Ðá bóng, thiền, thở và ngủ

Trong bóng đá hiện đại, một chi tiết nhỏ cũng có thể làm thay đổi cả một hệ thống, ảnh hưởng đến cả một quá trình xây dựng đội bóng. Có thể, câu chuyện dưới đây là một ngoại lệ đặc biệt, nhưng ít nhất nó cũng cho thấy, bóng đá đỉnh cao ngày càng chi tiết, cẩn trọng. Thậm chí, càng tiểu tiết, càng kỹ sẽ càng đạt hiệu quả cao.

Erling Haaland thường xuyên tập luyện trong phòng thiếu ôxy. Ảnh | Latestly
Erling Haaland thường xuyên tập luyện trong phòng thiếu ôxy. Ảnh | Latestly

1. World Cup 2026 đã cận kề, những công tác chuẩn bị cuối cùng đã được các đội tuyển quốc gia tham dự lên kế hoạch sẵn sàng. Tuy nhiên, việc chuẩn bị không chỉ nằm ở kế hoạch chung của cả đội, mà được “hướng dẫn chi tiết” đến từng cá nhân. Huấn luyện viên Thomas Tuchel của đội tuyển Anh đã yêu cầu các cầu thủ lắp phòng xông hơi và phòng điều hòa áp suất cao tại nhà. Mục đích là để làm quen dần với và thích nghi với cái nóng và điều kiện thiếu ôxy có thể xảy ra khi thi đấu tại Mỹ, Canada, Mexico. Đặc biệt, điều này khó tránh khỏi nếu các trận đấu diễn ra vào xế trưa, đầu giờ chiều. Phòng xông hơi này còn giúp cầu thủ đẩy nhanh quá trình hồi phục, được yêu cầu sử dụng ngay sau các trận đấu ở cấp câu lạc bộ. Thậm chí, các cầu thủ còn được hướng dẫn có thể tập luyện trong các khu lều có lắp lò sưởi mô phỏng nhiệt độ thực tế khi giải đấu diễn ra. Với sự hỗ trợ của các câu lạc bộ, Liên đoàn Bóng đá Anh là đơn vị điều phối, cung cấp, lắp đặt các thiết bị công nghệ cần thiết để tối đa hóa hiệu suất. Tuy nhiên, các cầu thủ phải tự chi trả chi phí. Dĩ nhiên, với mức thu nhập siêu khủng thì với họ số tiền không phải là vấn đề. Thí dụ như Erling Haaland, hiện nay anh này thường xuyên tập luyện trong phòng thiếu ôxy, mô phỏng hoạt động ở độ cao tương đương 3.500m so với mực nước biển.

Điều này cho thấy, việc chuẩn bị cho một giải đấu với một đội bóng đã chi tiết đến từng cầu thủ và họ cũng buộc phải thích nghi, phải đầu tư và tuân thủ để đạt được yêu cầu trong mọi hoàn cảnh thi đấu.

voi-lewandowski-viec-ngu-la-yeu-to-quan-trong-de-duy-tri-phong-do-anh-getty-4413.jpg
Với Lewandowski, việc ngủ là yếu tố quan trọng để duy trì phong độ. Ảnh | Getty

2. Những cuộc cách mạng trong bóng đá đôi khi được tạo nên bởi các chi tiết rất nhỏ như vậy. Nếu như vài chục năm trước, mỗi cầu thủ sẽ chỉ quan tâm việc ăn uống, sinh hoạt sao cho lành mạnh, mà bỏ qua điều tưởng như bình thường là giấc ngủ. Ai cũng nghĩ rằng, chỉ cần ngủ đúng giờ, đủ giấc, ngủ ngon là được. Nhưng thực tế không hẳn là vậy. Tiền đạo Robert Lewandowski thời đỉnh cao ở Bayern Munich đã tiết lộ rằng, việc ngủ là yếu tố quan trọng bậc nhất trong sinh hoạt cá nhân. Vợ của Lewandowski vốn là vận động viên karate, nhưng đã đi học khoa học thể thao để quản lý mọi thứ cho chồng mình, trong đó việc ngủ diễn ra rất... phức tạp. Nhiệt độ phòng ngủ ổn định mức 26,5 độ, nhiệt độ đèn ngủ và màu sắc cũng phải được tính toán kỹ lưỡng. Và quan trọng hơn nữa là trong phòng ngủ tuyệt đối không có đồ điện tạo ra sóng điện từ, không có sóng wifi, không điện thoại, không ti-vi.

