Ðá bóng, thiền, thở và ngủ

Trong bóng đá hiện đại, một chi tiết nhỏ cũng có thể làm thay đổi cả một hệ thống, ảnh hưởng đến cả một quá trình xây dựng đội bóng. Có thể, câu chuyện dưới đây là một ngoại lệ đặc biệt, nhưng ít nhất nó cũng cho thấy, bóng đá đỉnh cao ngày càng chi tiết, cẩn trọng. Thậm chí, càng tiểu tiết, càng kỹ sẽ càng đạt hiệu quả cao.

Erling Haaland thường xuyên tập luyện trong phòng thiếu ôxy. Ảnh | Latestly
Erling Haaland thường xuyên tập luyện trong phòng thiếu ôxy. Ảnh | Latestly

1. World Cup 2026 đã cận kề, những công tác chuẩn bị cuối cùng đã được các đội tuyển quốc gia tham dự lên kế hoạch sẵn sàng. Tuy nhiên, việc chuẩn bị không chỉ nằm ở kế hoạch chung của cả đội, mà được “hướng dẫn chi tiết” đến từng cá nhân. Huấn luyện viên Thomas Tuchel của đội tuyển Anh đã yêu cầu các cầu thủ lắp phòng xông hơi và phòng điều hòa áp suất cao tại nhà. Mục đích là để làm quen dần với và thích nghi với cái nóng và điều kiện thiếu ôxy có thể xảy ra khi thi đấu tại Mỹ, Canada, Mexico. Đặc biệt, điều này khó tránh khỏi nếu các trận đấu diễn ra vào xế trưa, đầu giờ chiều. Phòng xông hơi này còn giúp cầu thủ đẩy nhanh quá trình hồi phục, được yêu cầu sử dụng ngay sau các trận đấu ở cấp câu lạc bộ. Thậm chí, các cầu thủ còn được hướng dẫn có thể tập luyện trong các khu lều có lắp lò sưởi mô phỏng nhiệt độ thực tế khi giải đấu diễn ra. Với sự hỗ trợ của các câu lạc bộ, Liên đoàn Bóng đá Anh là đơn vị điều phối, cung cấp, lắp đặt các thiết bị công nghệ cần thiết để tối đa hóa hiệu suất. Tuy nhiên, các cầu thủ phải tự chi trả chi phí. Dĩ nhiên, với mức thu nhập siêu khủng thì với họ số tiền không phải là vấn đề. Thí dụ như Erling Haaland, hiện nay anh này thường xuyên tập luyện trong phòng thiếu ôxy, mô phỏng hoạt động ở độ cao tương đương 3.500m so với mực nước biển.

Điều này cho thấy, việc chuẩn bị cho một giải đấu với một đội bóng đã chi tiết đến từng cầu thủ và họ cũng buộc phải thích nghi, phải đầu tư và tuân thủ để đạt được yêu cầu trong mọi hoàn cảnh thi đấu.

voi-lewandowski-viec-ngu-la-yeu-to-quan-trong-de-duy-tri-phong-do-anh-getty-4413.jpg
Với Lewandowski, việc ngủ là yếu tố quan trọng để duy trì phong độ. Ảnh | Getty

2. Những cuộc cách mạng trong bóng đá đôi khi được tạo nên bởi các chi tiết rất nhỏ như vậy. Nếu như vài chục năm trước, mỗi cầu thủ sẽ chỉ quan tâm việc ăn uống, sinh hoạt sao cho lành mạnh, mà bỏ qua điều tưởng như bình thường là giấc ngủ. Ai cũng nghĩ rằng, chỉ cần ngủ đúng giờ, đủ giấc, ngủ ngon là được. Nhưng thực tế không hẳn là vậy. Tiền đạo Robert Lewandowski thời đỉnh cao ở Bayern Munich đã tiết lộ rằng, việc ngủ là yếu tố quan trọng bậc nhất trong sinh hoạt cá nhân. Vợ của Lewandowski vốn là vận động viên karate, nhưng đã đi học khoa học thể thao để quản lý mọi thứ cho chồng mình, trong đó việc ngủ diễn ra rất... phức tạp. Nhiệt độ phòng ngủ ổn định mức 26,5 độ, nhiệt độ đèn ngủ và màu sắc cũng phải được tính toán kỹ lưỡng. Và quan trọng hơn nữa là trong phòng ngủ tuyệt đối không có đồ điện tạo ra sóng điện từ, không có sóng wifi, không điện thoại, không ti-vi.

