Trần Thị Nhi Yến - tài năng trẻ gây sửng sốt đường chạy châu Á

Vừa lo thi tốt nghiệp vừa tạo kỳ tích

Còn nhớ chỉ 5 ngày sau sinh nhật tuổi 18, vào buổi chiều ngày 13/7/2023, Trần Thị Nhi Yến bứt tốc về nhất ở lượt chạy thứ 2 vòng loại 100m nữ vô địch châu Á tại Bangkok (Thái Lan), với thông số 11.57 (11 giây 57). Khi ấy, Nhi Yến là VĐV trẻ nhất ở lượt chạy vòng loại của mình. Thậm chí, cô gái quê Long An cùng một VĐV Thái Lan cùng sinh tháng 7/2005 là hai VĐV trẻ nhất dự thi nội dung 100m nữ giải châu Á. Thế nhưng chuyện bất ngờ mà Nhi Yến tạo ra ở giải đấu đó chưa dừng lại. Đến bán kết, Nhi Yến đạt PB (thành tích cá nhân tốt nhất) với thông số 11 giây 55 để giành quyền lọt vào lượt chạy chung kết dành cho 8 VĐV tốt nhất châu lục.

Để so sánh, thành tích trên thậm chí còn bỏ xa tới 0,2 giây so với thông số 11,75 giây từng giúp Nhi Yến giành tấm HCĐ SEA Games tại Campuchia 2 tháng trước đó. Sở dĩ nhắc lại SEA Games 32 hồi tháng 5 bởi đấy là thời điểm Nhi Yến còn... chưa tốt nghiệp lớp 12. Nữ sinh này đã khiến giới chuyên môn phải kinh ngạc vì xuất sắc đoạt huy chương ở cả hai đường chạy tốc độ danh giá (HCĐ 100m và HCB 200m).

Kết thúc kỳ Đại hội Thể thao khu vực đầu tiên của mình, Nhi Yến mới trở về gấp rút ôn luyện để “vượt vũ môn” kỳ thi THPT. Dù phải gồng mình, gắng sức để bù lại những kiến thức cho thời gian tập huấn thi đấu trước đó song Nhi Yến đã vượt qua các môn thi, đạt kết quả cao. Ngay sau đó, tạm gác lại việc học cô gái có nước da ngăm đen cùng dáng vẻ rắn giỏi này chỉ có 1-2 tuần hối hả tập chuyên sâu để đến với giải vô địch châu Á. Và mới nhất, 4 tháng sau tốt nghiệp THPT, chân chạy 18 tuổi lại lập kỳ tích mới khi lọt vào chung kết ở cả hai nội dung 100m và 200m tại ASIAD 19.

Theo HLV Nguyễn Thị Thanh Hương, người đang trực tiếp dẫn dắt Nhi Yến, những gì học trò làm được ở tuổi 18, vượt xa cả những cựu “nữ hoàng tốc độ” Vũ Thị Hương hay Lê Tú Chinh khi cùng lứa tuổi. Nếu không phải vừa lo thi tốt nghiệp vừa tập luyện thi đấu, có lẽ thành tích của Nhi Yến còn tốt hơn nhiều.

"Vụt sáng" tại SEA Games 32 ở Campuchia vào tháng 5. Ảnh: Cẩm Oanh

Mới chỉ một năm theo chuyên nghiệp

Được tuyển vào đội bóng chuyền của tỉnh Long An, đam mê nhảy xa nhưng Trần Thị Nhi Yến lại bén duyên với đường chạy tốc độ. Chỉ đúng một năm ăn tập chuyên nghiệp, thiếu nữ 18 tuổi đã trở thành hiện tượng đặc biệt của không chỉ điền kinh Việt Nam hay Đông Nam Á, mà cả châu lục, với một hành trình đúng nghĩa “độc nhất vô nhị”.

Nhi Yến sinh ra ở xã Long Hựu Tây, huyện Cần Đước (Long An), nằm ở vùng sâu vùng xa, cách trung tâm thành phố khoảng 100km. Gia đình Yến thuộc diện chỉ đủ ăn khi bố làm thợ xây, mẹ làm công nhân.

Nhìn bề ngoài đã có thể thấy, Nhi Yến sinh ra để dành cho thể thao và sớm bộc lộ những tố chất cùng sự đam mê từ nhỏ. Chiều cao 1m72, sải chân sải tay đều dài, Yến có quá nhiều ưu thế để chơi thể thao. Cô có thể chơi nhiều môn và chơi môn nào cũng giỏi, nhất là bóng chuyền.

Ban đầu cô nữ sinh được tuyển vào đội năng khiếu bóng chuyền của tỉnh, để làm nguồn cho CLB lừng danh Bình Điền Long An của Ngọc Hoa, Thanh Thúy. Tuy nhiên, Nhi Yến lại từ chối vì thấy mình “không mê bóng chuyền lắm mà thích nhất nhảy xa”. Cũng tập luyện nhảy xa rồi song ngặt nỗi, chấn thương liên tiếp đến ngăn trở khả năng chạy, bật đà và nhảy. Để rồi như một định mệnh, Nhi Yến bén duyên với đường chạy tốc độ.

