Tòa án nhân dân: Pháo đài chính trị-pháp lý, điểm tựa thể chế và niềm tin của nhân dân

Trải qua 80 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, hệ thống Tòa án nhân dân Việt Nam đã khẳng định mạnh mẽ vai trò là thiết chế trung tâm trong bộ máy Nhà nước, giữ vị trí trụ cột trong bảo vệ công lý, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và giữ vững kỷ cương, trật tự xã hội.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Tòa án nhân dân. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Tòa án nhân dân. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, với những yêu cầu ngày càng cao về quản trị quốc gia, kiểm soát quyền lực và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vai trò và sứ mệnh của Tòa án đã được đặt ra ở tầm cao mới. Hoạt động của Tòa án không chỉ giới hạn trong việc xét xử các vụ việc cụ thể, mà còn mang tầm vóc chiến lược, góp phần giữ vững ổn định chính trị-xã hội, bảo đảm kỷ cương, pháp chế và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Tòa án nhân dân, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Tòa án nhân dân trở thành “pháo đài” chính trị-pháp lý vững chắc, với trọng trách củng cố và lan tỏa niềm tin của nhân dân đối với công lý, pháp luật và chế độ.

Chỉ đạo này không chỉ là sự tái khẳng định vị thế của Tòa án trong kiến trúc quyền lực Nhà nước, mà còn là định hướng chiến lược, đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện, sâu sắc về tổ chức và hoạt động của toàn ngành trước vận hội mới của đất nước.

tbt-pb-tai-le-toa-an.jpg
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Tòa án nhân dân. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Khẳng định vai trò trụ cột quyền lực tư pháp trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa

Trong mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát chặt chẽ giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp. Trong chỉnh thể đó, Tòa án nhân dân – cơ quan thực hiện quyền tư pháp – giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Đây là nơi pháp luật được thực thi trực tiếp, cụ thể và mang tính phán quyết cuối cùng thông qua các bản án, quyết định có hiệu lực thi hành.

Thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm về việc Tòa án phải là “pháo đài” chính trị-pháp lý thể hiện tư duy biện chứng sâu sắc về vị trí then chốt của cơ quan xét xử. Một “pháo đài” đúng nghĩa không chỉ là tuyến phòng thủ kiên cố trước các nguy cơ xâm phạm trật tự pháp luật, mà còn là điểm tựa thể chế bảo đảm sự ổn định, minh bạch và công bằng cho toàn bộ hệ thống quản trị quốc gia.

Quan điểm nhất quán của Đảng về cải cách tư pháp “xây dựng nền tư pháp trong đó Tòa án là trung tâm, xét xử là trọng tâm, tranh tụng là khâu đột phá” một lần nữa được nâng tầm trong chỉ đạo của Tổng Bí thư.

Việc xác định Tòa án ở vị trí trung tâm không đơn thuần là sự phân công về mặt tổ chức, mà là một lựa chọn mang tính chiến lược. Bởi lẽ, mọi cải cách pháp luật, mọi chủ trương bảo vệ quyền con người, quyền công dân, suy cho cùng đều phải được kiểm nghiệm, minh chứng và hiện thực hóa sinh động nhất thông qua hoạt động xét xử tại tòa.

Một nội dung trọng yếu trong chỉ đạo của Tổng Bí thư là yêu cầu Tòa án tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực – nhiệm vụ được xác định là "sống còn" của toàn hệ thống chính trị.

Thực tiễn thời gian qua đã chứng minh, thông qua việc xét xử nghiêm minh các vụ án kinh tế, tham nhũng nghiêm trọng, Tòa án nhân dân đã góp phần quan trọng hiện thực hóa quyết tâm chính trị “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” của Đảng và Nhà nước. Những bản án nghiêm khắc, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, kể cả đối với những người từng giữ cương vị lãnh đạo, quản lý, không chỉ có tác dụng răn đe, phòng ngừa chung mà còn trực tiếp củng cố niềm tin của Nhân dân vào tính nghiêm minh, công bằng của pháp luật.

Bên cạnh đó, công tác thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng được Tòa án chú trọng đã góp phần khắc phục tối đa thiệt hại cho Nhà nước, nâng cao hiệu quả thực chất của cuộc đấu tranh này.

Trong bối cảnh đó, hình ảnh “pháo đài” chính trị-pháp lý chính là biểu tượng của một Tòa án bản lĩnh, kiên định, không dao động trước mọi cám dỗ hay sức ép, dũng cảm bảo vệ pháp luật, bảo vệ lợi ích tối thượng của Quốc gia và Dân tộc.

Tòa án nhân dân – Pháo đài bảo vệ công lý, điểm tựa niềm tin của nhân dân

Vai trò của Tòa án ngày càng được khẳng định không chỉ trong việc áp dụng pháp luật, mà còn ở tính chủ động, trách nhiệm trong quá trình tham gia xây dựng và hoàn thiện thể chế. Từ thực tiễn xét xử phong phú, Tòa án là nơi trực tiếp nhận diện rõ nhất những bất cập, “lỗ hổng” và sự chồng chéo của các quy định pháp luật, qua đó kịp thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật sát với yêu cầu thực tiễn.