Điều này gây ra sự ngạc nhiên, nhưng nó góp phần lớn giúp Lewandowski duy trì sự ổn định phong độ và nền tảng thể lực, sự tập trung tối đa khi thi đấu. Và “cái việc ngủ” cũng đã từng là yếu tố tạo ra sự khác biệt ở Chelsea dưới thời ông chủ Roman Abramovich. Đến tận bây giờ, khi câu chuyện cá nhân hóa chi tiết thói quen tập luyện, khoa học giấc ngủ mới được tiết lộ và chứng tỏ tầm ảnh hưởng quyết định đến câu lạc bộ này.

anh-thequint.jpg
Trong thời gian ở Chelsea, chuyên gia sức khỏe Vinay Menon (phải) đã tạo ra sự thay đổi lớn cho các cầu thủ. Ảnh | Thequint

Chelsea là đội bóng có truyền thống tại Anh, nhưng cứ ra đấu trường châu Âu là gặp khó khăn. Và rồi chỉ vài năm sau họ đã thay đổi vị thế, trở thành ông lớn châu Âu, không chỉ ở ngân sách, đầu tư, ý tưởng mà còn là may mắn. May mắn là việc tìm được một người phù hợp, hoàn thiện sự cân bằng thể chất cho cầu thủ. Đó là chuyên gia về giấc ngủ - ông Vinay Menon. Trong giai đoạn từ 2009 đến 2022, Menon đã tạo ra một sự thay đổi lớn, âm thầm, không ồn ào, chỉ là câu chuyện trong phòng ngủ, nhưng lại tạo ra cuộc đột phá.

Cuộc gặp giữa Abramovich và Menon diễn ra ngẫu nhiên khi họ cùng có chuyến công tác làm việc tại Dubai. Menon được giới thiệu với gia đình ông chủ tịch người Nga. Sau một cuộc trò chuyện, Abramovich đã mời Menon đến London tham gia một số buổi huấn luyện riêng. Dù chỉ một thời gian ngắn phổ biến về chuyện ngủ, nhưng hiệu quả tức thì, Abramovich ký hợp đồng chính thức đưa Menon vào ban huấn luyện Chelsea, giao cho ông một vai trò chưa từng có.

Menon xuất thân ở Kerala (Ấn Độ) và phương pháp huấn luyện, nền tảng chăm sóc sức khỏe của ông được lấy cảm hứng từ Yoga truyền thống Ấn Độ. Thậm chí, sau khi nhận chức, Menon còn thừa nhận là ông chưa từng xem trận bóng đá nào. Bất chấp sự hồ nghi ban đầu, Menon thu hút được sự tin tưởng từ Didier Drogba, người đầu tiên ủng hộ phương pháp Yoga và cách ngủ của Menon. Sau đó là những F.Lampard, J.Terry, Joe Cole, J.Mata, Azpilicueta... Tất cả đều hợp tác với Menon, và thừa nhận những tác động tích cực mang tính quyết định đến sự nghiệp của mình.

Các kỹ thuật của Menon dựa trên thiền định, thư giãn, đặc biệt là cải thiện chất lượng giấc ngủ. Những yếu tố đã đã thay đổi lại định nghĩa về khái niệm phục hồi trong thể thao đỉnh cao, so với trước đây chỉ là xoa bóp, giãn cơ. Và đó là lý do khiến một giai đoạn dài, nhưng Terry, Lampard... thi đấu triền miên mấy năm trời không chấn thương và được mệnh danh là “Người không phổi”. Menon đưa việc phục hồi thể trạng từ thể lực thuần túy sang khía cạnh tinh thần và thần kinh, nâng tầm giấc ngủ với sự phục hồi thể chất, trạng thái, khả năng tập trung và đưa ra quyết định tức thì. Và trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, sự khác biệt giữa thắng và thua là rất nhỏ, đôi khi chỉ những chi tiết như chất lượng giấc ngủ cũng tạo ra đột phá.

hlv-thomas-tuchel-co-nhieu-sang-kien-la-de-thich-ung-voi-thoi-tiet-nong-tai-world-cup-2026-anh-getty.jpg
HLV Thomas Tuchel có nhiều sáng kiến lạ để thích ứng với thời tiết nóng tại World Cup 2026. Ảnh | Getty

3. Trong 13 năm gắn bó với Chelsea, Menon đã làm việc với các huấn luyện viên nổi tiếng nhất thế giới, bao gồm Carlo Ancelotti, Jose Mourinho, Antonio Conte và Thomas Tuchel, góp phần tạo nên chuỗi chiến thắng có ảnh hưởng sâu sắc đến lịch sử câu lạc bộ, cũng như bóng đá Anh và châu Âu. Công việc của ông kết thúc vào năm 2022, sau khi Chelsea đổi chủ, khi Abramovich phải bán câu lạc bộ, rồi Todd Boehly lên nắm quyền. Chuyên gia người Ấn Độ này tiếp tục sự nghiệp quốc tế của mình, gia nhập đội tuyển quốc gia Bỉ của Roberto Martínez tại World Cup 2022. Mặc dù đã ra đi, nhưng di sản của Menon vẫn hiện hữu, không chỉ ở Chelsea mà còn trong toàn bộ bóng đá hiện đại, nơi ngày càng nhiều câu lạc bộ tích hợp các chuyên gia về sức khỏe thể thao.

Có thể bạn quan tâm

Đội tuyển kata nữ Việt Nam xuất sắc giành HCV ASIAD 19. Ảnh | Đoàn TTVN

Ðiểm tựa và áp lực của karate Việt Nam

Mục tiêu của thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 là phấn đấu giành từ 4 đến 6 Huy chương vàng (HCV) và karate được xác định là một trong những môn trọng điểm để hiện thực hóa tham vọng này. Tuy nhiên, áp lực là không nhỏ khi sự kỳ vọng đặt lên vai các võ sĩ ngày càng cao, đặc biệt sau màn trình diễn xuất sắc tại giải Đông Nam Á.

Với nhiều đổi mới, V.League 1 được kỳ vọng mang đến những trận đấu hấp dẫn. Ảnh | Khiếu Minh

Mùa giải hứa hẹn nhiều bất ngờ

Những điều chỉnh về thể thức thi đấu, quy định sử dụng ngoại binh cùng sự góp mặt của các tân binh giàu tham vọng được kỳ vọng sẽ tạo nên diện mạo mới cho mùa giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia 2026/27. Với hàng loạt điểm mới, mùa giải năm nay hứa hẹn mang đến những cuộc đua kịch tính, hấp dẫn và cạnh tranh cao.

Ngọc Trâm giành HCV cá nhân tại Giải karate vô địch Đông Nam Á 2026 tranh tài ở Ninh Bình. Ảnh | AKF

Từ cô bé mê võ đến trụ cột đội tuyển quốc gia

Là một trong những gương mặt xuất sắc nhất của karate Việt Nam, Nguyễn Ngọc Trâm đã ghi dấu ấn với nhiều thành tích quốc tế đáng tự hào. Hướng đến Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 20 (ASIAD 20), nữ võ sĩ quê Hà Nội đang cùng đội tuyển karate Việt Nam nỗ lực tập luyện với mục tiêu đạt thành tích cao nhất tại Nhật Bản.

Luis Campos - nhân vật quan trọng đứng sau thành công trong những mùa giải gần đây của PSG. Ảnh | VI.NL

Phía sau hào quang của Paris Saint-Germain

Paris Saint-Germain (PSG) đã đặt chân vào nhóm những siêu câu lạc bộ tinh hoa của châu Âu khi lần thứ hai liên tiếp vô địch Champions League. Có quá nhiều những màn tung hô dành cho huấn luyện viên Luis Enrique, cho Vitinha, Dembele, Kvaratskhelia..., nhưng có một nhân vật đặc biệt đã tạo ra những câu chuyện khiến chức vô địch của PSG càng trở nên “truyền thuyết”.

Thi đấu bóng bàn tại Giải Thể thao học sinh toàn quốc 2026. Ảnh | Truyền thông Giáo dục Lâm Đồng

Bước chuyển của thể thao học đường

Những năm gần đây, thể thao học đường đã được quan tâm nhiều hơn nhưng vẫn thiếu tính liên tục và ổn định. Bởi vậy, sự xuất hiện của Giải Thể thao học sinh phổ thông toàn quốc đã đánh dấu bước chuyển mình lịch sử trong tư duy phát triển thể chất và thể thao học đường tại Việt Nam, từ phong trào sang hệ thống thi đấu thường xuyên và bài bản hơn, tạo nền tảng vững chắc để phát hiện, bồi dưỡng và phát triển tài năng.

Ảnh | PVF

“Tiếng Anh là tấm vé để bước ra thế giới”

Ở tuổi 19, Nguyễn Quốc Khánh đã ghi dấu ấn với lần đầu ra sân tại Giải hạng Nhất Quốc gia và vai trò đội trưởng U20 Việt Nam. Dẫu vậy, điều làm trung vệ trẻ của PVF trở nên khác biệt không chỉ là những bước tiến trên sân cỏ, mà cả tư duy luôn coi tri thức là nền tảng phát triển, xem tiếng Anh là một kỹ năng thiết yếu của cầu thủ hiện đại và không ngừng hoàn thiện bản thân.

Kimi Antonelli ra mắt F1 vào năm 2025, khi mới chỉ 18 tuổi. Ảnh | Motorsport

Kimi Antonelli: Hào quang của sự bình thản trong “lò áp suất” F1

Trong thế giới hỗn loạn và ngột ngạt của Giải đua xe Thể thức 1 (F1), nơi mà áp lực có thể bóp nghẹt những tài năng lớn nhất chỉ trong vài tuần đua, Andrea Kimi Antonelli xuất hiện và khẳng định rằng giải đấu này luôn biết cách tìm ra những “người được chọn” có khả năng thống trị mọi đường đua.

Thầy trò HLV Yutaka Ikeuchi sẽ phải nỗ lực nhiều tại vòng loại U20 châu Á. Ảnh | VFF

U19 Việt Nam và những bài học cần thiết

Chỉ hơn hai tháng sau khi dừng bước ngay vòng bảng Giải vô địch U19 Đông Nam Á 2026, U19 Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiệm vụ nặng nề hơn: tranh vé dự vòng chung kết U20 châu Á 2027 vào cuối tháng 8. Bóng đá vốn không cho phép đắm mình trong thất bại quá lâu và hành trình sắp tới chính là cơ hội để các cầu thủ trẻ vực dậy sau những bài học đắt giá.

Cần nhân rộng các cuộc thi cho trẻ em để khuyến khích thói quen vận động từ sớm. Ảnh | VM

Nhìn từ khoảng trống vận động của giới trẻ

Một ngày của V.M.L., sinh viên năm nhất tại Hà Nội, bắt đầu bằng việc trải qua nhiều giờ học trên giảng đường, tối về hoàn thành bài tập hoặc tụ tập cùng bạn bè, rồi lướt mạng xã hội, xem phim hoặc chơi game trước khi ngủ. Kết thúc ngày, thời gian vận động của L. chỉ đếm trên đầu ngón tay, và đó cũng là thực trạng ngày càng phổ biến ở nhiều thanh, thiếu niên Việt Nam hiện nay.