Cô tham gia các giải học sinh, hễ cứ đi là có giải. Yến nằm trong tầm ngắm của các thầy từ lâu. Sau khi thi đấu thành công giải học sinh toàn quốc vào tháng 6/2022 ở Huế, cô được các thầy ở Long An chọn dự giải lứa tuổi rồi giải trẻ. Sau đó, Yến được gửi lên Trung tâm Huấn luyện Thể thao Quốc gia 2 để tập luyện cho Đại hội TDTT toàn quốc 2022.

Chỉ 6 tháng tập luyện ngắn ngủi, cô đoạt HCV 100m và HCB 200m Đại hội trong sự ngỡ ngàng của giới chuyên môn. Nhiều người còn chưa từng nghe đến cái tên Trần Thị Nhi Yến. Từ đó, cô được chọn để tham dự SEA Games 32 tại Campuchia vào tháng 5 và liên tiếp tạo nên những bất ngờ. Đến nay, Nhi Yến sở hữu đã bảng thành tích đáng nể với tấm HCV Đại hội Thể thao toàn quốc 2022, cú đúp HCV cùng hai kỷ lục 100m, 200m giải Trẻ quốc gia, cú đúp HCV 100-200m giải Vô địch quốc gia mới đây, 2 tấm huy chương SEA Games, tốp 8 VĐV chạy chung kết 100m châu Á và lọt vào chung kết chạy 100m rồi 200m tại Asian Games 19.

Choáng ngợp và áp lực

Nhi Yến thật sự là “ngọc thô” hiếm có vừa phát sáng, là “của để dành” tầm châu lục của điền kinh Việt Nam. Dù vậy, ít ai biết, suýt chút nữa, thể thao Việt Nam không thể trình làng VĐV tài năng này. Cô kể lại: “Tôi định hướng đi học văn hóa và nghề, đến với thể thao chỉ đơn giản là vui, kết nối nhiều bạn bè, gặp gỡ người mới và có sức khỏe. Đến lớp 12, tôi đã nhắm sẵn Trường đại học TDTT TP Hồ Chí Minh và nghĩ sau ra trường làm một công việc nào đó liên quan đến chuyên ngành”.

Đó là lý do khiến HLV Thanh Hương cùng các thầy cô tốn nhiều thời gian thuyết phục để Yến yên tâm theo nghiệp điền kinh, bước vào quy trình tập luyện thi đấu tại đội tuyển quốc gia. Yến tâm sự: “Trước đây, sau các buổi học, tôi tự tập 1-2 tiếng rồi đi chơi. Khi vào chuyên nghiệp, mọi thứ nằm trong khuôn khổ, điều kiện nhiều khác biệt, lại phải xa nhà, khiến nhiều lúc tôi nản, xin về”.

Những lúc như vậy, Yến nhận sự động viên lớn từ mọi người, đặc biệt của HLV Thanh Hương. Cô cũng dần nguôi ngoai nỗi nhớ nhà và quen với môi trường, cách sinh hoạt mới. Khi có sự thăng tiến không ngờ, bản thân Yến cũng “không biết tại sao thành tích của mình lại tốt đến thế vì cả nhà không ai theo nghiệp thể thao, lại mới tập luyện thi đấu”.

Nhi Yến và HLV Thanh Hương tại SEA Games 32. Ảnh: Nguyên Khôi

Đến với thể thao, cuộc sống của gia đình dần thay đổi. “Đến lớp 12, tôi đã tự lo trang trải cuộc sống và hiện tại đỡ đần được bố mẹ phần nào”, Nhi Yến thổ lộ. Thế nhưng, khi đến ngưỡng của VĐV hàng đầu Việt Nam, Yến gặp những thử thách lớn: “Thành tích đi lên quá nhanh khiến tôi bị choáng ngợp, áp lực. Chắc chắn, mọi người sẽ mong đợi mình nhiều hơn và tôi sợ bản thân không làm được”.

Dù vậy, thiếu nữ 18 tuổi này sẽ còn nhiều cơ hội để thêm trải nghiệm và vốn sống, tuy sớm chứng tỏ bản lĩnh nhưng cô vẫn rất khiêm tốn và luôn biết mình đang ở đâu. Nhi Yến chia sẻ: “Tôi hãy còn khoảng cách xa so với nhóm hàng đầu châu lục, và còn nhiều điểm yếu phải khắc phục, nhiều tiềm năng để phát huy. Tôi còn phải phấn đấu nhiều. Qua mỗi giải đấu, tôi mong muốn cải thiện thông số, vượt lên chính mình và mơ ước một ngày nào đó có thể giành HCV SEA Games, huy chương châu lục”.