Công tác phát triển án lệ, tổng kết thực tiễn xét xử và giải thích, hướng dẫn áp dụng pháp luật đã góp phần quan trọng bảo đảm tính thống nhất, ổn định và khả năng dự báo của nền tư pháp.

tbt-tang-danh-hieu-ahll-321.jpg
Tổng Bí thư Tô Lâm trao danh hiệu Anh hùng Lao động tặng Tòa án nhân dân tối cao. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Đặc biệt, việc Tòa án chủ trì xây dựng Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế là một dấu mốc đột phá. Điều này thể hiện tầm nhìn và sự chủ động của ngành Tòa án trong hội nhập quốc tế, không chỉ là bước tiến lập pháp mà còn trực tiếp tham gia kiến tạo môi trường pháp lý an toàn, minh bạch, phục vụ đắc lực cho phát triển kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Mục tiêu cao nhất của việc xây dựng Tòa án thành “pháo đài” chính trị – pháp lý, suy cho cùng, là nhằm củng cố và bồi đắp niềm tin của Nhân dân đối với công lý. Niềm tin ấy không thể được xây dựng bằng những khẩu hiệu hô hào, mà phải được đúc kết từ sự công tâm, khách quan và liêm chính trong từng phán quyết của mỗi Thẩm phán.

Mỗi cán bộ Tòa án phải là một tấm gương về bản lĩnh chính trị, trí tuệ và đạo đức nghề nghiệp, bảo đảm mọi quyết định xét xử đều "thấu tình, đạt lý". Tăng cường kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm các vi phạm là yêu cầu bắt buộc để giữ gìn sự trong sạch, uy tín và vị thế thiêng liêng của Tòa án.

Hơn thế nữa, Tòa án cần ngày càng gần dân, hiểu dân, giải quyết các tranh chấp một cách kịp thời, nhân văn, tôn trọng thực tiễn đời sống và đạo lý dân tộc. Chỉ khi người dân thực sự coi Tòa án là chỗ dựa tin cậy cuối cùng để bảo vệ lẽ phải, thì hình ảnh “pháo đài” công lý mà Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh mới thực sự vững chãi và trường tồn.

Với bề dày truyền thống 80 năm, dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, hệ thống Tòa án nhân dân sẽ tiếp tục phát huy vai trò trụ cột, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện đại, nhân văn, xứng đáng là “pháo đài” chính trị – pháp lý vững chắc trong lòng Nhân dân.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sắp tới được kỳ vọng sẽ mở ra những quyết sách và định hướng chiến lược mang tính đột phá, đồng bộ, tạo động lực mới cho sự nghiệp xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong đó, việc tiếp tục khẳng định và cụ thể hóa vai trò trung tâm của Tòa án trong tiến trình cải cách tư pháp, cùng với các chủ trương về hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường cơ sở vật chất và đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, sẽ tạo nền tảng vững chắc để hệ thống Tòa án nhân dân phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới. Đây là tiền đề quan trọng để Tòa án thực hiện đầy đủ sứ mệnh bảo vệ công lý, phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân.

Có thể bạn quan tâm

Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước

Đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống 2 bước

Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) đề xuất rút gọn quy trình trở thành luật sư từ 4 bước xuống còn 2 bước: việc gia nhập Đoàn luật sư và đăng ký tập sự được gộp thành thủ tục gia nhập Đoàn luật sư để tập sự; kiểm tra kết quả tập sự và cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư được gộp thành kỳ thi quốc gia cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Phòng Cảnh sát giao thông Nghệ An xử lý các trường hợp vi phạm. (Ảnh: Công an Nghệ An)

Nghệ An: Xử lý nhóm thanh niên "đi bão quá đà"

Ngày 26/8, thông tin từ Công an tỉnh Nghệ An cho biết, Phòng Cảnh sát giao thông tỉnh vừa lập biên bản xử lý vi phạm hành chính đối với nhóm thanh, thiếu niên tụ tập thành đoàn, điều khiển xe với tốc độ cao... để ăn mừng chiến thắng của Đội tuyển Việt Nam ở trận Chung kết lượt đi ASEAN Cup 2026.

Công an Lai Châu bắt các đối tượng lừa đảo trong chuyên án 0726L. (Ảnh: Công an Lai Châu)

Công an Lai Châu tìm bị hại trong 2 chuyên án lừa đảo 0726L và 0525L

Phòng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh Lai Châu) vừa công bố danh sách các tài khoản có liên quan đến hoạt động nhận tiền do các đối tượng lừa đảo chiếm đoạt. Cơ quan điều tra đề nghị những cá nhân đã chuyển tiền vào các tài khoản thuộc danh sách công bố đến trình báo, phục vụ điều tra, xử lý triệt để các đối tượng phạm tội.