Đội tuyển Việt Nam đang có diện mạo mới đa tầng hơn. Ảnh | KHIẾU MINH

Thách thức kép của đội tuyển Việt Nam

Chỉ trong vòng hai tháng rưỡi, “Những chiến binh sao vàng” sẽ phải đối mặt với thách thức kép: bảo vệ ngôi vương tại ASEAN Cup (AFF Cup cũ) tổ chức từ 24/7 đến 26/8 và nỗ lực thể hiện ở FIFA ASEAN Cup sau đó vào tháng 9-10. Với lịch thi đấu dày đặc nhất từ trước tới nay, bài toán đặt ra cho huấn luyện viên (HLV) Kim Sang-sik không hề đơn giản.

Ông Dương Mạnh Tiến - Chủ tịch Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam

Chủ tịch Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam Dương Mạnh Tiến: “Các giải đấu sẽ theo mô hình giải trí hiện đại”

Bóng chuyền Việt Nam đang bước vào giai đoạn được chờ đợi nhất của một chu kỳ phát triển mới, nơi kỳ vọng của người hâm mộ ngày càng lớn hơn cùng sức ép thành tích cũng nặng nề hơn. Là người tâm huyết với nền bóng chuyền nước nhà, ông Dương Mạnh Tiến - Chủ tịch Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam đã có cuộc trò chuyện với Nhân Dân hằng tháng về mục tiêu, định hướng cho tương lai và những thách thức phía trước.

Lionel Messi là một trong số 7 cầu thủ lớn tuổi nhất World Cup 2026. Ảnh | AFP

World Cup và ẩn số từ những “cây trường sinh”

Bóng đá thế giới hiện đại đang đứng trước một nghịch lý chưa từng có. Trong khi truyền thông toàn cầu luôn bị ám ảnh bởi sức trẻ và những thần đồng tuổi teen, World Cup 2026 lại chứng kiến sự hiện diện đông đảo nhất lịch sử của các cầu thủ ngoài 40 tuổi. Có tới 7 cái tên thuộc nhóm tuổi này xuất hiện tại Bắc Mỹ, bằng tổng số của 22 kỳ World Cup trước đó cộng lại.

Năm nay, lần đầu tiên các tay vợt được phép sử dụng thiết bị đeo thu thập dữ liệu sinh trắc học ngay trên sân. Ảnh | FFT

Bản giao hưởng mới tại Roland Garros

Trong suốt một kỷ nguyên dài, nếu hỏi một tay vợt chuyên nghiệp về giải Grand Slam “kém yêu thích” nhất của họ, câu trả lời thường là Roland Garros.

Sự xuất hiện của HLV Hoàng Văn Phúc kỳ vọng mang lại luồng gió mới. Ảnh | MINH TÚ

Huấn luyện viên dám kế nhiệm ông Mai Đức Chung

Đội tuyển nữ Việt Nam đã chính thức bước vào chương mới với “người cầm lái” Hoàng Văn Phúc. Sau kỷ nguyên huyền thoại dưới thời ông Mai Đức Chung, chiến lược gia 62 tuổi đã dũng cảm bước vào một cuộc cách mạng đầy thử thách, tiếp nối giấc mơ vươn tầm bóng đá nữ.

Những sân được đầu tư bài bản vẫn có lượng người đến học và chơi ổn định. Ảnh | HUY NGUYỄN

Thấy gì sau cơn sốt pickleball hạ nhiệt?

Sau giai đoạn bùng nổ mạnh mẽ những năm trước, phong trào pickleball tại Việt Nam, đặc biệt ở Hà Nội, đang đối mặt với thực tế trái chiều: Hàng loạt sân bãi mọc lên nhưng nhiều sân lại trống vắng. Liệu đây chỉ là sự thoái trào tạm thời hay là quá trình sàng lọc tất yếu của một trào lưu thể thao?