Điều này gây ra sự ngạc nhiên, nhưng nó góp phần lớn giúp Lewandowski duy trì sự ổn định phong độ và nền tảng thể lực, sự tập trung tối đa khi thi đấu. Và “cái việc ngủ” cũng đã từng là yếu tố tạo ra sự khác biệt ở Chelsea dưới thời ông chủ Roman Abramovich. Đến tận bây giờ, khi câu chuyện cá nhân hóa chi tiết thói quen tập luyện, khoa học giấc ngủ mới được tiết lộ và chứng tỏ tầm ảnh hưởng quyết định đến câu lạc bộ này.

anh-thequint.jpg
Trong thời gian ở Chelsea, chuyên gia sức khỏe Vinay Menon (phải) đã tạo ra sự thay đổi lớn cho các cầu thủ. Ảnh | Thequint

Chelsea là đội bóng có truyền thống tại Anh, nhưng cứ ra đấu trường châu Âu là gặp khó khăn. Và rồi chỉ vài năm sau họ đã thay đổi vị thế, trở thành ông lớn châu Âu, không chỉ ở ngân sách, đầu tư, ý tưởng mà còn là may mắn. May mắn là việc tìm được một người phù hợp, hoàn thiện sự cân bằng thể chất cho cầu thủ. Đó là chuyên gia về giấc ngủ - ông Vinay Menon. Trong giai đoạn từ 2009 đến 2022, Menon đã tạo ra một sự thay đổi lớn, âm thầm, không ồn ào, chỉ là câu chuyện trong phòng ngủ, nhưng lại tạo ra cuộc đột phá.

Cuộc gặp giữa Abramovich và Menon diễn ra ngẫu nhiên khi họ cùng có chuyến công tác làm việc tại Dubai. Menon được giới thiệu với gia đình ông chủ tịch người Nga. Sau một cuộc trò chuyện, Abramovich đã mời Menon đến London tham gia một số buổi huấn luyện riêng. Dù chỉ một thời gian ngắn phổ biến về chuyện ngủ, nhưng hiệu quả tức thì, Abramovich ký hợp đồng chính thức đưa Menon vào ban huấn luyện Chelsea, giao cho ông một vai trò chưa từng có.

Menon xuất thân ở Kerala (Ấn Độ) và phương pháp huấn luyện, nền tảng chăm sóc sức khỏe của ông được lấy cảm hứng từ Yoga truyền thống Ấn Độ. Thậm chí, sau khi nhận chức, Menon còn thừa nhận là ông chưa từng xem trận bóng đá nào. Bất chấp sự hồ nghi ban đầu, Menon thu hút được sự tin tưởng từ Didier Drogba, người đầu tiên ủng hộ phương pháp Yoga và cách ngủ của Menon. Sau đó là những F.Lampard, J.Terry, Joe Cole, J.Mata, Azpilicueta... Tất cả đều hợp tác với Menon, và thừa nhận những tác động tích cực mang tính quyết định đến sự nghiệp của mình.