[Video] Công khai dữ liệu người khác có thể bị phạt 25 triệu đồng

[Video] Công khai dữ liệu người khác có thể bị phạt 25 triệu đồng

Cá nhân công khai dữ liệu cá nhân của người khác khi chưa được đồng ý có thể bị phạt tới 25 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ, thu hồi dữ liệu đã công khai. Nội dung này được quy định tại Nghị định 330/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, có hiệu lực từ ngày 19/8.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: MĐ)

Ngành tòa án chủ động trang bị kỹ năng, nâng cao cảnh giác trong môi trường số

Ngày 25/8, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức Hội nghị tập huấn công tác bảo vệ bí mật Nhà nước và an toàn, an ninh mạng trong Tòa án nhân dân. Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối từ điểm cầu trung tâm tại trụ sở Tòa án nhân dân tối cao đến các điểm cầu trong toàn ngành.

An toàn thực phẩm cần được chú trọng tại các khu chợ dân sinh. (Ảnh: DIỆU ANH)

Quản lý an toàn thực phẩm phải dựa trên cơ sở dữ liệu

Nhằm giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc của Luật An toàn thực phẩm năm 2010; đề cao trách nhiệm của cơ quan quản lý, doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm, phòng ngừa, ngăn chặn, khắc phục sự cố an toàn thực phẩm Bộ Y tế xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) với nhiều quy định mới trình Bộ Tư pháp thẩm định. 

Ảnh minh họa được tạo bởi AI.

Bảo vệ tối đa quyền của trẻ được nhận nuôi, tránh các "thỏa thuận riêng"

Sau 15 năm thi hành, Luật Nuôi con nuôi năm 2010 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để hàng nghìn trẻ em không có điều kiện sống cùng cha, mẹ ruột được lớn lên trong tình yêu thương của gia đình thay thế. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy còn khoảng trống pháp lý khiến việc bảo vệ trẻ em gặp vướng mắc, thậm chí bị “trục lợi”.

Lực lượng chức năng kiểm soát các điểm bán thuốc lá trên thị trường. (Ảnh: BĂNG TÂM)

Nguy cơ “bốc hơi” gần 20.000 tỷ đồng ngân sách/năm từ thuốc lá lậu

Trong bối cảnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá sẽ tăng mạnh từ năm 2027, nguy cơ thất thu ngân sách do thuốc lá nhập lậu có thể tăng lên gần 20.000 tỷ đồng mỗi năm nếu không được kiểm soát hiệu quả, kéo theo những hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng và gia tăng áp lực lên công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chi Hiếu báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. (Ảnh: DUY LINH)

Phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội

Nghị quyết của Quốc hội quy định một số chỉ tiêu trong công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện Kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, như phấn đấu hằng năm giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội; tỷ lệ điều tra, khám phá tội phạm rất nghiêm trọng đạt hơn 90%...

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi). (Ảnh: NK)

Quốc hội thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi)

Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi) gồm 5 chương, 35 điều quy định nguyên tắc, chính sách của Nhà nước về hòa giải ở cơ sở; hòa giải viên, tổ hòa giải, người được mời tham gia hòa giải, các bên trong hòa giải ở cơ sở; hoạt động hòa giải ở cơ sở; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong hòa giải ở cơ sở.

Quốc hội làm việc tại hội trường thông qua dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. (Ảnh: DUY LINH)

Đổi mới quy trình bồi thường, đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước

Với nhiều quy định mới, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước hướng tới giảm gánh nặng thủ tục cho người bị thiệt hại, đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước và bảo đảm việc giải quyết yêu cầu bồi thường kịp thời, công khai, đúng pháp luật.

Quốc hội biểu quyết thông qua dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). (Ảnh: DUY LINH)

Thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã

Quốc hội nhất trí thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã. Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã nói riêng và các Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật từ Trung ương đến cấp xã đều hoạt động kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế và bộ máy mới.

Phiên tòa xét xử 51 bị cáo trong vụ án liên quan ma túy xảy ra tại nhà hàng King Club gây xôn xao dư luận hơn 1 năm trước tại phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị (Ảnh: HOÀNG PHÚC)

Quảng Trị: 51 bị cáo trong vụ án ma túy tại King Club bị tuyên phạt hơn 260 năm tù

Sau 1,5 ngày xét xử, ngày 22/8, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị tuyên án đối với 51 bị cáo trong vụ án xảy ra tại nhà hàng King Club, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị. Các bị cáo bị xét xử về các tội: “Mua bán trái phép chất ma túy”, “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy” và “Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy”. 

Số vé được các đối tượng rao bán (Ảnh: Công an cung cấp)

Công an triệu tập làm việc nhiều đối tượng rao bán vé "Tổ quốc trong tim"

Công an Thành phố Hồ Chí Minh vừa phát đi thông báo về việc khuyến cáo người dân không mua bán, trao đổi vé mời đối với các chương trình phục vụ miễn phí cho nhân dân, trong đó có chương trình nghệ thuật chính luận “Tổ quốc trong tim” do Báo Nhân Dân và Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức.