát triển

Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật yêu cầu, trên cơ sở hơn 45 nghìn văn bản thuộc phạm vi tổng rà soát tiếp tục rà soát, kiểm chứng, làm rõ và xác định cụ thể các văn bản cần được sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ; tháo gỡ “điểm nghẽn” cản trở phát triển.

Toàn cảnh phiên tòa. (Ảnh: VŨ PHƯƠNG)

Lấp các "khoảng trống" chính sách trong áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh

Theo bản án sơ thẩm với 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương chiều 7/10, Hội đồng xét xử nhận thấy, qua quá trình giải quyết vụ án, nhiều bất cập trong việc thực hiện chính sách liên quan quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh cần sớm được điều chỉnh.

Nguyễn Hòa Bình và Phó Đức Nam. (Ảnh: Bộ Công an)

Ngày 26/10 sẽ xét xử Mr Pips và 187 đồng phạm

Dự kiến ngày 26/10, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội sẽ mở phiên sơ thẩm 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về các tội: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế, xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố trên cả nước.

Một dự án của Novaland đang giai đoạn hoàn thiện để bàn giao cho khách hàng tại trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Công an Thành phố Hồ Chí Minh xác minh các bài đăng trên mạng về Novaland

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh cho biết đã tổ chức xác minh, rà soát các tài khoản, cá nhân có liên quan; thu thập tài liệu, dữ liệu điện tử và làm rõ nguồn gốc, nội dung, mục đích của các thông tin được đăng tải về Công ty cổ phần tập đoàn đầu tư địa ốc Nova (Novaland).

Cải cách thủ tục hành chính hướng tới thực chất, hiệu quả. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Cải cách thủ tục hành chính hướng tới thực chất, hiệu quả

Trong thời gian tới, các bộ, ngành, địa phương sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả, đồng bộ các nhiệm vụ cải cách thủ tục hành chính, nhất  là 11 Nghị quyết của Chính phủ vừa ban hành về phân quyền, phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính... bảo đảm người dân, doanh nghiệp phải được thụ hưởng thực chất kết quả.

Văn bản hợp nhất số 123/2026/VBHN-TT-BXD được áp dụng đối với tàu biển, cảng biển hoạt động tuyến quốc tế.

Hoàn thiện khung pháp lý về an ninh tàu biển, cảng biển theo tiêu chuẩn quốc tế

Bộ Xây dựng vừa hoàn tất xác thực và ban hành Văn bản hợp nhất số 123/2026/VBHN-TT-BXD, quy định chi tiết việc thực hiện các tiêu chuẩn an ninh hàng hải quốc tế theo Công ước SOLAS 74 và Bộ luật ISPS, đồng thời chuẩn hóa các thủ tục hành chính trong cấp giấy chứng nhận an ninh đối với tàu biển, cảng biển Việt Nam.

Đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong đăng ký biện pháp bảo đảm. (Ảnh minh họa. Nguồn: TL)

Đề xuất cắt giảm nhiều thủ tục hành chính trong đăng ký biện pháp bảo đảm

Bộ Tư pháp đang xây dựng dự thảo Nghị định về đăng ký biện pháp bảo đảm, trong đó đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều quy định theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đăng ký biện pháp bảo đảm trong tình hình mới.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Si Pa Phìn (Bộ đội Biên phòng tỉnh Điện Biên) tuyên truyền nhân dân trên địa bàn xã biên giới Si Pa Phìn cần nâng cao cảnh giác phòng, tránh tội phạm mua bán người. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên: Chú trọng tuyên truyền, nâng cao ý thức phòng, tránh tội phạm mua bán người

Lợi dụng sự hạn chế trong hiểu biết và những khó khăn trong điều kiện kinh tế của đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt ở khu vực biên giới tỉnh Điện Biên, tội phạm mua bán người đã tiếp cận, dụ dỗ nạn nhân với lời hứa việc nhẹ lương cao, sau đó thực hiện hành vi mua bán người qua biên giới.