Các kỹ thuật của Menon dựa trên thiền định, thư giãn, đặc biệt là cải thiện chất lượng giấc ngủ. Những yếu tố đã đã thay đổi lại định nghĩa về khái niệm phục hồi trong thể thao đỉnh cao, so với trước đây chỉ là xoa bóp, giãn cơ. Và đó là lý do khiến một giai đoạn dài, nhưng Terry, Lampard... thi đấu triền miên mấy năm trời không chấn thương và được mệnh danh là “Người không phổi”. Menon đưa việc phục hồi thể trạng từ thể lực thuần túy sang khía cạnh tinh thần và thần kinh, nâng tầm giấc ngủ với sự phục hồi thể chất, trạng thái, khả năng tập trung và đưa ra quyết định tức thì. Và trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, sự khác biệt giữa thắng và thua là rất nhỏ, đôi khi chỉ những chi tiết như chất lượng giấc ngủ cũng tạo ra đột phá.

hlv-thomas-tuchel-co-nhieu-sang-kien-la-de-thich-ung-voi-thoi-tiet-nong-tai-world-cup-2026-anh-getty.jpg
HLV Thomas Tuchel có nhiều sáng kiến lạ để thích ứng với thời tiết nóng tại World Cup 2026. Ảnh | Getty

3. Trong 13 năm gắn bó với Chelsea, Menon đã làm việc với các huấn luyện viên nổi tiếng nhất thế giới, bao gồm Carlo Ancelotti, Jose Mourinho, Antonio Conte và Thomas Tuchel, góp phần tạo nên chuỗi chiến thắng có ảnh hưởng sâu sắc đến lịch sử câu lạc bộ, cũng như bóng đá Anh và châu Âu. Công việc của ông kết thúc vào năm 2022, sau khi Chelsea đổi chủ, khi Abramovich phải bán câu lạc bộ, rồi Todd Boehly lên nắm quyền. Chuyên gia người Ấn Độ này tiếp tục sự nghiệp quốc tế của mình, gia nhập đội tuyển quốc gia Bỉ của Roberto Martínez tại World Cup 2022. Mặc dù đã ra đi, nhưng di sản của Menon vẫn hiện hữu, không chỉ ở Chelsea mà còn trong toàn bộ bóng đá hiện đại, nơi ngày càng nhiều câu lạc bộ tích hợp các chuyên gia về sức khỏe thể thao.

Có thể bạn quan tâm

Futsal nữ Việt Nam cần chiến lược phát triển dài hơi. Ảnh | FAThaiLand

Bài học quý giá

Không bảo vệ được ngôi vô địch tại Giải futsal nữ Đông Nam Á 2026 kết thúc đầu tháng 3, đội tuyển Việt Nam phải nhìn Thái Lan đăng quang. Và đằng sau tấm Huy chương đồng là cả một câu chuyện đáng suy ngẫm về sự phát triển, thách thức và con đường phía trước của futsal nữ Việt Nam.

Cuốn sách giới hạn đặc biệt của Real Madrid.

Real Madrid, một đế chế đầy tham vọng

Nước Anh tự hào là nơi đi đầu trong việc cải tiến và phát triển bóng đá, nhưng có lẽ bây giờ họ phải suy nghĩ lại. Bởi Real Madrid đang cho thấy họ mới là những người khởi xướng một giai đoạn kinh doanh mới của bóng đá.

Kinh nghiệm và sức trẻ kết hợp tại SEA Games 33. Ảnh | Nhật Thịnh

Lộ trình mới của điền kinh

Tại SEA Games 33, các tuyển thủ điền kinh đã tiếp tục khẳng định vị thế với những màn trình diễn ấn tượng. Từ những cú bứt phá ngoạn mục đến sự ra mắt của thế hệ trẻ tài năng, điền kinh Việt Nam không chỉ gặt hái thành công tại đấu trường khu vực mà còn vẽ nên bức tranh triển vọng cho hành trình chinh phục ASIAD 2026.

Nguyễn Lê Phát (sinh năm 2007 - ảnh trái) và Nguyễn Công Phương (sinh năm 2006) có cơ hội cùng U21 Việt Nam tham dự ASIAD 2026. Ảnh | VFF-Đồng Nguyên Khang

Liều thuốc thử từ U21

Khi bóng đá Việt Nam vừa gặt hái nhiều thành công trong năm 2025, quyết định của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) cử đội U21 tham dự ASIAD 20-2026 đã thu hút sự chú ý lớn. Lựa chọn này thoạt nhìn có vẻ như “hạ mục tiêu”, nhưng thực chất lại là liều thuốc thử táo bạo, thể hiện tư duy mới trong việc xây dựng lực lượng trẻ.