Roller Sports thu hút nhiều vận động viên nhí tham gia. Ảnh | HOÀNG TÙNG

Từ “thể thao đường phố” đến hệ thống chuyên nghiệp

Qua giai đoạn là “thể thao đường phố” từ những sân trượt giải trí, Roller Việt Nam đang có một cuộc chuyển mình ngoạn mục trở thành môn thể thao thành tích cao, được đưa chính thức vào chương trình thi đấu Đại hội Thể thao toàn quốc năm 2026, thu hút giới trẻ và mở ra tiềm năng lớn cho thể thao Việt Nam.

Các đô vật Việt Nam áp đảo tại SEA Games 33. Ảnh | DP

Phép thử để vươn tầm

Đội tuyển vật Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế thống trị Đông Nam Á tại SEA Games 33-2025, nhưng khi bước ra đấu trường châu lục lại là một bức tranh hoàn toàn khác. ASIAD 20 sắp tới tại Nagoya (Nhật Bản) sẽ là phép thử khắc nghiệt trong lộ trình vươn tầm châu lục của môn vật nói riêng và thể thao Việt Nam nói chung.

Futsal nữ Việt Nam cần chiến lược phát triển dài hơi. Ảnh | FAThaiLand

Bài học quý giá

Không bảo vệ được ngôi vô địch tại Giải futsal nữ Đông Nam Á 2026 kết thúc đầu tháng 3, đội tuyển Việt Nam phải nhìn Thái Lan đăng quang. Và đằng sau tấm Huy chương đồng là cả một câu chuyện đáng suy ngẫm về sự phát triển, thách thức và con đường phía trước của futsal nữ Việt Nam.

Cuốn sách giới hạn đặc biệt của Real Madrid.

Real Madrid, một đế chế đầy tham vọng

Nước Anh tự hào là nơi đi đầu trong việc cải tiến và phát triển bóng đá, nhưng có lẽ bây giờ họ phải suy nghĩ lại. Bởi Real Madrid đang cho thấy họ mới là những người khởi xướng một giai đoạn kinh doanh mới của bóng đá.

Kinh nghiệm và sức trẻ kết hợp tại SEA Games 33. Ảnh | Nhật Thịnh

Lộ trình mới của điền kinh

Tại SEA Games 33, các tuyển thủ điền kinh đã tiếp tục khẳng định vị thế với những màn trình diễn ấn tượng. Từ những cú bứt phá ngoạn mục đến sự ra mắt của thế hệ trẻ tài năng, điền kinh Việt Nam không chỉ gặt hái thành công tại đấu trường khu vực mà còn vẽ nên bức tranh triển vọng cho hành trình chinh phục ASIAD 2026.

Nguyễn Lê Phát (sinh năm 2007 - ảnh trái) và Nguyễn Công Phương (sinh năm 2006) có cơ hội cùng U21 Việt Nam tham dự ASIAD 2026. Ảnh | VFF-Đồng Nguyên Khang

Liều thuốc thử từ U21

Khi bóng đá Việt Nam vừa gặt hái nhiều thành công trong năm 2025, quyết định của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) cử đội U21 tham dự ASIAD 20-2026 đã thu hút sự chú ý lớn. Lựa chọn này thoạt nhìn có vẻ như “hạ mục tiêu”, nhưng thực chất lại là liều thuốc thử táo bạo, thể hiện tư duy mới trong việc xây dựng lực lượng trẻ.

Arteta có những cách huấn luyện rất lạ và sáng tạo hàng đầu hiện nay. Ảnh trong bài | GETT

Arteta và những điều... vi diệu

Có những câu chuyện mà nếu nói ra trong khoảng 10 năm trước, có lẽ sẽ bị coi là thần kinh không bình thường. Nhưng bây giờ thì nó lại là những điều vi diệu, đỉnh cao không tưởng.