Arteta có những cách huấn luyện rất lạ và sáng tạo hàng đầu hiện nay. Ảnh trong bài | GETT

Arteta và những điều... vi diệu

Có những câu chuyện mà nếu nói ra trong khoảng 10 năm trước, có lẽ sẽ bị coi là thần kinh không bình thường. Nhưng bây giờ thì nó lại là những điều vi diệu, đỉnh cao không tưởng.

Thử thách thật sự của các cầu thủ trẻ sẽ là VCK U17 châu Á 2026. Ảnh | S.N

Tín hiệu lạc quan từ U17

Việc giành vé vào vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026 với phong độ ấn tượng đã đưa U17 Việt Nam trở thành một trong những đội bóng được đánh giá cao nhất khu vực.

Lực sĩ Nguyễn Thành Duy giành HCV hạng 65 kg nam. Ảnh | AYG

Ngẫm về tiềm lực trẻ

Thể thao trẻ Việt Nam đã khép lại hành trình đáng nhớ tại Đại hội Thể thao trẻ châu Á (AYG) lần thứ 3 năm 2025 ở Bahrain.

Nguyễn Văn Trường và các đồng đội được rèn giũa qua nhiều giải đấu trong năm. Ảnh | VFF

U22 và động lực săn “vàng”

Trong bối cảnh bóng đá khu vực Đông Nam Á đang chứng kiến nhiều sự thay đổi và cạnh tranh gay gắt, hành trình của U22 Việt Nam tại SEA Games 33 sắp tới không dễ dàng.

Thúy Vi và tấm HCĐ ASIAD 19. Ảnh | QUÝ LƯỢNG

Võ sĩ Dương Thúy Vi: Tận hiến cho kỳ SEA Games cuối

32 tuổi, nữ võ sĩ xinh đẹp Dương Thúy Vi tham dự SEA Games 33 với một cảm giác như ngày đầu, vẫn là niềm hy vọng vàng của wushu Việt Nam. Nhưng với cô, đây là kỳ đại hội thể thao khu vực cuối cùng trước khi giải nghệ, vì thế mà cảm xúc sẽ rất đặc biệt.

Yamal trở thành một siêu sao hàng đầu thế giới khi còn tuổi teen. Ảnh | REUTERS

Giá trị của một ngôi sao

So với nửa thế kỷ trước, bóng đá đã thay đổi rất nhiều và tầm vóc, vị thế của một cầu thủ ngôi sao cũng khác xa ngày xưa.

Hệ thống sân cỏ thu gọn khổng lồ bên dưới sàn đấu của sân Bernabeu. Ảnh | RM

Bernabeu, ngành công nghiệp tự hành?

Một không gian đến từ tương lai. Một công trình không chỉ là một sân vận động. Bernabeu là một đế chế công nghiệp, một cỗ máy in tiền đẳng cấp, với một mô hình kinh doanh vượt thời gian và nó mang tiền về trong cả 365 ngày không ngừng nghỉ...

Sau vòng loại châu Á, đội tuyển futsal quyết tâm hướng tới SEA Games 33. Ảnh trong bài | VFF

Futsal Việt Nam và mảnh ghép còn thiếu

Vòng loại futsal châu Á 2026 khép lại vào cuối tháng 9 đã chứng kiến màn trình diễn đầy ấn tượng của đội tuyển futsal Việt Nam. Với thành tích toàn thắng, đội tuyển không chỉ lần thứ 6 liên tiếp giành quyền góp mặt tại vòng chung kết châu Á, mà còn gửi đi thông điệp đầy tự tin và quyết tâm trước thềm SEA Games 33 sắp tới.

Cung thủ Đỗ Thị Ánh Nguyệt thi đấu tại Olympic 2024. Ảnh | Hoàng Linh

Chờ sức trẻ của bắn cung

Thể thao Việt Nam đang bước vào giai đoạn nước rút để chuẩn bị cho SEA Games 33 vào tháng 12 tại Thái Lan. Với môn bắn cung, hành trình chinh phục huy chương của các cung thủ Việt Nam được dự báo sẽ đầy cam go nhưng cũng kỳ vọng mang về những thành tích ấn tượng cùng thế hệ trẻ tài năng.

Đội kata nữ Việt Nam giành HCV tại Giải vô địch châu Á 2025. Ảnh | AKF

Karate Việt Nam Nỗ lực khẳng định vị thế

Đội tuyển karate Việt Nam đang bước vào giai đoạn nước rút cho hành trình chinh phục SEA Games 33 đang đến gần. Với thành tích ấn tượng tại các giải quốc tế gần đây, cùng sự trưởng thành của lớp trẻ, đội tuyển được kỳ vọng sẽ tiếp tục mang về những tấm huy chương quan trọng cho thể thao nước nhà.

Arsenal gia hạn hợp đồng và tăng lương cho Lewis-Skelly là nhờ thông số cực kỳ thuyết phục. Ảnh | Getty

Kỹ nghệ ký hợp đồng

Chuyện công nghệ và thuật toán thống kê chiếm vai trò đặc biệt quan trọng trong bóng đá chẳng hề mới. Thậm chí nó cũ kỹ đến mức, chẳng ai muốn quan tâm rằng những số liệu thống kê được mua về dùng vào đâu. Nhưng bây giờ, những con số có thể quyết định trực tiếp đến sự nghiệp và số tiền mà cầu thủ nhận được.

Thầy trò HLV Kim Sang-sik vô địch U23 Đông Nam Á 2025. Ảnh | VFF

Triển vọng của U23 Việt Nam

Chỉ trong hơn 2 tháng, U23 Việt Nam đã tạo nên 2 cột mốc đặc biệt: đăng quang U23 Đông Nam Á và giành vé dự vòng chung kết U23 châu Á 2026.

Ngày càng nhiều khu vực có máy tập thể dục công cộng miễn phí tại Hà Nội. Ảnh | KIÊN MINH

Lan tỏa gắn kết từ thể thao cộng đồng

Năm 1946, khi đất nước vừa giành độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục qua bài viết “Sức khỏe và thể dục” đăng trên báo Cứu Quốc vào ngày 27/3 nhằm xây dựng một dân tộc khỏe mạnh, sẵn sàng cho công cuộc kiến thiết và bảo vệ đất nước.

Bùi Thị Thu Thảo ăn mừng khi giành HCV ASIAD 2018. Ảnh | DŨNG PHƯƠNG

Hành trình khẳng định bản lĩnh

80 năm độc lập, dân tộc Việt Nam không chỉ viết nên thiên sử vàng chống ngoại xâm, xây dựng đất nước mà còn kiến tạo một hành trình thể thao đầy khát vọng, nỗ lực không ngừng để vươn lên, khẳng định vị thế trên đấu trường quốc tế.

Ninh Bình FC vô địch giải hạng Nhất đầy thuyết phục. Ảnh | NBFC

Tham vọng của Ninh Bình

Sau một mùa giải đầy ấn tượng tại giải hạng Nhất, CLB Ninh Bình đã giành vé thăng hạng lên V.League 2025/2026.

Muay Việt Nam (đỏ) áp đảo huy chương tại Giải vô địch châu Á 2025. Ảnh | IFMA

Cẩn trọng tại vùng đất của muay Thái

SEA Games 33 được tổ chức tại chính “cái nôi” của muay Thái - Thái Lan vào cuối năm nay là thử thách lớn, nhưng đồng thời cũng là cơ hội để muay Việt Nam khẳng định vị thế mạnh mẽ trên đấu trường khu vực, ngay trên mảnh đất linh thiêng của môn võ cổ truyền này.